Αρνητικές επιπτώσεις κατ’ αρχήν στην ευρωπαϊκή οικονομία και ακολούθως και σε αυτήν των ΗΠΑ θα έχουν οι δασμοί που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, όπως αναφέρει σε δύο report της η ING, υπογραμμίζοντας ότι θα υπάρξει σημαντική επιβάρυνση και για αμερικανικά νοικοκυριά.
Εξετάζοντας τις επιπτώσεις στην Ευρώπη οι αναλυτές της τράπεζας τονίζουν ότι πολλά είναι ακόμη ασαφή και ο πλήρης ποσοτικός προσδιορισμός των επιπτώσεων ενός τέτοιου δασμολογικού τσουνάμι, το οποίο στην πραγματικότητα επαναφέρει τα επίπεδα των δασμών της δεκαετίας του 1930, είναι σχεδόν αδύνατος. Οι γενικοί δασμοί 20% θα μπορούσαν να μειώσουν κατά 0,3% την ανάπτυξη του ΑΕΠ της ευρωζώνης κατά τα επόμενα δύο χρόνια, εάν κάποιος εστιάσει μόνο στις άμεσες και έμμεσες εμπορικές επιπτώσεις.
Όμως υπάρχουν περισσότερα από τον άμεσο αντίκτυπο. Υπάρχουν οι δευτερογενείς επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων καταναλωτών αλλά και των επιχειρήσεων. Η συγκράτηση της κατανάλωσης και των επενδύσεων φαίνεται πιθανή. Αυτό θα διατηρήσει την οικονομική ανάπτυξη στην ευρωζώνη σε «ρυθμό σαλιγκαριού».
Αποτέλεσμα η ING να μειώνει την εκτίμησή της για την ανάπτυξη της ευρωζώνης στο 0,6% για το 2025 (από 0,7%) και στο 1% για το 2026 (από 1,4% πριν).
Τονίζει ακόμη ότι η μέτρηση των επιπτώσεων στον πληθωρισμό είναι εξίσου περίπλοκη, καθώς θα εξαρτηθεί και από την αντίδραση της ΕΕ. Υποθέτοντας κάποια αντίποινα από την ΕΕ, ο πληθωρισμός στην Ευρώπη θα αυξηθεί. Ταυτόχρονα, άλλες χώρες που πλήττονται από τους αμερικανικούς δασμούς, όπως η Κίνα, ενδέχεται επίσης να προσπαθήσουν να αυξήσουν τις εξαγωγές προς την Ευρώπη μειώνοντας τις τιμές. Όσο αντιφατικό και αν ακούγεται, μακροπρόθεσμα, ένας πλήρως αναπτυγμένος εμπορικός πόλεμος είναι πιθανό να αποπληθωριστεί για την Ευρώπη. Αλλά βραχυπρόθεσμα, όλα τα μάτια είναι στραμμένα στα αντίμετρα της Επιτροπής για να μετρηθεί σωστά ο αντίκτυπος στον πληθωρισμό. Τα πρώτα αντίμετρα θα τεθούν σε ισχύ στα μέσα Απριλίου, αλλά αυτά είναι σχετικά μικρά, καθώς αποτελούν αντίποινα στους δασμούς χάλυβα και αλουμινίου.
Καθώς η Επιτροπή δεν έχει ακόμη ανακοινώσει αντίμετρα στις χθεσινές ανακοινώσεις, είναι δύσκολο να μετρηθούν οι επιπτώσεις. Σε ό,τι αφορά την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τα τελευταία σχόλια αξιωματούχων της ΕΚΤ τονίζουν ότι φαίνεται να υπάρχει ακόμη μια σημαντική ομάδα που υποστηρίζει μια παύση στη μείωση των επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίαση, η οποία θα πραγματοποιηθεί σε δύο εβδομάδες.
Ωστόσο, η έκκληση για παύση ήταν ισχυρότερη πριν από μερικές εβδομάδες, όταν οι προσδοκίες δημοσιονομικής τόνωσης οδήγησαν σε βελτίωση των προοπτικών για την ανάπτυξη της ευρωζώνης (και τον πληθωρισμό). Με το τελευταίο αρνητικό σοκ στο εμπόριο και την εμπιστοσύνη και τις ελάχιστες προοπτικές για γρήγορες διαπραγματεύσεις, οι πιθανότητες η ΕΚΤ να θέλει να ωθήσει περαιτέρω το επιτόκιο πολιτικής σε ουδέτερο έδαφος σε δύο εβδομάδες έχουν σαφώς αυξηθεί.
Το κόστος για τις ΗΠΑ
Ο ενθουσιασμός του Ντόναλντ Τραμπ για τους δασμούς είναι ευρέως γνωστός. Τους περιγράφει ως «την πιο όμορφη λέξη στο λεξικό». Τους βλέπει ως εργαλείο για την επίτευξη πολλών στόχων: έναν τρόπο αύξησης των φορολογικών εσόδων, ένα κίνητρο για επαναπατρισμό της μεταποίησης στις ΗΠΑ και ένα διπλωματικό όπλο για την επιβολή αλλαγής συμπεριφορών.
Προς το παρόν, εκτιμάται ότι οι δασμοί που ανακοίνωσε ο Τραμπ αντιστοιχούν σε περίπου 600 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι ενέργειες ενισχύουν το επιχείρημα για τον επαναπατρισμό κάποιων παραγωγικών δραστηριοτήτων στις ΗΠΑ. Ωστόσο, οι μισθοί στη μεταποίηση στις ΗΠΑ είναι από τους υψηλότερους στον κόσμο – σύμφωνα με την Εθνική Ένωση Κατασκευαστών, το 2023 οι εργαζόμενοι στη μεταποίηση κέρδιζαν κατά μέσο όρο 102.629 δολάρια, συμπεριλαμβανομένων μισθών και παροχών.
Στην Κίνα, αυτό το ποσό αντιστοιχεί στο 25% περίπου, ενώ στη Νότια Κορέα στο 40%. Ακόμη και στη Γερμανία, είναι κάτω από το 75% του αντίστοιχου αμερικανικού μισθού. Αυτό σημαίνει ότι ο επαναπατρισμός της παραγωγής θα έχει νόημα κυρίως για κλάδους με υψηλό αυτοματισμό, εξειδικευμένο προσωπικό και προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, ή για αγαθά για τα οποία οι καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν premium για την ετικέτα «Made in America».
Δεδομένου του κόστους μετακίνησης της παραγωγής στις ΗΠΑ, πολλές εταιρείες μπορεί να αποφασίσουν ότι είναι φθηνότερο να διατηρήσουν τις μονάδες παραγωγής τους όπου βρίσκονται και να απορροφήσουν τον δασμό στο λειτουργικό τους κόστος, ελπίζοντας παράλληλα ότι η στάση της κυβέρνησης θα μαλακώσει.
Παράλληλα, οι δασμοί θα αποφέρουν σημαντικά φορολογικά έσοδα λόγω της έλλειψης αμερικανικών προϊόντων που θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τις εισαγωγές. Αυτό παρέχει στον Τραμπ δημοσιονομικό περιθώριο για να εκπληρώσει τις υποσχέσεις του για νέες φορολογικές περικοπές αργότερα μέσα στη χρονιά. Καθώς οι επιχειρήσεις επαναπατρίζουν την παραγωγή, τα έσοδα από τους δασμούς θα μειώνονται, αλλά η ελπίδα είναι ότι αυτό θα αντισταθμιστεί από υψηλότερα έσοδα από φόρους εισοδήματος και εταιρικούς φόρους.
Ωστόσο, η μεταβατική περίοδος θα είναι δύσκολη, καθώς η μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών και η συμπίεση των εταιρικών κερδών ενδέχεται να αποδυναμώσουν την οικονομία το 2025.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι «οι ξένοι θα πληρώσουν» τους δασμούς, παρά το γεγονός ότι η εισαγωγική εταιρεία είναι αυτή που καταβάλλει τον φόρο όταν το προϊόν φτάνει σε λιμάνι των ΗΠΑ. Η επιχειρηματολογία της κυβέρνησης είναι ότι αν το δολάριο ανατιμηθεί κατά το ίδιο ποσοστό που επιβάλλεται ο δασμός, τότε το βάρος μεταφέρεται στους ξένους μέσω απώλειας αγοραστικής δύναμης λόγω της ασθενέστερης συναλλαγματικής ισοτιμίας τους έναντι του δολαρίου.
Σε ένα περιβάλλον όπου το δολάριο αποδυναμώνεται, όπως συμβαίνει τώρα, αυτός ο μηχανισμός δεν λειτουργεί. Αυτό σημαίνει πολύ υψηλότερο κόστος για τους Αμερικανούς εισαγωγείς, εκτός αν καταφέρουν να πείσουν τους ξένους παραγωγούς να μειώσουν ουσιαστικά τις τιμές τους ή το δολάριο ενισχυθεί ξανά γρήγορα. Αν όχι, τότε οι επιλογές θα είναι είτε μικρότερα περιθώρια κέρδους για τις αμερικανικές επιχειρήσεις είτε μετακύλιση του υψηλότερου κόστους στους καταναλωτές.
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να επιλέξουν τη χρήση εγχώριων προϊόντων αντί για εισαγόμενα, αλλά αυτό δεν είναι εφικτό για όλα τα αγαθά. Το 2024, οι ΗΠΑ εισήγαγαν αγαθά αξίας 3,3 τρισ. δολαρίων, ενώ η συνολική προστιθέμενη αξία της αμερικανικής μεταποίησης ήταν λίγο κάτω από τρία τρισ. δολάρια. Επομένως, η αμερικανική βιομηχανία θα έπρεπε να υπερδιπλασιαστεί για να καταργηθούν οι εισαγωγές. Παρότι αυτό δείχνει μια τεράστια προοπτική για την επέκταση της μεταποίησης μέσω του επαναπατρισμού, δεν μπορεί να γίνει άμεσα, οπότε οι αυξήσεις τιμών στην εφοδιαστική αλυσίδα είναι αναπόφευκτες.
Σε ένα ακραίο σενάριο όπου δεν υπάρχει υποκατάσταση για προϊόντα αμερικανικής παραγωγής και υπάρχει 100% μετακύλιση του δασμού στον καταναλωτή, εκτιμούμε ότι τα επίπεδα τιμών στις ΗΠΑ θα αυξηθούν κατά 3,3%. Η συνολική καταναλωτική δαπάνη ήταν 19,83 τρισ. δολάρια πέρυσι, επομένως, εάν τα δασμούς περίπου 600 δισεκατομμυρίων δολαρίων περνούν πλήρως μέσω αυτής της δαπάνης θα είχαν ανέλθει συνολικά σε 20,49 τρισ. δολάρια, που είναι 3,3% υψηλότερα. Ένας άλλος τρόπος σκέψης είναι ότι το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών (μετά από φόρους) ήταν 22,1 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2024, επομένως 600 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον φόροι ισοδυναμούν με το 2,7% του διαθέσιμου εισοδήματος. Δηλαδή θα ήταν κοντά στα 1.800 δολάρια για κάθε Αμερικανό ή στα 7.200 δολάρια για μια τετραμελή οικογένεια.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
