Η ανάγκη να μεταβεί η αντιμετώπιση της ξηρασίας από την απλή διαχείριση κρίσεων σε οργανωμένη πρόληψη και ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας αναδεικνύεται μέσα από τη συμμετοχή του δήμου Παγγαίου στο ευρωπαϊκό έργο PRIMES. Το πρόγραμμα επικεντρώνεται στην προστασία του νερού και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινοτήτων, με στόχο να διαμορφώσει ένα βιώσιμο πλαίσιο διαχείρισης των υδατικών πόρων.
Το PRIMES («Preventing drought Risks by Making resilient communitiES in the Adriatic-Ionian Region») υλοποιείται στο πλαίσιο του Interreg IPA ADRION 2021-2027 και αποτελεί μια διακρατική πρωτοβουλία για την πρόληψη των κινδύνων που σχετίζονται με την ξηρασία στην περιοχή Αδριατικής - Ιονίου.
Το πρώτο εργαστήριο του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στο Κοκκικοχώρι του δήμου Παγγαίου, στους χώρους του οινοποιείου «Βιβλία Χώρα», με θέμα την «Αξιολόγηση ευπάθειας και αντίληψης κινδύνου». Ο Ιωάννης Τσακμάκης, Μηχανικός Περιβάλλοντος και υποψήφιος Διδάκτορας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, παρουσίασε τη διαδικασία καταγραφής της ευπάθειας της τοπικής κοινωνίας και του τρόπου αντίληψης του κινδύνου της ξηρασίας.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς, όπως επισημαίνει ο κ. Τσακμάκης, οι επιπτώσεις της λειψυδρίας δεν περιορίζονται μόνο στην επάρκεια του νερού για ύδρευση. Αφορούν επίσης την αγροτική παραγωγή, τις επιχειρήσεις, την οικονομική δραστηριότητα και συνολικά τη λειτουργία της τοπικής κοινωνίας.
Στο πλαίσιο του PRIMES, η αξιολόγηση του κινδύνου ξηρασίας δεν βασίζεται αποκλειστικά σε τεχνικά ή επιστημονικά δεδομένα. Λαμβάνει υπόψη και τον τρόπο με τον οποίο οι κάτοικοι, οι παραγωγικοί φορείς και οι επαγγελματίες αντιλαμβάνονται το πρόβλημα, τις επιπτώσεις που αντιμετωπίζουν και τις ανάγκες που θεωρούν σημαντικές.
Ενεργοποίηση τοπικού δικτύου και ρόλος της Τοπικής Επιτροπής Ξηρασίας
Ο δήμος Παγγαίου επιδιώκει τη δημιουργία ενός ευρύτερου τοπικού δικτύου συνεργασίας με τη συμμετοχή δημοτικών υπηρεσιών, φορέων ύδρευσης, πολιτικής προστασίας, αγροτών, επιχειρήσεων, σχολείων, επιστημονικών και κοινωνικών φορέων, αλλά και πολιτών.
Σύμφωνα με τον κ. Τσακμάκη, κεντρικό ρόλο στη διαδικασία έχει η Τοπική Επιτροπή Ξηρασίας (Local Drought Committee - LDC), η οποία λειτουργεί ως συμμετοχικός και συμβουλευτικός μηχανισμός. Στόχος της είναι να αποτελέσει σταθερό χώρο συνεργασίας και ανταλλαγής δεδομένων, εμπειριών και προτάσεων, χωρίς να υποκαθιστά τις αρμόδιες υπηρεσίες ή τις θεσμικές τους αρμοδιότητες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην καταγραφή των απόψεων της τοπικής κοινωνίας μέσω ερωτηματολογίων που απευθύνονται σε πολίτες, οικογένειες, αγρότες, επιχειρήσεις, σχολεία, καθώς και διαχειριστές ύδρευσης. Αυτή η διαδικασία επιτρέπει την αποτύπωση αναγκών και της αντίληψης του κινδύνου.
Η συμμετοχή του αγροτικού κόσμου είναι κομβικής σημασίας για τον δήμο Παγγαίου, καθώς η γεωργία επηρεάζεται άμεσα από τη διαθεσιμότητα νερού. Η καταγραφή των αναγκών των παραγωγών συμβάλλει στον σχεδιασμό πρακτικών για αποδοτικότερη χρήση των υδατικών πόρων.
Ψηφιακά εργαλεία και διακρατική συνεργασία
Το PRIMES ενισχύει την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση μέσω ψηφιακών εργαλείων. Η πλατφόρμα του έργου προσφέρει πληροφορίες για τους κινδύνους ξηρασίας και την έλλειψη νερού, διαδραστικά κουίζ, υπολογιστή κατανάλωσης νερού, συμβουλές εξοικονόμησης, εκπαιδευτικό υλικό και δεδομένα από ευρωπαϊκές πηγές.
Η συλλογή στοιχείων από την τοπική κοινωνία, σε συνδυασμό με επιστημονικά και διοικητικά δεδομένα, οδηγεί στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου προφίλ κινδύνου ξηρασίας (Community Drought Risk Profile) για την περιοχή.
Επόμενος σημαντικός σταθμός είναι το διακρατικό συνέδριο του PRIMES, που θα φιλοξενηθεί στην Ελευθερούπολη στις 7 και 8 Οκτωβρίου 2026, με τη συμμετοχή των εταίρων από Ιταλία, Κροατία, Μαυροβούνιο, Βοσνία - Ερζεγοβίνη και Σερβία.
Η διοργάνωση θα αποτελέσει πεδίο παρουσίασης δράσεων, ανταλλαγής εμπειριών και ενίσχυσης της συνεργασίας στην περιοχή Αδριατικής - Ιονίου. Παράλληλα, προσφέρει τη δυνατότητα η συζήτηση για τη διαχείριση της ξηρασίας και την προστασία του νερού να μεταφερθεί στο τοπικό επίπεδο με τη συμμετοχή φορέων και πολιτών.
Όπως επισημαίνει ο κ. Τσακμάκης, η πρόκληση αφορά όχι μόνο την αντιμετώπιση περιόδων λειψυδρίας, αλλά και τον τρόπο προετοιμασίας των τοπικών κοινωνιών για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η συμμετοχή του δήμου Παγγαίου στο PRIMES επιχειρεί να συνδέσει την ευρωπαϊκή τεχνογνωσία με τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη, τη συνεργασία και την ορθολογική διαχείριση του νερού.
Το ζητούμενο παραμένει η προστασία του νερού να εξελιχθεί σε συλλογική προσπάθεια, όπου ρόλο έχουν οι πολίτες, οι αγρότες, οι επιχειρήσεις, τα σχολεία και οι τοπικοί φορείς, πέρα από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
