Η πιθανή πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας Ηνωμένων Πολιτειών – Ιράν θα μπορούσε να αποτελέσει μία από τις πιο καθοριστικές οικονομικές εξελίξεις του 2026, σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά (ΕΒΕΠ). Το Επιμελητήριο εκτιμά ότι η αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να δημιουργήσει ευνοϊκές προοπτικές για τις αγορές ενέργειας, τις μεταφορές και το διεθνές εμπόριο.
Σε ανακοίνωσή του, το ΕΒΕΠ αναφέρει ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η προσωρινή χαλάρωση των πετρελαϊκών κυρώσεων και η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση του λεγόμενου «γεωπολιτικού premium» στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη κατά 0,3 έως 0,8 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στο επόμενο εξάμηνο.
Το Επιμελητήριο υπογραμμίζει ότι οι εξελίξεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, λόγω της υψηλής ενεργειακής εξάρτησης της χώρας και της ισχυρής παρουσίας της στους τομείς της ναυτιλίας, του εμπορίου, των μεταφορών και του τουρισμού.
Η μείωση του ενεργειακού κόστους, όπως σημειώνεται, δεν ωφελεί μόνο τα νοικοκυριά, αλλά και το σύνολο της παραγωγικής και εμπορικής δραστηριότητας, από τη βιομηχανία και τα logistics έως τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.
Ανάσα για επιχειρήσεις και οικονομία
Κατά την εκτίμηση του ΕΒΕΠ, η αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας θα μπορούσε να προσφέρει σημαντική ανάσα στις επιχειρήσεις που τα τελευταία χρόνια έχουν επιβαρυνθεί από τον πληθωρισμό, τα αυξημένα επιτόκια και το υψηλό λειτουργικό κόστος.
Παράλληλα, θα μπορούσε να διευκολύνει τη νομισματική πολιτική στην Ευρώπη, δημιουργώντας προϋποθέσεις για ηπιότερη πολιτική επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και βελτιώνοντας τις συνθήκες χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και επενδύσεις.
Επιπτώσεις στη ναυτιλία και το εμπόριο
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη ναυτιλία, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.
Η αποκατάσταση της ομαλής διέλευσης των πλοίων αναμένεται να μειώσει τα ασφάλιστρα κινδύνου, τις καθυστερήσεις και το κόστος μεταφοράς, προς όφελος τόσο της ελληνόκτητης ναυτιλίας όσο και της ακτοπλοΐας ενόψει της θερινής περιόδου.
Το ΕΒΕΠ επισημαίνει επίσης ότι η ομαλοποίηση των συνθηκών στην ευρύτερη περιοχή μπορεί να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για το ελληνικό εμπόριο και τις εξαγωγές, ιδίως προς τις αγορές της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Ελλάδα, όπως αναφέρεται, μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως διαμετακομιστικός και εμπορικός κόμβος μεταξύ Ευρώπης, Μεσογείου και Ασίας, αξιοποιώντας τις προοπτικές ανάκτησης εξαγωγών προς τον Λίβανο και τις αραβικές χώρες, που υπερβαίνουν ετησίως τα 3,2 δισ. ευρώ.
Παράγοντες αβεβαιότητας
Ωστόσο, το Επιμελητήριο τονίζει ότι η οικονομική επίδραση της συμφωνίας θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματική εφαρμογή της και τη διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας.
Οι εσωτερικές αντιδράσεις στο Ιράν, οι πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ, η στάση των περιφερειακών δυνάμεων και η ουσιαστική άρση των κυρώσεων αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη διάρκεια και την αξιοπιστία της αποκλιμάκωσης.
Δήλωση Βασίλη Κορκίδη
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, δήλωσε: «Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν είναι "ευχής έργον" για την ελληνική οικονομία και το εμπόριο. Ισοδυναμεί με καλοκαιρινό "δώρο", που δίνει χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, ηπιότερο πληθωρισμό, ευνοϊκότερες συνθήκες χρηματοδότησης, ενίσχυση της κατανάλωσης και αναπλήρωση των τουριστικών κρατήσεων.
Η εφαρμογή της συμφωνίας εστιάζει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τη σταδιακή επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου στη παγκόσμια ζήτηση, που άλλωστε αποτελούν τους δύο κρίσιμους δείκτες αξιοπιστίας της συμφωνίας.
Εάν η συμφωνία αντέξει πολιτικά και εφαρμοστεί πλήρως, το δεύτερο εξάμηνο του 2026 θα μπορούσε να εξελιχθεί σε περίοδο ταχύτερης επαναφοράς.
Ωστόσο, η υπογραφή μιας συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν δεν σημαίνει αυτόματα και πλήρη επιστροφή στην κανονικότητα. Η αγορά ενέργειας, οι μεταφορές και οι επενδύσεις χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.
Τα πρώτα οφέλη μπορούν να γίνουν αισθητά μέσα σε 30 έως 90 ημέρες, ενώ η ουσιαστική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και του κόστους παραγωγής αναμένεται σε ορίζοντα 6 έως 12 μηνών.
Η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων που δημιουργεί η συμφωνία θα εκτυλιχθεί μετά από 7 έως 24 μήνες, που απαιτούνται για την επαναλειτουργία των πετρελαϊκών υποδομών και την αποκατάσταση των ροών».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
