Η Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων (16 Οκτωβρίου) αποτελεί αφορμή για κάλεσμα στην αξιοποίηση της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, συνδυαστικά με την παραδοσιακή γνώση, ώστε να δημιουργηθούν ανθεκτικά αγροδιατροφικά συστήματα. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η διατροφή του πληθυσμού σήμερα, ενώ παράλληλα προστατεύονται οι φυσικοί πόροι για τις επόμενες γενιές.
Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος είναι σημαντικές, λόγω κλιματικής αλλαγής, πολέμων, γεωπολιτικής αβεβαιότητας και εξάντλησης των φυσικών πόρων. Οι έννοιες της επισιτιστικής επισφάλειας και του υποσιτισμού συνυπάρχουν με την παχυσαρκία και τη σπατάλη τροφίμων, ακόμη και εντός των ίδιων κοινοτήτων. Παρά το γεγονός ότι το δικαίωμα στην τροφή είναι καθολικό, αρκετοί πολίτες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε ασφαλή, θρεπτικά και οικονομικά προσιτά τρόφιμα.
Σύμφωνα με το ειδικό Ευρωβαρόμετρο για την ασφάλεια των τροφίμων (Σεπτέμβριος 2025), το κύριο κριτήριο για τους Έλληνες καταναλωτές κατά την αγορά τροφίμων είναι το κόστος (67%), ενώ ακολουθεί η ασφάλεια (61%).
Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), που δημοσιεύτηκαν στις 7 Οκτωβρίου 2025, δείχνουν ότι το 7% του πληθυσμού βίωσε μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής το προηγούμενο έτος. Από αυτούς, το 1,6% βρέθηκε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, περνώντας ακόμη και ολόκληρη ημέρα χωρίς φαγητό λόγω έλλειψης χρημάτων ή άλλων πόρων.
Επιπλέον, σύμφωνα με την Eurostat, το 12,7% του γενικού πληθυσμού στην Ελλάδα δεν έχει τη δυνατότητα να αγοράζει κάθε δεύτερη μέρα ένα κανονικό γεύμα με κρέας, ψάρι ή αντίστοιχο χορτοφαγικό πιάτο.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών ως προς τη μεγαλύτερη σπατάλη τροφίμων. Η ποσότητα αποβλήτων φτάνει τα 200 κιλά ανά κάτοικο ετησίως, υπερβαίνοντας σημαντικά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (Eurostat, 2022).
Όπως επισημαίνει ο ΕΦΕΤ, σε παγκόσμιο επίπεδο σχεδόν το ένα τρίτο των τροφίμων χάνεται ή σπαταλάται. Το 13% χάνεται κατά τη συγκομιδή και μεταφορά, ενώ το 19% σπαταλιέται σε στάδια λιανικής και κατανάλωσης. Αυτή η απώλεια συνεπάγεται σπατάλη πολύτιμων πόρων, όπως γη, νερό, ενέργεια και εργασία.
Το 2025, 645 εκατομμύρια άνθρωποι βρέθηκαν αντιμέτωποι με την πείνα, δηλαδή σχεδόν ένας στους δεκατρείς κατοίκους της Γης. Επιπλέον, το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού δεν έχει οικονομική δυνατότητα για υγιεινή διατροφή.
Μέχρι το 2050, θα απαιτούνται επαρκή τρόφιμα για 9 δισεκατομμύρια ανθρώπους, με το 80% εξ αυτών να ζει σε μεγάλες πόλεις.
Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αναμένεται να αυξηθούν έως και 80% εάν δεν ληφθούν μέτρα, προκαλώντας επιπτώσεις όπως άνοδο της θερμοκρασίας, εξάτμιση υδάτων, ξηρασίες και αρνητικές συνέπειες στη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση του ΕΦΕΤ, «οι κυβερνήσεις, οι οργανισμοί, η ερευνητική κι επιστημονική κοινότητα, οι εταιρείες παραγωγής τροφίμων, οι οργανώσεις παραγωγών αλλά και κάθε πολίτης μπορούν να συμβάλουν στον μετασχηματισμό του τρόπου με τον οποίο παράγουμε, διακινούμε, επιλέγουμε και καταναλώνουμε τα τρόφιμα. Οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα συμβάλουν στη διαμόρφωση των αγρο-διατροφικών συστημάτων που θα κληρονομήσουν οι επόμενες γενιές. Η προληπτική δράση και τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης μπορούν να προστατεύσουν τα μέσα διαβίωσης προτού κλιμακωθούν οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ενώ παράλληλα αποδεικνύονται πιο αποδοτικά από την αντιμετώπιση της κατάστασης κατόπιν μιας κρίσης».
Ο ΕΦΕΤ, ως Κεντρική Αρμόδια Αρχή στον τομέα των τροφίμων, συμβάλλει στην προστασία της δημόσιας υγείας και των συμφερόντων των καταναλωτών μέσω επίσημων ελέγχων, αλλά και με συμμετοχή σε ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα και ερευνητικές δράσεις.
Η συνεχής ενημέρωση των καταναλωτών και η συμμετοχή σε δράσεις, όπως η πανευρωπαϊκή καμπάνια #Safe2EatEU της EFSA, δίνουν πρόσβαση σε αξιόπιστη πληροφόρηση για ισορροπημένη διατροφή, ασφαλή χειρισμό και αποθήκευση τροφίμων, ετικέτες, αλλεργιογόνα και πρακτικές συμβουλές για ασφαλείς επιλογές και περιορισμό της σπατάλης τροφίμων.
Το μήνυμα του ΕΦΕΤ προς τους καταναλωτές συνοψίζεται στα εξής:
- Ενημερωνόμαστε: Η υγιεινή διατροφή αποτελεί μία από τις καλύτερες επενδύσεις για την υγεία μας.
- Επιλέγουμε: Κάθε αγορά στέλνει ένα μήνυμα.
- Διαλέγουμε φρέσκα, θρεπτικά τρόφιμα που παράγονται με βιώσιμο τρόπο, προτιμώντας εποχιακά προϊόντα όπου ενδείκνυται.
- Στηρίζουμε τους τοπικούς παραγωγούς όπου αυτό είναι αποδοτικό και βιώσιμο, αναγνωρίζοντας τη σημασία του εμπορίου.
- Περιορίζουμε: Η σπατάλη τροφίμων συνεπάγεται σπατάλη όλων των πόρων που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή τους.
- Προγραμματίζουμε τα γεύματά μας, αγοράζουμε μόνο ό,τι χρειαζόμαστε, αποθηκεύουμε σωστά τα τρόφιμα και αξιοποιούμε όσα περισσεύουν.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
