Ορεινή Νάξος: Σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης με μετρήσιμες δράσεις

Η βιώσιμη ανάπτυξη της ορεινής Νάξου αποτέλεσε το κεντρικό θέμα της 2ης Συνάντησης του Δικτύου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη του νησιού, που πραγματοποιήθηκε στην Κόρωνο με τη συμμετοχή εκπροσώπων της πολιτείας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, φορέων και ενεργών πολιτών. 

Από τις εργασίες της συνάντησης προέκυψε η ανάγκη διαμόρφωσης ενός συγκεκριμένου, κοστολογημένου και μετρήσιμου στρατηγικού σχεδίου για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της περιοχής.

Κατά τη διάρκεια του διημέρου, στην αίθουσα του Οικομουσείου Κορώνου, αποφασίστηκε η κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης με σαφείς προτεραιότητες, χρονοδιάγραμμα, εκτιμώμενο κόστος και χρηματοδοτικά εργαλεία. 

Το σχέδιο αυτό θα αποτελέσει τον οδικό χάρτη για την αναζωογόνηση της ορεινής ενδοχώρας και θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρότυπο για άλλες ορεινές και νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας.

Προτεραιότητες και βασικοί άξονες του σχεδίου

Στις θεματικές ενότητες του στρατηγικού σχεδίου εντάσσονται η διαχείριση των υδάτινων πόρων, με έργα φραγμάτων, συγκράτησης βρόχινου νερού, αφαλατώσεων και αντιπλημμυρικής προστασίας.

 Παράλληλα, προβλέπεται η βελτίωση των συγκοινωνιών και των οδικών υποδομών, καθώς και η ενίσχυση των δομών υγείας και δημόσιων υπηρεσιών στα ορεινά χωριά.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, της κτηνοτροφίας και της τοπικής παραγωγής, καθώς και στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.

 Εξετάζονται παρεμβάσεις για τη στέγαση, την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, την προσαρμογή στην κλιματική κρίση και τη στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων μέσω οικονομικών κινήτρων και ελαφρύνσεων.

Πολιτισμός και τουριστική ταυτότητα

Κεντρικός πυλώνας του σχεδίου είναι η προστασία και ανάδειξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Νάξου. Ξεχωριστό ενδιαφέρον προκάλεσε η πρόταση για δημιουργία πάρκου τέχνης που θα αναδείξει τη διαχρονική σημασία του μαρμάρου στην περιοχή.

 Προβλέπεται επίσης η δημιουργία πολιτιστικών διαδρομών και η αξιοποίηση των ιστορικών σμυριδορυχείων ως στοιχείου βιομηχανικής κληρονομιάς και μοχλού ανάπτυξης θεματικών μορφών τουρισμού.

Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν την ανάγκη μετάβασης σε ένα νέο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης, που θα μειώνει τις ανισότητες μεταξύ παραλιακών και ορεινών περιοχών, θα ενισχύει τα τοπικά προϊόντα και θα αναδεικνύει την περιβαλλοντική και πολιτιστική αξία του τόπου.

Αναπτυξιακή στρατηγική και επόμενα βήματα

Κοινή διαπίστωση αποτέλεσε η ανάγκη αντιμετώπισης της πληθυσμιακής συρρίκνωσης των χωριών και η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, με αξιοποίηση του φυσικού, πολιτιστικού και παραγωγικού πλούτου της ορεινής Νάξου. 

Όπως ανέφεραν οι διοργανωτές εκ μέρους του Παντείου Πανεπιστημίου, «η ολοκλήρωση των εργασιών της Συνάντησης αποτελεί την αφετηρία για τη συγκρότηση της τελικής πρότασης, η οποία θα εξειδικεύει τις αναγκαίες παρεμβάσεις, το κόστος και τις πιθανές πηγές χρηματοδότησης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο».

Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου, πρώην αντιπρύτανης Οικονομικού Προγραμματισμού και Ανάπτυξης, Νίκος Λέανδρος, τόνισε ότι οι προτάσεις πρέπει να αποκτήσουν επιχειρησιακό χαρακτήρα και να συνδεθούν με τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα της περιοχής, ώστε να ενισχυθεί η τοπική παραγωγή και η βιώσιμη ενδογενής ανάπτυξη.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου, Ιωάννης Ψυχάρης, υπογράμμισε ότι η Νάξος οφείλει να αποφύγει τα πρότυπα μαζικού τουρισμού και να επιδιώξει μια ανάπτυξη ποιοτική και συμμετοχική, συμβατή με τον χαρακτήρα του τόπου. Ανακοίνωσε επίσης την πρόθεση του Ινστιτούτου να διοργανώνει θερινό σχολείο μεταπτυχιακών φοιτητών στην περιοχή.

Η φωνή της τοπικής κοινωνίας

Ο διευθυντής Παραγωγής του Φεστιβάλ Νάξου, Μάριος Βαζαίος, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Στον απόηχο μιας επιτυχημένης διήμερης πολυφωνικής και πολυσυμμετοχικής συνάντησης, οι πολίτες της ορεινής Νάξου εξέφρασαν απερίφραστα την επιθυμία και το αίτημα για ένα σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης του τόπου τους». Όπως πρόσθεσε, η Πολιτεία και η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχουν πλέον την ευθύνη να υλοποιήσουν το αίτημα αυτό.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 6 και 7 Ιουνίου στο Οικομουσείο Κορώνου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Νάξου, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου.