Το μοντέλο Δημοκατοικία, που μελετήθηκε με πεδίο εφαρμογής την Κυψέλη, προτείνει πράσινες προσόψεις, επαναχρησιμοποίηση νερού και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κατοίκων ως λύσεις για την προσαρμογή των πολυκατοικιών στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο διεθνές περιοδικό Discover Cities του Springer Nature, η τυπική πολυκατοικία της Αθήνας μπορεί να μετατραπεί από πρόβλημα σε μέρος της λύσης, αξιοποιώντας ταράτσες ως κήπους και χώρους κοινωνικής συνύπαρξης, προσόψεις με δεύτερη, πράσινη «επιδερμίδα» και συστήματα συλλογής βρόχινου νερού.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στην Κυψέλη, μια από τις πιο πυκνοδομημένες γειτονιές της Αθήνας, με στενούς δρόμους και ελάχιστους ελεύθερους χώρους. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν χαρτογράφηση GIS, drones, επιτόπιες καταγραφές και ερωτηματολόγια με τους κατοίκους. Διαπιστώθηκε ότι οι ταράτσες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτες, ενώ πάνω από το 85% των ερωτηθέντων εκφράζει έντονη ανησυχία για το ενεργειακό κόστος και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Το μοντέλο «Δημοκατοικία» οργανώνεται σε πέντε άξονες: Πράσινη Κατοικία με βλάστηση σε ταράτσες και προσόψεις, Μπλε Κατοικία με συλλογή βρόχινου και γκρίζου νερού, Κίτρινη Κατοικία για ενεργειακή απόδοση, Πορτοκαλί Κατοικία για προσβασιμότητα και Κόκκινη Κατοικία που δίνει έμφαση στις κοινωνικές σχέσεις των κατοίκων. Ο συνδυασμός αυτών των αξόνων οδηγεί στη «Golden Katoikia», ένα ολοκληρωμένο μοντέλο μετασχηματισμού της πολυκατοικίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αξιοποίηση των ταρατσών, τις οποίες οι ερευνητές βλέπουν ως την «πέμπτη όψη» των κτιρίων. Προτείνουν πράσινες στέγες, αστικούς λαχανόκηπους και χώρους κοινωνικής συνύπαρξης, με συμμετοχή των ίδιων των κατοίκων στον σχεδιασμό και τη διαχείρισή τους. Ωστόσο, σημαντικό εμπόδιο αποτελεί η δυσκολία λήψης συλλογικών αποφάσεων λόγω του μεγάλου αριθμού ιδιοκτητών και διαφορετικών συμφερόντων.
Ο Πάνος Δραγώνας, αρχιτέκτονας και καθηγητής Αρχιτεκτονικού και Αστικού Σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο Πατρών, επισημαίνει τη σημασία των προτεινόμενων κατευθύνσεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αλλά και τις δυσκολίες εφαρμογής τους στην πράξη. Όπως αναφέρει, η συμμετοχική διαδικασία στη λήψη αποφάσεων είναι αναγκαία, χωρίς όμως να εγγυάται αποτελέσματα όταν καλείται να συντονίσει ανθρώπους με διαφορετικές ανάγκες και οικονομικές δυνατότητες.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, το επόμενο βήμα θα ήταν η υλοποίηση πιλοτικών έργων σε πολυκατοικίες, ώστε να αξιολογηθούν τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη και να δοκιμαστούν στην πράξη οι μηχανισμοί συνεννόησης μεταξύ των κατοίκων.