Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής απέναντι στις εξελίξεις του πολέμου στο Ιράν, οι οποίες ήδη επηρεάζουν τα βασικά οικονομικά μεγέθη της ευρωζώνης. Η ανησυχία στη Φρανκφούρτη είναι έντονη για την κλιμάκωση της σύγκρουσης, καθώς οι πρόσφατοι βομβαρδισμοί ενεργειακών εγκαταστάσεων στο Ιράν και σε χώρες του Κόλπου έχουν προκαλέσει απότομη αύξηση στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιβαρύνοντας τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, το επιτελείο της ΕΚΤ θα περιμένει τους επόμενους μήνες προκειμένου να αξιολογήσει τη διάρκεια, την ένταση και την έκταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Αυτές οι παράμετροι θα καθορίσουν το μέγεθος των επιπτώσεων του πολέμου στην ευρωπαϊκή οικονομία. Το βασικό σενάριο των επόμενων κινήσεων της ΕΚΤ προβλέπει ότι μια σαφέστερη εικόνα θα έχει διαμορφωθεί έως τον Ιούνιο, εκτός εάν υπάρξουν ακραίες εξελίξεις που θα το ανατρέψουν.
Εφόσον δεν υπάρξουν νέες ανατροπές, η ΕΚΤ σχεδιάζει να επανεξετάσει τότε τις αποφάσεις της για τα επιτόκια. Τον Ιούνιο θα κριθεί αν απαιτούνται μέτρα για τον πληθωρισμό, δηλαδή αν θα υπάρξει αύξηση του βασικού επιτοκίου πάνω από το 2% και σε ποιο βαθμό, ώστε να περιοριστεί η αρνητική επίδραση στην ήδη ασθενική ανάπτυξη της ευρωζώνης.
Ανησυχία για πληθωρισμό και ενεργειακό κόστος
Η άνοδος του πληθωρισμού αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ευρωπαϊκή οικονομία. «Οι κίνδυνοι στον πληθωρισμό είναι ανοδικοί, ιδιαίτερα βραχυπρόθεσμα, ενώ μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να οδηγήσει σε μια παρατεταμένη αλλαγή στις τιμές ενέργειας, ενισχύοντας ακόμα περισσότερο τον πληθωρισμό», ανέφερε η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, μετά τη συνεδρίαση της Πέμπτης. «Αυτό μπορεί να ενισχυθεί αν οι πληθωριστικές προσδοκίες και οι μισθολογικές εξελίξεις επίσης περάσουν σε ανοδική τροχιά».
Η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά τις επιπτώσεις του πολέμου, που ήδη αποτυπώνονται στην πραγματική οικονομία μέσω αυξήσεων τιμών και αναπροσαρμογών τιμολογίων σε διάφορους κλάδους. Ωστόσο, έχει αποφασίσει να μην προχωρήσει άμεσα σε αναπροσαρμογή επιτοκίων, προκειμένου να αποφευχθεί υπεραντίδραση που θα έπληττε την οικονομία, εάν η σύρραξη αποδειχθεί μικρότερης διάρκειας από τα δυσμενή σενάρια.
Αναθεώρηση προβλέψεων για ανάπτυξη και πληθωρισμό
Κοινή διαπίστωση είναι ότι τουλάχιστον έως το 2026 η ανάπτυξη θα κινηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα και ο πληθωρισμός σε υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις λόγω του πολέμου. Το αναθεωρημένο σενάριο της ΕΚΤ προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ της ευρωζώνης στο 0,9% από 1,2% και άνοδο του πληθωρισμού στο 2,6% από 1,9%.
Αυτές οι προβλέψεις μπορεί να ανατραπούν ανάλογα με τις εξελίξεις στις αγορές εμπορευμάτων και στην εφοδιαστική αλυσίδα, που επηρεάζονται από τη διάρκεια του κλεισίματος των στενών του Χορμούζ, τις επιχειρηματικές προσδοκίες για το κόστος και τη συμπεριφορά των καταναλωτών απέναντι στις αυξημένες τιμές.
Ενέργεια, ναυτιλία και αβεβαιότητα οι κύριοι κίνδυνοι
Η μεγαλύτερη άμεση απειλή για την οικονομία προέρχεται από τις τιμές της ενέργειας. Το κλείσιμο των στενών του Χορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% των θαλάσσιων φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου, εκτίναξε την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι. Όσο διαρκεί ο αποκλεισμός, τόσο εντονότερες θα είναι οι πιέσεις στις τιμές ενέργειας.
Ο δεύτερος μεγάλος κίνδυνος αφορά τη ναυτιλία, καθώς η σύρραξη έχει ήδη αυξήσει τους χρόνους παράδοσης και το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων μέσω τάνκερ, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα την Ευρώπη που εξαρτάται από τη διαδρομή Ασίας–Ευρώπης μέσω Σουέζ.
Τέλος, ο τρίτος σημαντικός κίνδυνος είναι η αυξημένη αβεβαιότητα για την πορεία της οικονομίας, η οποία οδηγεί επιχειρήσεις και καταναλωτές σε αναβολή αποφάσεων για επενδύσεις και κατανάλωση.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
