Υποχώρησε στο 13% η νεανική ανεργία, κάτω από τον μέσο όρο ΕΕ

Η νεανική ανεργία στην Ελλάδα υποχώρησε για πρώτη φορά κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Δεκέμβριο, σηματοδοτώντας ένα ιστορικό ορόσημο για την αγορά εργασίας. Η σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα επιτεύχθηκε σε μεγάλο βαθμό την τελευταία εξαετία, ιδίως μετά τη λήξη της πανδημίας.

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat, η ανεργία στην ηλικιακή ομάδα 15 έως 24 ετών διαμορφώθηκε στο 13%, δηλαδή 9,3 μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2024. Αντίστοιχα, στην ΕΕ το ποσοστό ανήλθε στο 14,7%.

Πρόκειται για την πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2000, όταν ξεκίνησε η συλλογή σχετικών δεδομένων, που η Ελλάδα καταγράφει καλύτερη επίδοση από τον μέσο όρο των 27 κρατών μελών. Κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, το χάσμα είχε φτάσει ακόμη και τις 37,5 μονάδες εις βάρος της χώρας.

Η αποτύπωση του συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» δείχνει ότι την περίοδο 2019-2025 οι ιδιωτικοί υπάλληλοι έως 24 ετών αυξήθηκαν κατά 64.900 άτομα. Αν ληφθεί υπόψη ότι δημιουργήθηκαν 563.000 νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, προκύπτει πως το 11,5% των προσληφθέντων ήταν νέοι εργαζόμενοι.

Από το ναδίρ του 2013 στην ανάκαμψη

Το χαμηλότερο σημείο καταγράφηκε τον Μάιο του 2013, όταν η νεανική ανεργία έφτασε στο 62,5%, έναντι 25% στην ΕΕ. Μέχρι τα μέσα του 2018, το ποσοστό παρέμενε πάνω από το 40%, αποτέλεσμα της παρατεταμένης αβεβαιότητας και της ασθενικής ανάπτυξης, με την Ελλάδα να κατατάσσεται σταθερά στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης, μαζί με την Ισπανία.

Το καλοκαίρι του 2019 η ανεργία των νέων κυμαινόταν γύρω στο 37%-38%, όμως η πανδημία ανέκοψε προσωρινά τη βελτίωση. Από τα τέλη του 2022, με την αποκλιμάκωση της υγειονομικής κρίσης, ο δείκτης άρχισε εκ νέου να υποχωρεί.

Η ανάκαμψη της οικονομίας και η αύξηση των επενδύσεων συνέβαλαν καθοριστικά στη μείωση της ανεργίας κάτω από το 20% το 2024. Η πτωτική πορεία συνεχίστηκε και το 2025, καθώς μέσα στους τελευταίους τρεις μήνες του έτους ο δείκτης μειώθηκε σχεδόν κατά οκτώ μονάδες. Παρά τις εποχικές διακυμάνσεις, η τάση θεωρείται σταθερή και βαθιά.

Παράγοντες που ενίσχυσαν την απασχόληση

Αναλυτές και στελέχη της αγοράς σημειώνουν ότι η ανάπτυξη της οικονομίας συνδυάστηκε με ένα πλέγμα πολιτικών που ενίσχυσαν την απασχόληση των νέων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5,4 μονάδες από το 2019 και η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, που συνέβαλε στον περιορισμό της αδήλωτης εργασίας.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι νέοι εργαζόμενοι παραμένουν πιο ευάλωτοι σε κακές εργοδοτικές πρακτικές, όπως οι αδήλωτες υπερωρίες. Παράλληλα, δύο πηγές ανέφεραν ότι οι φοροελαφρύνσεις που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ είχαν θετική επίδραση στις προσλήψεις, καθώς «εγγυώνται μηδενική φορολόγηση για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ» για εργαζόμενους έως 25 ετών.

Ανώτερο στέλεχος του λιανεμπορίου τόνισε τη γρήγορη αποκλιμάκωση της νεανικής ανεργίας, υπογραμμίζοντας ότι οι «ουλές» στην αγορά εργασίας συνήθως χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επουλωθούν.

Η σύγκριση με την Ισπανία

Η ραγδαία μείωση της ανεργίας των νέων στην Ελλάδα αποτυπώνεται και στη σύγκριση με την Ισπανία. Αν και οι δύο χώρες κινήθηκαν παράλληλα κατά την περίοδο της κρίσης, από το 2023 η Ελλάδα «προσπέρασε» καθαρά τους Ίβηρες. Τον περασμένο Δεκέμβριο, η νεανική ανεργία στην Ισπανία διαμορφώθηκε στο 23,4%, δηλαδή περισσότερες από 10 μονάδες υψηλότερα από τη χώρα μας.