Η αυξανόμενη τάση των Ελλήνων να επισκέπτονται βουνά, δάση, ποτάμια και φαράγγια αναδεικνύεται ως θετική εξέλιξη για την κινητική αναψυχή και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, σύμφωνα με σχετική ενημέρωση. Η πανδημία και η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχουν ενισχύσει τη δημοφιλία των υπαίθριων εξορμήσεων, καθιστώντας τες νέα τάση. Ωστόσο, η αυξημένη συμμετοχή δεν συνοδεύεται πάντα από την κατάλληλη γνώση, προετοιμασία και αντίληψη των πιθανών κινδύνων.
Όπως υπογραμμίζει ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο Θεσσαλίας κ. Χάρης Κουθούρης, το βασικότερο ζήτημα παραμένει η ενημέρωση σχετικά με τη φύση και η πρόληψη ατυχημάτων. Περιστατικά τραυματισμών, απώλειας προσανατολισμού και επιχειρήσεις διάσωσης αναδεικνύουν ότι οι υπαίθριες δραστηριότητες ενέχουν πραγματικούς κινδύνους. Η αύξηση της συχνότητας και σοβαρότητας τέτοιων συμβάντων επιβάλλει συστηματική καταγραφή, διερεύνηση και κυρίως προληπτικές παρεμβάσεις.
Πιο αναλυτικά, ο κ. Κουθούρης επισημαίνει ότι «Το βουνό δεν είναι αστικός πεζόδρομος. Οι καιρικές συνθήκες μεταβάλλονται, οι διαδρομές κρύβουν δυσκολίες και απαιτούν άμεση βοήθεια η οποία δεν είναι δεδομένη. Παρ' όλα αυτά, μεγάλος αριθμός από συμπολίτες μας επιλέγουν εξορμήσεις μέσω κοινωνικών δικτύων χωρίς επαρκή ενημέρωση για τις πραγματικές συνθήκες, γνώση για τις απαιτήσεις της διαδρομής, τον εξοπλισμό και κυρίως το επίπεδο εκπαίδευσης εκείνων των ατόμων που αναλαμβάνουν τη συνοδεία τους στο φυσικό περιβάλλον.»
Η Ελλάδα παρουσιάζει ελλείψεις στη γνώση των πολιτών για την υπαίθρια παιδεία (Outdoor Literacy) και την υπαίθρια εκπαίδευση (Outdoor Education) στα σχολεία. Παρά τη μακροχρόνια προσφορά των ορειβατικών συλλόγων, η σχετική γνώση δεν έχει διαχυθεί επαρκώς στον γενικό πληθυσμό. Η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών και βαλκανικών χωρών αναδεικνύει τη σημασία της οργανωμένης υπαίθριας εκπαίδευσης για ασφαλή και υπεύθυνη πρόσβαση στη φύση.
Ο καθηγητής υπογραμμίζει ότι η ουσιαστική λύση θα πρέπει να ξεκινήσει από το εκπαιδευτικό σύστημα. Η υπαίθρια εκπαίδευση χρειάζεται να ενταχθεί συστηματικά στα σχολικά προγράμματα, προβάλλοντας τα οφέλη της κίνησης στη φύση για τη σωματική και ψυχική υγεία, την αναγνώριση κινδύνων και την ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης. Η θεωρητική διδασκαλία οφείλει να συνδυάζεται με βιωματικά προγράμματα Outdoor Education σε πάρκα, δάση και ασφαλή φυσικά πεδία, με τη συνοδεία κατάλληλα εκπαιδευμένων συνοδών και εμψυχωτών.
Καθοριστική για την ασφαλή ανάπτυξη των υπαίθριων δραστηριοτήτων είναι η συμβολή των εκπαιδευτικών φορέων, όπως τα ΑΕΙ, τα ΚΕΔΙΒΙΜ και οι φορείς επαγγελματικής κατάρτισης, στην εκπαίδευση συνοδών και εμψυχωτών με τεχνικές και διαπροσωπικές δεξιότητες. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο ρόλος του ΣΕΤΕΥΔΑ - HATTA Outdoors, που από το 2012 λειτουργεί ως θεσμικός επαγγελματικός εκπρόσωπος του κλάδου, προωθώντας προδιαγραφές ασφάλειας και επαγγελματικής πιστοποίησης. Η αξιοποίηση κατάλληλα εκπαιδευμένων και πιστοποιημένων συνοδών/εμψυχωτών από τις νόμιμα λειτουργούσες επιχειρήσεις πρέπει να αποτελεί βασική προϋπόθεση για την παροχή οργανωμένων υπαίθριων υπηρεσιών, αποτρέποντας την ανεξέλεγκτη δραστηριοποίηση ανεπαρκώς καταρτισμένων διοργανωτών.
Συμπερασματικά, ο κ. Κουθούρης τονίζει: «Η Πολιτεία οφείλει να συνδέσει αυτές τις πρωτοβουλίες με μια εθνική στρατηγική προώθησης υπαίθριας παιδείας και επαγγελματικής επάρκειας με στόχο τη συνέχιση της συμμετοχής των πολιτών σε προγράμματα υπαίθριων δραστηριοτήτων με την απομάκρυνση και την πρόληψη ατυχημάτων στη φύση από οργανωμένες εξορμήσεις.
Η πρόσβαση στη φύση πρέπει να παραμείνει ελεύθερη, όχι όμως χωρίς γνώση και υπευθυνότητα. Η πραγματική επιτυχία μιας υπαίθριας εξόρμησης δεν είναι η φωτογραφία στην κορυφή, αλλά η ασφαλής επιστροφή όλων».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
