Η αγορά ακινήτων στη Βόρεια Ελλάδα έχει μετατραπεί σε πεδίο δράσης για επιτήδειους, προερχόμενους και από βαλκανικές χώρες, με τους «εισαγόμενους» παραμεσίτες να ενισχύουν το έργο των εγχώριων, χρησιμοποιώντας πρακτικές που συχνά ζημιώνουν ιδιοκτήτες, αγοραστές και το κράτος.
Οι απατεώνες αξιοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως «βιτρίνα» για ακίνητα σε Χαλκιδική, Πιερία και Θεσσαλονίκη. Εμφανίζονται ως μεσίτες ή ιδιοκτήτες, εξαπατώντας αγοραστές με ψεύτικες αγγελίες ή προωθώντας ακίνητα με νομικά προβλήματα. Παράλληλα, πολλοί αλλοδαποί ιδιοκτήτες υπενοικιάζουν τα ακίνητά τους χωρίς να αποδίδουν φόρους, στερώντας έσοδα από το Δημόσιο και χωρίς να απασχολούν Έλληνες εργαζόμενους.
Τα κενά του νομικού πλαισίου και η έλλειψη αξιόπιστων πλατφορμών διάθεσης ακινήτων δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την παραμεσιτεία, όχι μόνο στη Βόρεια Ελλάδα αλλά και σε όλη τη χώρα, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές.
Απάτες και παραμεσιτεία στη Χαλκιδική
Όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι μεσιτών στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, νέα κρούσματα εξαπάτησης πολιτών στη Χαλκιδική δείχνουν την έκταση του φαινομένου. Σύμφωνα με δημοσίευμα της voria.gr, αλλοδαποί –κυρίως από τα Βαλκάνια– παρουσιάζονται ως μεσίτες ή ιδιοκτήτες ακινήτων, διαφημίζοντας ψευδώς ακίνητα στα social media και εισπράττοντας προκαταβολές από ανυποψίαστους αγοραστές πριν εξαφανιστούν.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Κτηματομεσιτών-Μεσιτών και Αστικών Συμβάσεων Νομού Χαλκιδικής, Γρηγόριος Στιβαχτάρης, δήλωσε ότι το θέμα συζητήθηκε πρόσφατα στη γενική συνέλευση του φορέα. Όπως ανέφερε, «έχουμε χαμένες προκαταβολές που υποψήφιοι αγοραστές κατέβαλαν σε υποτιθέμενους μεσίτες», ενώ προανήγγειλε νομικές ενέργειες. Ο ίδιος τόνισε ότι η παραμεσιτεία ασκείται τόσο από Έλληνες όσο και από πολίτες βαλκανικών χωρών, κυρίως της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας.
Εκατοντάδες περιστατικά στην Πιερία
Στην Πιερία, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Μεσιτών Σταύρο Δαραξή, καταγράφονται εκατοντάδες περιπτώσεις παραμεσιτείας κάθε χρόνο. Όπως εξηγεί, «κυκλώματα παραμεσιτών από βαλκανικές χώρες νοικιάζουν ή πουλούν ακίνητα στην Ελλάδα μέσω ιστοσελίδων στις χώρες τους, χωρίς να αποδίδουν φόρους». Το αποτέλεσμα είναι μηδενικό οικονομικό όφελος για την τοπική και εθνική οικονομία.
Οι παραμεσίτες λειτουργούν με δύο τρόπους: είτε ενοικιάζουν δικά τους ακίνητα «μαύρα», είτε προσεγγίζουν ιδιοκτήτες στην Ελλάδα για να μεσολαβήσουν σε πωλήσεις, προβάλλοντας τα ακίνητα στις χώρες τους και εισπράττοντας μετρητά. Ο κ. Δαραξής καλεί τους ιδιοκτήτες να συνεργάζονται μόνο με πιστοποιημένους μεσίτες, να ελέγχουν τίτλους ιδιοκτησίας και να αποφεύγουν πληρωμές με μετρητά.
Νομικά κενά και έλλειψη ελέγχου
Ο μεσίτης Νίκος Μανομενίδης, επίτιμος πρόεδρος της Ένωσης Μεσιτών Ακινήτων Πιστοποιημένων Πραγματογνωμόνων Ελλάδας, επισημαίνει ότι η νομοθεσία του 2012 για τη μεσιτεία παρουσιάζει σημαντικά κενά. Δεν είναι σαφές ποιος δικαιούται να επιδεικνύει ακίνητα, ενώ δεν υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος στη διαφήμιση.
«Όποιος θέλει μπορεί να διαφημίζει ένα ακίνητο με λανθασμένα στοιχεία», σημειώνει ο κ. Μανομενίδης, προσθέτοντας ότι «το 99% των μεταχειρισμένων ακινήτων δεν είναι σωστά δημοσιευμένο». Προτείνει κάθε αγγελία να συνοδεύεται από τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ώστε να διασφαλίζεται ότι η ανάρτηση προέρχεται από τον ιδιοκτήτη ή εξουσιοδοτημένο μεσίτη.
Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα στερείται αξιόπιστων πλατφορμών ακινήτων, σε αντίθεση με χώρες όπως οι ΗΠΑ. Επιπλέον, η αδιαφάνεια στις υπενοικιάσεις παραμένει έντονη, ακόμη και για ακίνητα που αποκτήθηκαν μέσω «Χρυσής Βίζας». Πολλοί παραμεσίτες, όπως αναφέρει, ξεκινούν ως συνεργάτες επίσημων μεσιτών και στη συνέχεια δραστηριοποιούνται ανεξάρτητα, εκμεταλλευόμενοι τις γνωριμίες και την εμπειρία που αποκτούν.