Η ελληνική ναυτιλία και η ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία μπορούν να αποτελέσουν ένα από τα σημαντικότερα πεδία ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, σύμφωνα με ειδικό κεφάλαιο που περιλαμβάνεται στην ενδιάμεση έκθεση για τη νομισματική πολιτική του Διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα. Η στενότερη διασύνδεση των δύο αυτών κλάδων εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε αύξηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας, ενίσχυση των εξαγωγών υψηλών προδιαγραφών και αναβάθμιση της θέσης της χώρας στη βαριά βιομηχανία και την τεχνολογία.
Στο κεφάλαιο με τίτλο «Ελληνική Ναυτιλία, Εθνική Οικονομία και Αναβίωση της Ελληνικής Ναυπηγικής Βιομηχανίας» επισημαίνεται ότι, παρότι η ελληνική ναυτιλία αποτελεί κυρίαρχη δύναμη στον παγκόσμιο εμπορικό στόλο, τα περισσότερα ελληνικών συμφερόντων πλοία ναυπηγούνται και επισκευάζονται εκτός Ελλάδος. Όπως αναφέρεται, η πλειονότητα της ελληνικής πλοιοκτησίας έχει στραφεί στα ναυπηγεία της Άπω Ανατολής – κυρίως της Κίνας, της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας – τα οποία καλύπτουν περίπου το 80% των παγκόσμιων αναγκών ναυπήγησης.
Αναπτυξιακή δυναμική και επενδυτικές προοπτικές
Η παγκόσμια ναυπηγική δραστηριότητα αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Από τα 207 δισ. δολάρια ΗΠΑ το 2025, προβλέπεται να ανέλθει στα 219 δισ. το 2026 και να φτάσει τα 275 δισ. το 2030. Στο πλαίσιο αυτό, η αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός των ελληνικών ναυπηγοεπισκευαστικών μονάδων θεωρείται κρίσιμη προτεραιότητα. Ήδη, η στρατηγική του Υπερταμείου και το σχέδιο για τη νέα ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη σε συνδυασμό με τη δημιουργία του νέου λιμένα της Ελευσίνας κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση.
Η θέση του ελληνόκτητου στόλου
Η μελέτη παρουσιάζει αναλυτικά τις επιδόσεις του ελληνόκτητου στόλου, ο οποίος παραμένει κυρίαρχος διεθνώς, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 16% της παγκόσμιας χωρητικότητας. Αν και η διαχείριση σημαντικού μέρους του στόλου πραγματοποιείται στην Ελλάδα, μόνο ένα στα δέκα ελληνόκτητα πλοία φέρει πλέον ελληνική σημαία, έναντι ενός στα πέντε πριν από δέκα χρόνια. Το γεγονός αυτό αντανακλά αύξηση κατά 40% των πλοίων υπό ξένη σημαία.
Ο ελληνόκτητος στόλος εμφανίζει ισχυρή ειδίκευση στα πλοία μεταφοράς ξηρού (χύδην) φορτίου και πετρελαίου, που αθροιστικά αντιστοιχούν σε πάνω από το 80% της συνολικής χωρητικότητας. Τα ελληνικά πετρελαιοφόρα κατέχουν μερίδιο άνω του 20% του παγκόσμιου στόλου, ενώ τα πλοία ξηρού φορτίου αντιπροσωπεύουν το 18%. Παράλληλα, την τελευταία 15ετία ενισχύεται η συμμετοχή πλοίων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου και υγραερίου (LNG/LPG), με το μερίδιο του ελληνόκτητου στόλου να ανέρχεται πλέον στο 10% της παγκόσμιας αγοράς.
Η συμβολή της ναυτιλίας στην ελληνική οικονομία
Την περίοδο 2021-2025, οι εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές ξεπέρασαν το 38% των εξαγωγών υπηρεσιών και αντιστοιχούσαν στο 19% των συνολικών εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών, συμβάλλοντας κατά μέσο όρο κατά 8,2% στο ΑΕΠ. Σε ετήσια βάση, οι εισπράξεις διαμορφώθηκαν περίπου στα 18 δισ. ευρώ.
Περίπου το 36% των εσόδων προήλθε από ασιατικές χώρες, με κυριότερες την Κίνα, τη Σιγκαπούρη, την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι ευρωπαϊκές αγορές αντιπροσώπευαν το 22%, ενώ η αμερικανική ήπειρος – με βασικούς εταίρους τη Βραζιλία και τις ΗΠΑ – το 21%.
Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος