Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο βλέπει ισχυρές αντοχές για την ελληνική οικονομία, αλλά προειδοποιεί ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει τις προοπτικές για το 2026, κυρίως μέσω των υψηλότερων τιμών ενέργειας και της ασθενέστερης εξωτερικής ζήτησης.
Παρουσιάζοντας τα συμπεράσματα της διαβούλευσης του Άρθρου 4 για την Ελλάδα, ο επικεφαλής της αποστολής του ΔΝΤ, Joong Shik Kang, ανέφερε ότι η ανάπτυξη παραμένει θετική, αλλά αναμένεται να επιβραδυνθεί φέτος στο 1,8%.
Το Ταμείο στάθηκε αρχικά στις θετικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνοντας ότι η ισχυρή εσωτερική ζήτηση και οι μεταρρυθμίσεις που συνδέονται με το Next Generation EU στηρίζουν την ανάπτυξη.
Όπως σημείωσε ο Kang, ο τουρισμός κατέγραψε νέο ιστορικό ρεκόρ, ενώ η ανεργία υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο από την περίοδο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Το ΔΝΤ βλέπει πρόοδο, αλλά προειδοποιεί για εξωτερικές πιέσεις
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη δημοσιονομική εικόνα της χώρας, υπογραμμίζοντας ότι η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών έχει ενισχυθεί περαιτέρω.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται ότι παρέμεινε πάνω από το 4% του ΑΕΠ το 2025, ενώ ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε σωρευτικά κατά περίπου 65 ποσοστιαίες μονάδες τα τελευταία πέντε χρόνια, φτάνοντας κοντά στο 145%. Ο επικεφαλής της αποστολής χαρακτήρισε αυτή την εξέλιξη «τεράστιο επίτευγμα».
Το ΔΝΤ επισημαίνει επίσης ότι έχει σημειωθεί σταθερή πρόοδος στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.
Όπως ανέφερε ο Joong Shik Kang, θετικά αξιολογείται η πρόοδος σε χρόνια προβλήματα, όπως το εθνικό κτηματολόγιο, το δικαστικό σύστημα και το κεντρικό μητρώο πιστώσεων, καθώς οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν την ανάπτυξη και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι αποδίδουν και οι προσπάθειες στην ενεργειακή μετάβαση, την ψηφιοποίηση και τη φορολογική συμμόρφωση.
Ωστόσο, η εικόνα για το επόμενο διάστημα εμφανίζεται πιο σύνθετη. Το Ταμείο εκτιμά ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θολώνει τις προοπτικές και αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό.
Παρά το γεγονός ότι οι υψηλότερες δημόσιες επενδύσεις και το πρόσφατο δημοσιονομικό πακέτο θα στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα, οι αυξημένες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, μαζί με την ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση, εκτιμάται ότι θα λειτουργήσουν ανασταλτικά.
Δημοσιονομικός χώρος για στήριξη, με έμφαση σε στοχευμένα μέτρα
Παρόλα αυτά, το ΔΝΤ θεωρεί ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη θέση για να απορροφήσει εξωτερικούς κραδασμούς.
Όπως τόνισε ο Kang, η βελτίωση του δημόσιου τομέα δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο για παρεμβάσεις, ενώ η κατεύθυνση της δημοσιονομικής πολιτικής προς τη στήριξη της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Σε ό,τι αφορά τις συστάσεις πολιτικής, το Ταμείο υπογραμμίζει ότι η δημοσιονομική στρατηγική πρέπει να ισορροπεί ανάμεσα στη μείωση του χρέους και τη στήριξη της ανάπτυξης.
Ειδικότερα, αναφέρει ότι τυχόν μέτρα για την άμβλυνση των επιπτώσεων από το ενεργειακό σοκ θα πρέπει να είναι προσωρινά και στοχευμένα, χωρίς να αλλοιώνουν τα βασικά σήματα της αγοράς.
Το ΔΝΤ ζητά πλήρη αξιοποίηση πόρων και επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων
Παράλληλα, το ΔΝΤ θεωρεί κρίσιμη την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων, ώστε να διατηρηθεί η δημόσια επενδυτική δυναμική και μετά τη λήξη του Next Generation EU, χωρίς να θιγούν βασικές κοινωνικές δαπάνες.
Στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων, ζητά περαιτέρω μείωση των κανονιστικών και διοικητικών βαρών, καθώς και εντονότερη ώθηση στον ψηφιακό μετασχηματισμό του ιδιωτικού τομέα, προκειμένου να ενισχυθούν η παραγωγικότητα, ο ανταγωνισμός και η δυναμική των επιχειρήσεων.
Δημογραφικό και στέγαση στο επίκεντρο των επισημάνσεων του ΔΝΤ
Το Ταμείο στέκεται και στο δημογραφικό ζήτημα, σημειώνοντας ότι, καθώς ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας μειώνεται, η αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό είναι κρίσιμη για τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται και στη στέγαση, με το ΔΝΤ να προτείνει παρεμβάσεις που θα κινητοποιήσουν καλύτερα το υφιστάμενο στεγαστικό απόθεμα και θα βελτιώσουν την προσιτότητα της κατοικίας.
Στέγαση και ενιαία αγορά στις βασικές προτεραιότητες του ΔΝΤ
Σύμφωνα με τον Joong Shik Kang, προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην αξιοποίηση ακινήτων που σήμερα παραμένουν ανενεργά, μεταξύ άλλων μέσω διεύρυνσης προγραμμάτων ανακαίνισης με εισοδηματικά κριτήρια.
Παράλληλα, το Ταμείο θεωρεί ότι η μείωση του ρίσκου στις μακροχρόνιες μισθώσεις, με μεγαλύτερη συμβατική ευελιξία και ταχύτερη επίλυση διαφορών, θα μπορούσε να ενισχύσει την προσφορά κατοικιών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην ευρωπαϊκή διάσταση των μεταρρυθμίσεων, με τον επικεφαλής της αποστολής να σημειώνει ότι η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς της ΕΕ θα ενίσχυε την παραγωγικότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας, προσφέροντας επιπλέον οφέλη και για την Ελλάδα.
Μάλιστα, σημείωσε ότι αυτό αποτελεί προτεραιότητα και για τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, υπό την ιδιότητά του ως προέδρου του Eurogroup.