Η άνοδος των τιμών στην ενέργεια, μετά την έναρξη των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, αρχίζει να επηρεάζει εμφανώς την ελληνική οικονομία.
Σύμφωνα με την έκθεση «Ελληνική Οικονομία: Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων» της Alpha Bank, οι αυξήσεις σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρικό ρεύμα μεταφέρονται σταδιακά στο κόστος παραγωγής, στις μεταφορές και τελικά στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές.
Η ενεργειακή κρίση ενισχύθηκε από την εμπλοκή χωρών όπως το Ιράν, αλλά και από τα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν σε υψηλότερες διεθνείς τιμές ενέργειας, δημιουργώντας νέες πληθωριστικές πιέσεις. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, η αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας είναι κρίσιμη, καθώς οι αυξήσεις περνούν με καθυστέρηση σε περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες.
Η ενέργεια άλλαξε την εικόνα του πληθωρισμού
Τον Μάρτιο ο πληθωρισμός στην Ελλάδα, με βάση τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, διαμορφώθηκε στο 3,4%, ενώ τον Απρίλιο ανέβηκε στο 4,6%.
Την ίδια περίοδο, στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός ήταν χαμηλότερος, στο 2,6% και 3% αντίστοιχα. Η βασική αιτία της επιτάχυνσης ήταν η ενέργεια, η οποία από αρνητική συνεισφορά το προηγούμενο διάστημα πέρασε σε θετική.
«Η άνοδος των ενεργειακών τιμών αποτελεί τον κύριο παράγοντα πίσω από τη νέα αύξηση του πληθωρισμού», αναφέρει η ανάλυση της Alpha Bank, σημειώνοντας ότι τον Απρίλιο οι τιμές των ενεργειακών αγαθών αυξήθηκαν κατά 21,9% σε ετήσια βάση.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στη στέγαση και στις μεταφορές. Η στέγαση αυξήθηκε κατά 13,4% τον Απρίλιο, κυρίως λόγω των ανατιμήσεων σε ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και καύσιμα.
Το πετρέλαιο θέρμανσης αυξήθηκε πάνω από 50%, ενώ σημαντικές αυξήσεις σημειώθηκαν και στο ηλεκτρικό ρεύμα και στο φυσικό αέριο.
Μεταφορές και τουρισμός εντείνουν τις πιέσεις στις τιμές
Στις μεταφορές, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 6,4% τον Απρίλιο. Η αύξηση αυτή συνδέεται κυρίως με τα καύσιμα και τα λιπαντικά, καθώς το πετρέλαιο κίνησης, η βενζίνη και τα λοιπά καύσιμα κατέγραψαν έντονες ανατιμήσεις.
Παράλληλα, ανοδικά κινήθηκαν και οι υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών, ιδιαίτερα οι αεροπορικές μετακινήσεις.
Η χρονική συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς η άνοδος του ενεργειακού κόστους συμπίπτει με την έναρξη της τουριστικής περιόδου.
Η αυξημένη ζήτηση για υπηρεσίες, μεταφορές, καταλύματα και εστίαση μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τις πιέσεις στις τιμές.
Σημαντική άνοδο παρουσίασαν και οι πληθωριστικές προσδοκίες των καταναλωτών στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη. Σύμφωνα με την Alpha Bank, οι προσδοκίες για τις τιμές το επόμενο δωδεκάμηνο κινούνται πλέον σε επίπεδα που θυμίζουν την περίοδο μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.