Η επετειακή εκδήλωση για τα 25 χρόνια λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας «Jean Monnet» στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ανέδειξε τον ρόλο του Κέντρου στην ερευνητική δραστηριότητα, τις επιστημονικές εκδόσεις και τις διεθνείς συνεργασίες. Παράλληλα, στο επίκεντρο βρέθηκαν και οι προκλήσεις που αντιμετώπισε η Ευρωπαϊκή Ένωση το τελευταίο τέταρτο του αιώνα, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του πανεπιστημίου. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στη Μεγάλη Αίθουσα του πανεπιστημίου Αθηνών, στα Προπύλαια.
Ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Νίκος Παπαϊωάννου, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα, χαρακτήρισε τη διαδρομή του Κέντρου ως «δημιουργική», επισημαίνοντας τη συνέπεια και την επιστημονική προσφορά του, καθώς και τη συμβολή στην ανάδειξη της ευρωπαϊκής ιδέας και της κατανόησης της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Ο κ. Παπαϊωάννου υπογράμμισε τη σημασία του ονόματος «Ζαν Μονέ» στη διαδικασία της ενοποίησης της Ευρώπης και αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ήπειρος, όπως οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι οικονομικές και κοινωνικές μεταβολές, η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και η επίδραση των νέων τεχνολογιών. Τόνισε, επίσης, τη σημασία της συμβολής της ακαδημαϊκής κοινότητας σε αυτό το πλαίσιο.
Ο πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεράσιμος Σιάσος, αναφέρθηκε στην ίδρυση του Κέντρου το 2000, με πρωτοβουλία των καθηγητών Ιωάννη Βαλινάκη και Νίκου Σκανδάμη, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τόνισε ότι το Κέντρο υπήρξε ένα από τα πρώτα του είδους του στην Ευρώπη και συνέβαλε καθοριστικά στην εξέλιξη των ευρωπαϊκών σπουδών, την ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών και τη μελέτη σημαντικών ευρωπαϊκών θεμάτων.
Ο κ. Σιάσος σημείωσε ότι μέσα στην 25ετία το Κέντρο δημιούργησε δίκτυο περίπου 300 πανεπιστημιακών και εμπειρογνωμόνων, ενώ συνέβαλε στον δημόσιο διάλογο για ζητήματα όπως η θεσμική συγκρότηση, η εξωτερική πολιτική, η ασφάλεια, η ενέργεια και οι γεωπολιτικές εξελίξεις.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας «Jean Monnet», Ιωάννης Βαληνάκης, παρουσίασε τον απολογισμό της 25ετούς πορείας του Κέντρου, επισημαίνοντας ότι η αποστολή του ήταν η μελέτη και η διδασκαλία της ευρωπαϊκής ενοποίησης με επιστημονική αυστηρότητα, καθώς και η μεταφορά της γνώσης στον δημόσιο διάλογο με γνώμονα το εθνικό συμφέρον.
Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του Κέντρου, περισσότεροι από 4.500 συμμετέχοντες – φοιτητές, ερευνητές και στελέχη του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα – έλαβαν μέρος σε εκπαιδευτικά και ερευνητικά προγράμματα, συνέδρια, σεμινάρια και εργαστήρια. Το δίκτυο του Κέντρου αριθμεί σήμερα περίπου 300 πανεπιστημιακούς και ειδικούς εμπειρογνώμονες, ενώ, όπως τονίστηκε, η λειτουργία του πραγματοποιήθηκε χωρίς χρηματοδότηση από τον κρατικό Προϋπολογισμό.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συμβολή του Κέντρου κατά τα χρόνια της κρίσης, με εστίαση σε τομείς όπως ο τουρισμός, η αγροτική ανάπτυξη, η ναυτιλία και η θαλάσσια πολιτική, καθώς και στη μελέτη της μετανάστευσης, του ασύλου, της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων, της ενέργειας και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και των ευρωτουρκικών σχέσεων.
Ο κ. Βαληνάκης τόνισε ότι η γνώση για την Ευρώπη απαιτεί τεκμήρια, κριτική σκέψη και διάλογο, ενώ η μελέτη της δεν περιορίστηκε στους ειδικούς, δίνοντας βήμα σε νέες φωνές και συνδέοντας τη γνώση με τα πραγματικά ερωτήματα της ελληνικής-ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Η ελληνική πορεία εντός της Ευρώπης υπήρξε σταθερός άξονας του έργου του Κέντρου, με τον κ. Βαληνάκη να επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή ιδιότητα ενισχύει τη φωνή της χώρας, χωρίς να υποκαθιστά την εθνική προσπάθεια ή να εγγυάται πλήρη ταύτιση προτεραιοτήτων με τους εταίρους.
Για το μέλλον, ο κ. Βαληνάκης ανέφερε ότι το Κέντρο θα συνεχίσει να εκπαιδεύει ανθρώπους που κατανοούν τα ευρωπαϊκά εργαλεία και σκέφτονται κριτικά, με στόχο την αναβάθμιση της θέσης της Ελλάδας στην Ένωση και τη σύνδεση της έρευνας με τις ανάγκες της πολιτικής.
Την κεντρική ομιλία της εκδήλωσης πραγματοποίησε ο Ευρωπαίος Επίτροπος, αρμόδιος για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, Απόστολος Τζιτζικώστας. Εστίασε στις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η Ευρώπη σήμερα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της προσαρμοστικότητας των θεσμών και τονίζοντας ότι οι υποδομές, οι μεταφορές, η ναυτιλία, η στρατιωτική κινητικότητα και ο τουρισμός βρίσκονται πλέον στον πυρήνα των ευρωπαϊκών πολιτικών για την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και την άμυνα.
Ο κ. Τζιτζικώστας τόνισε τον καθοριστικό ρόλο της Ελλάδας στην Ευρώπη, επισημαίνοντας τη συμβολή της στη ναυτιλία, την ενέργεια και τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων.
Αναφερόμενος στις προκλήσεις της Ένωσης, σημείωσε ότι η Ευρώπη χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα και δημοκρατία, στοιχεία που της επιτρέπουν να αντέχει στις κρίσεις. Υπογράμμισε ότι η Ευρώπη αποτελεί μια αξιακή επικράτεια και εξέφρασε αισιοδοξία ότι οι σύγχρονες κρίσεις θα αποτελέσουν εφαλτήριο για περαιτέρω πολιτική εμβάθυνση και ενοποίηση της Ένωσης.
Στο τέλος της εκδήλωσης απονεμήθηκαν τιμητικές πλακέτες στους κ.κ. Τζιτζικώστα και Βαληνάκη.
Μεταξύ των παρευρισκόμενων ήταν οι πρώην πρωθυπουργοί Αντώνης Σαμαράς και Κωνσταντίνος Καραμανλής, βουλευτές, πρώην υπουργοί και εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής κοινότητας.