Το κυκλοφοριακό ζήτημα στις μεγάλες ελληνικές πόλεις, όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη και ο Πειραιάς, παραμένει ένα άλυτο πρόβλημα που προκαλεί «ασφυξία» στους δρόμους, σύμφωνα με τον πολιτικό μηχανικό – συγκοινωνιολόγο και ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ, Γιώργο Γιαννόπουλο. Όπως επισημαίνει, οι λύσεις που δίνονται είναι συχνά αποσπασματικές και δεν βασίζονται σε ένα σωστά σχεδιασμένο σύστημα, αλλά έχουν χαρακτήρα «πυροσβεστικό».
Στο νέο του βιβλίο με τίτλο «Τα προβλήματα των αστικών μεταφορών, συγκοινωνιών και κυκλοφορίας στην Ελλάδα και γιατί δεν λύνονται», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Επίκεντρο», ο κ. Γιαννόπουλος αναλύει τις εξελίξεις των τελευταίων 50 ετών στα μεγάλα αστικά κέντρα. Καταγράφει εμπειρίες και συμπεράσματα από την επαγγελματική του πορεία, ενώ εξηγεί αναλυτικά «τι πρέπει να γίνει και τι δεν γίνεται» στον τομέα των μεταφορών.
Σε δηλώσεις του, τονίζει ότι το κυκλοφοριακό πρόβλημα δεν επιλύεται με μεμονωμένες ενέργειες ή έργα «πυροσβεστικού» χαρακτήρα, αλλά απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό και σταθερή προώθηση ανεξάρτητα από την πολιτική ηγεσία. Εξηγεί ότι απαιτείται συνέπεια και συνέχεια, παρουσιάζοντας τον «δεκάλογο της αποτυχίας» που εμποδίζει την επίλυση των προβλημάτων μετακίνησης και κυκλοφορίας, τη στιγμή που σε άλλες χώρες έχουν ήδη αντιμετωπιστεί.
Μεταξύ των βασικών αιτιών που επισημαίνει ο συγγραφέας είναι η συνεχιζόμενη αύξηση της ιδιοκτησίας και χρήσης Ι.Χ., η ελλιπής αστυνόμευση, η ανεπαρκής επιβολή ποινών, η έλλειψη πολιτικής βούλησης για μεγάλα έργα, οι περιορισμένες επενδύσεις στη «κοινόχρηστη» μεταφορά, η χαμηλή χρηματοδότηση της έρευνας και το δυσλειτουργικό καθεστώς κατασκευής δημόσιων έργων που αυξάνει κόστος και χρόνους υλοποίησης.
Παράλληλα, επισημαίνει τις «άφθονες εξαγγελίες, μεγάλες καθυστερήσεις και λανθασμένες διαδικασίες υλοποίησης», καθώς και τη λήψη αποσπασματικών μέτρων που δεν εντάσσονται σε συστηματικό σχεδιασμό, με ανύπαρκτους ή αδύναμους μηχανισμούς ελέγχου και επιβολής.
Σχεδιασμός, μετρό και Flyover στη Θεσσαλονίκη
Ο κ. Γιαννόπουλος υπογραμμίζει πως το «κλειδί» βρίσκεται στη συνολική θεώρηση των αναγκαίων έργων, τη βάση ενός μακροχρόνιου σχεδιασμού και την αναδιοργάνωση του συστήματος διακυβέρνησης στις μεγάλες πόλεις. Επιπλέον, θεωρεί απαραίτητη την πολιτική βούληση για υλοποίηση ριζοσπαστικών μέτρων και πολιτικών βιώσιμης κινητικότητας.
Αναφερόμενος στη λειτουργία του μετρό Θεσσαλονίκης, δηλώνει πως αποτελεί σημαντικό έργο, ωστόσο η υλοποίησή του διήρκεσε 40 χρόνια και η κατασκευή του επιβάρυνε την πόλη για μεγάλο διάστημα. Όταν ολοκληρώθηκε, οι ανάγκες μετακίνησης είχαν αυξηθεί τόσο ώστε το έργο να αποτελεί «σταγόνα στον ωκεανό».
Για το έργο Flyover, το χαρακτηρίζει «σημειακό» και σημειώνει ότι είχε απορριφθεί στο στρατηγικό σχεδιασμό του 2010. Παράλληλα, προβλέπει ότι τα οφέλη του θα είναι προσωρινά, καθώς σύντομα η νέα λεωφόρος θα κορεστεί ξανά από οχήματα.
Ο κ. Γιαννόπουλος επισημαίνει ότι οι καθυστερήσεις στη λήψη αποφάσεων και την κατασκευή έργων επιτρέπουν στη ζήτηση να ξεπερνά συνεχώς την προσφορά, με αποτέλεσμα τα προβλήματα να διογκώνονται. Προτείνει την άμεση και μελετημένη εφαρμογή μέτρων περιορισμού της χρήσης Ι.Χ., ειδικά στο ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης, όπου οι πεζοδρομήσεις μπορούν να συμβάλουν στη λύση, εφόσον ενταχθούν σε ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο.
Όπως σημειώνει, η αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων μεταφορών και κυκλοφορίας απαιτεί ισχυρό θεσμικό πλαίσιο και συνεπή εφαρμογή μέτρων ενταγμένων σε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, απορρίπτοντας τις «μαγικές λύσεις».
Παρουσίαση του βιβλίου
Το βιβλίο του καθηγητή θα παρουσιαστεί στις 4 Νοεμβρίου, στις 7 το απόγευμα, στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου στο δημαρχείο Θεσσαλονίκης.
Χαιρετισμό θα απευθύνει ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης, ενώ θα μιλήσουν ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Σπύρος Βούγιας, ο πρόεδρος του ΕΚΕΤΑ Ευάγγελος Μπεκιάρης, η πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων Γεωργία Αϋφαντοπούλου και ο συγκοινωνιολόγος Σταύρος Κωνσταντινίδης.