Ένα σημαντικό βήμα για τη δημιουργία του Διαχρονικού Μουσείου Ξάνθης αποτελεί η πρόσφατη θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού. Η γνωμοδότηση αφορά τις μελέτες αποκατάστασης της ιστορικής Καπναποθήκης «Μπασιούδη», που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Αβδήρων 50 και Έλλης στην Ξάνθη, με στόχο να στεγάσει το νέο μουσείο. Το κτήριο, ιδιοκτησίας της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, παραχωρήθηκε στο υπουργείο Πολιτισμού το 2025 για να αποκατασταθεί και να αξιοποιηθεί για μουσειακή χρήση.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, επισήμανε πως η αποκατάσταση της Καπναποθήκης «Μπασιούδη» αποτελεί μία σημαντική παρέμβαση για την προστασία και την ανάδειξη της βιομηχανικής κληρονομιάς της πόλης, ενισχύοντας παράλληλα την πολιτιστική της ταυτότητα. Όπως ανέφερε, η Ξάνθη διαθέτει πλούσια πολιτιστική κληρονομιά και το Διαχρονικό Μουσείο θα αναδείξει τη μακρά και πολυστρωματική ιστορία της περιοχής. Βασική αρχή της αρχιτεκτονικής προσέγγισης είναι η διατήρηση της αυθεντικότητας του μνημείου, με σεβασμό στα αρχιτεκτονικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του κτηρίου.
Η ίδια η Καπναποθήκη δεν αποτελεί απλώς το κέλυφος των συλλογών, αλλά ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα του μουσείου, καθώς η νέα μουσειακή χρήση θα ενταχθεί με τρόπο που να παραπέμπει στην αρχική λειτουργία του κτηρίου. Η μελέτη δίνει έμφαση στη διατήρηση των υλικών και της ιστορικής οργάνωσης, ενώ ενσωματώνει όλες τις απαιτήσεις ασφάλειας, προσβασιμότητας και λειτουργίας ενός σύγχρονου μουσείου. Η αξιοποίηση των όμορων βιομηχανικών κτηρίων για τις ανάγκες της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ξάνθης δημιουργεί έναν νέο πολιτιστικό πυρήνα στην πόλη, μια "γειτονιά μουσείων".
Η Καπναποθήκη «Μπασιούδη», ιδιοκτησίας του καπνέμπορου Ευάγγελου Μπασιούδη, χρονολογείται στα τέλη του 19ου αιώνα και αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα νεοκλασικής βιομηχανικής αρχιτεκτονικής. Διαθέτει τετράγωνη κάτοψη 616 τ.μ. και αναπτύσσεται σε υπόγειο, υπερυψωμένο ισόγειο, όροφο και δύο ενδιάμεσα επίπεδα. Η εσωτερική οργάνωση χαρακτηρίζεται από μεγάλους, ενιαίους χώρους εργασίας και αποθήκευσης, ενώ σημαντικό στοιχείο αποτελεί ο εσωτερικός ξύλινος κάνναβος υποστυλωμάτων και δοκών.
Μετά την παρακμή της καπνοπαραγωγής τη δεκαετία του 1950, τα περισσότερα βιομηχανικά κτήρια της Ξάνθης εγκαταλείφθηκαν. Το 1991 το ακίνητο μεταβιβάστηκε στο Νομαρχιακό Ταμείο Ξάνθης και το 1992 χαρακτηρίστηκε έργο τέχνης και ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το υπουργείο Πολιτισμού. Το κτήριο αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου συγκροτήματος, μαζί με την επίσης διατηρητέα Καπναποθήκη «Καραδημόγλου», που λειτουργούσαν παλαιότερα ως ενιαίο σύνολο καπνεμπορικής δραστηριότητας.
Αρχιτεκτονική ιδέα και αποκατάσταση
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, η κεντρική αρχιτεκτονική ιδέα προβλέπει τη διατήρηση του κελύφους και των ξύλινων στοιχείων του εσωτερικού (υποστηλώματα, δάπεδα, κλίμακα, διαφοροποίηση επιπέδων, αρχικές είσοδοι). Η μελέτη περιλαμβάνει εκτεταμένη αποκατάσταση του κελύφους, ενίσχυση των λιθοδομών, αντιμετώπιση της υγρασίας, συντήρηση του ξύλινου φορέα και ανακατασκευή της στέγης. Για την ενίσχυση της στατικής επάρκειας θα κατασκευαστεί ανεξάρτητος χαλύβδινος φέρων οργανισμός, ο οποίος θα αναλάβει τα φορτία της μουσειακής χρήσης χωρίς να επιβαρύνει την ιστορική ξύλινη δομή.
Η ηλεκτρομηχανολογική προμελέτη προβλέπει πλήρεις εγκαταστάσεις ύδρευσης, αποχέτευσης, πυρανίχνευσης, πυρόσβεσης, ασφάλειας και παρακολούθησης, καθώς και ειδικά συστήματα κλιματισμού και ελέγχου περιβαλλοντικών συνθηκών για την προστασία των εκθεμάτων. Το μουσείο θα αναπτυχθεί αποκλειστικά στους χώρους της Καπναποθήκης «Μπασιούδη», ενώ οι διοικητικοί και αποθηκευτικοί χώροι θα καλυφθούν από δύο γειτονικά κτήρια του υπουργείου Πολιτισμού. Η προσβασιμότητα διασφαλίζεται με κύρια και δευτερεύουσα είσοδο, ενώ προτείνεται η πεζοδρόμηση των οδών Βασιλειάδη και Αβδήρων για την ασφαλή διαχείριση των επισκεπτών.
Μουσειογραφική προμελέτη και εκθεσιακή εμπειρία
Η μουσειογραφική προμελέτη οργανώνει ένα ενιαίο εκθεσιακό αφήγημα, που καλύπτει την ιστορική διαδρομή της Ξάνθης από την προϊστορία έως τους νεότερους χρόνους. Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί η ίδια η Καπναποθήκη, με τον αυθεντικό ξύλινο φέροντα οργανισμό να παραμένει ορατός και το μνημείο να εντάσσεται στην εκθεσιακή εμπειρία.
Το κτηριολογικό πρόγραμμα προβλέπει εκθεσιακούς χώρους συνολικής επιφάνειας περίπου 1.070 τ.μ. σε τρεις στάθμες, χώρο υποδοχής και πωλητήριο, αναψυκτήριο, βοηθητικούς χώρους και εγκαταστάσεις υγιεινής στο υπόγειο. Η εκθεσιακή αφήγηση αναπτύσσεται με σύγχρονες διατάξεις, ειδικό φωτισμό, ψηφιακές και διαδραστικές εφαρμογές, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία στους επισκέπτες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
