Έως τις 2 Απριλίου 2026 αναμένεται να υποβληθούν οι δεσμευτικές προσφορές για τον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων από τους ενδιαφερόμενους επενδυτές, έπειτα από παράταση που έδωσε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Πλέον, ο χρόνος για την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής φάσης, έξι χρόνια μετά την αρχική νομοθέτηση της σύστασης του φορέα, μετρά αντίστροφα.
Μετά την υποβολή των προσφορών, θα χρειαστούν περίπου δύο μήνες για την ανάδειξη του Αναδόχου που θα «τρέξει» τον Φορέα, ενώ η ενεργοποίησή του αναμένεται να ξεκινήσει έως το καλοκαίρι του 2026.
Σημειώνεται πως οι υποψήφιοι που συμμετέχουν στη διαδικασία, είτε μεμονωμένα είτε σε συνεργασία με άλλους οικονομικούς φορείς, είναι οι: Bain Capital Credit, Christofferson, Robb & co, LLC, Fortress Credit Corp., Resolute Cepal Greece Ανώνυμη Εταιρεία (πρώην Ένωση Εταιρειών Kaican Hellas- Beaumont Summit Financial DAC).
Η αγορά περιμένει με μεγάλο ενδιαφέρον την υποβολή δεσμευτικών προσφορών, αν και παράγοντες της αγοράς εκφράζουν ενδοιασμούς. Σημειώνουν ότι εξ αρχής η αρχιτεκτονική του μηχανισμού ήταν προβληματική, εξού και δεν έχει καταφέρει να λειτουργήσει τόσα χρόνια μετά.
Η απροθυμία των επενδυτών να εμπλακούν αποτυπώνεται και στην απροθυμία τους να επενδύσουν κεφάλαια στο Φορέα και για τη χρηματοδότησή του έχουν εμπλακεί «εθελοντικά» οι τράπεζες παρέχοντας 100 εκατ. ευρώ.
Τραπεζικές πηγές επισημαίνουν επίσης ότι το αρνητικό κλίμα που επικρατεί για τις τράπεζες και τους servicers αποθαρρύνει το επενδυτικό ενδιαφέρον, δεδομένου μάλιστα ότι ο Φορέας αφορά ευάλωτα οικονομικά νοικοκυριά που θα χάνουν την κυριότητα της κατοικίας τους, εκτός αν την επαναγοράσουν στο τέλος της περιοδου στήτιξης.
Το ενδιάμεσο πρόγραμμα στήριξης
Προκειμένου να μην υπάρξει κενό προστασίας μέχρι ο Φορέας να μπει σε φάση πλήρους λειτουργίας, σε ισχύ βρίσκεται το Ενδιάμεσο Πρόγραμμα στήριξης ευάλωτων οφειλετών, το οποίο αναστέλλει άμεσα τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης της κύριας κατοικίας του οφειλέτη, ενώ παράλληλα τον στηρίζει με κρατική επιδότηση της δόσης του δανείου έως 210 ευρώ τον μήνα.
Η ολοκλήρωση του διαγωνισμού έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ευάλωτους δανειολήπτες, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να διαμείνουν ως ενοικιαστές στην κατοικία που κινδυνεύουν να χάσουν και σε βάθος χρόνου να την αποκτήσουν πίσω, αν έχει την οικονομική δυνατότητα έως τότε.
Ουσιαστικά, ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων λειτουργεί ως δικλείδα προστασίας της πρώτης κατοικίας του, χωρίς όμως να κλυδωνίζεται η κουλτούρα πληρωμών.
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Τράπεζα Πειραιώς, οι οποίες συμμετέχουν στον Φορέα Ακινήτων και ενισχύουν το σχήμα με ίδια κεφάλαια 100 εκατ. ευρώ, ισομερώς κατανεμημένα μεταξύ τους, σε συμφωνία με τους υποψηφίους.
Το ιστορικό του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων
Η ιδέα για τη δημιουργία ενός Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων απέκτησε θεσμική υπόσταση όταν ενσωματώθηκε στον νέο Πτωχευτικό Νόμο 4738/2020.
Σκοπός της πρωτοβουλίας αυτής ήταν να προστατευτούν οι ευάλωτοι δανειολήπτες, που ακόμη και μετά τις ρυθμίσεις των στεγαστικών δανείων τους δεν μπορούσαν να το αποπληρώσουν και κινδύνευαν να χάσουν την πρώτη κατοικία τους.
Ωστόσο, η πολυπλοκότητα ενός τέτοιου μηχανισμού είχε ως αποτέλεσμα αλλεπάλληλες καθυστερήσεις που «τρέναραν» έξι χρόνια τη λειτουργία τους.
Ο λόγος είναι πως ο σχεδιασμός του σχήματος προαπαιτούσε τρία βασικά στοιχεία: Να είναι ελκυστικό για τους επενδυτές, προκειμένου να αναλάβουν τον Φορέα, να συμβαδίζει με τους κανονισμούς του τραπεζικού συστήματος και φυσικά να είναι πραγματικά προσβάσιμο στα ευάλωτα νοικοκυριά.
Σήμερα, ο Φορέας βρίσκεται ένα βήμα πριν την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής φάσης, όπου οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να υποβάλλουν τις τελικές προσφορές τους.
Εν συνεχεία και εντός τριών εργάσιμων ημερών οι μετέχοντες θα πρέπει να υποβάλλουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά καθώς και εγγυητική επιστολή ύψους 50.000 ευρώ.
Τι αλλάζει για τους δανειολήπτες
Όταν ξεκινήσει τη λειτουργία του, ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων θα αγοράζει την πρώτη κατοικία ευάλωτων οφειλετών που βγαίνει σε πλειστηριασμό και έπειτα του τη μισθώνει υποχρεωτικά για 12 χρόνια.
Με αυτόν τον τρόπο, ο οφειλέτης δεν χρειάζεται να αφήσει το σπίτι του, ενώ μετά το πέρας της μίσθωσης έχει τη δυνατότητα να επαναγοράσει την κατοικία του, εφόσον έχει ανακάμψει οικονομικά και ήταν συνεπής ως προς την καταβολή του μισθώματος.
Μάλιστα, ο οφειλέτης μπορεί να επαναγοράσει το ακίνητο πριν από τη συμπλήρωση 12ετίας αν πληροί τις προϋποθέσεις.
Επιπροσθέτως, ο οφειλέτης θα λαμβάνει στεγαστικό επίδομα από το κράτος, που κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως, για όσο χρόνο μισθώνει το ακίνητο από τον Φορέα Ακινήτων, ώστε να διασφαλιστεί η συνεπής πληρωμή του ενοικίου.
Σημειώνεται πως ο Φορέας θα αποκτά το ακίνητο με έκπτωση 30% επί της εμπορικής του αξίας, γεγονός που μελλοντικά ωφελεί και τον δανειολήπτη, καθώς η τιμή επαναγοράς της κατοικίας θα είναι η τρέχουσα αγοραία αξία με έκπτωση 30%.
Το ενοίκιο που θα πληρώνει ο δανειολήπτης στον Φορέα θα διαμορφώνεται σύμφωνα με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο, όπως αυτό δημοσιεύεται από την Τράπεζα της Ελλάδος, στο οποίο θα προστίθεται το περιθώριο που θα θέσει ο επενδυτής του Φορέα.
Το εν λόγω περιθώριο αναφέρεται στη δεσμευτική προσφορά που θα υποβάλει καθένας από τους υποψήφιους επενδυτές και θα διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην επιλογή του Ανάδοχου.
Τέλος, το μίσθωμα θα αναθεωρείται ετησίως στην επέτειο της κατάρτισης της σύμβασης μίσθωσης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
