Τους κινδύνους και τις αυστηρές προϋποθέσεις που διέπουν τη θεραπευτική πλασμαφαίρεση αναδεικνύει η Α’ Νεφρολογική Κλινική του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης. Η Κλινική τονίζει ότι πρόκειται για μια εξειδικευμένη θεραπεία σοβαρών παθήσεων, η οποία δεν αποτελεί απλή ή αυθημερόν διαδικασία και δεν μπορεί να πραγματοποιείται εκτός οργανωμένων νοσοκομειακών μονάδων.
Με αφορμή τα πρόσφατα δημοσιεύματα και συζητήσεις στα μέσα ενημέρωσης και το διαδίκτυο, η Α’ Νεφρολογική Κλινική του ΑΠΘ στο Γ. Ιπποκράτειο, όπου η θεραπευτική πλασμαφαίρεση εφαρμόζεται σε ειδική Μονάδα εδώ και πάνω από 40 χρόνια, ενημερώνει το κοινό για τα βασικά δεδομένα της μεθόδου.
Όπως επισημαίνεται, «Η πλασμαφαίρεση ΔΕΝ είναι απλή αιμοληψία ή συρραφή επιφανειακού τραύματος!». Πρόκειται για εξειδικευμένη μέθοδο εξωσωματικής κυκλοφορίας, που στοχεύει στην ταχεία απομάκρυνση παθολογικών ουσιών από το πλάσμα, όπως αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα ή άλλες πρωτεΐνες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επιτρέπει και την αναπλήρωση φυσιολογικών συστατικών του πλάσματος που απουσιάζουν ή βρίσκονται σε ανεπαρκή επίπεδα.
Η διαδικασία περιλαμβάνει τη διέλευση του αίματος του ασθενούς μέσω εξωσωματικού κυκλώματος, όπου διαχωρίζεται σε πλάσμα και έμμορφα στοιχεία. Το πλάσμα απομακρύνεται και αντικαθίσταται με υγρό αναπλήρωσης, όπως φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα ή διάλυμα αλβουμίνης, ενώ τα έμμορφα στοιχεία επιστρέφουν στον ασθενή.
Η Α’ Νεφρολογική Κλινική ξεκαθαρίζει πως «η πλασμαφαίρεση ΔΕΝ γίνεται για κοσμητικούς λόγους ή για λόγους “ευεξίας”». Αφορά αποκλειστικά επείγουσες και σοβαρές παθήσεις, με σαφείς ενδείξεις που καθορίζονται από διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. Η μέθοδος εφαρμόζεται σε σοβαρές νεφρικές, αιματολογικές, νευρολογικές ή ανοσολογικές παθήσεις, καθώς και σε επιλεγμένες περιπτώσεις μεταμόσχευσης.
Στην Ελλάδα, η πλασμαφαίρεση πραγματοποιείται μόνο σε οργανωμένα τριτοβάθμια νοσοκομεία με τον απαραίτητο εξοπλισμό, κυρίως σε Μονάδες Τεχνητού Νεφρού, ειδικές Αιματολογικές Μονάδες ή Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, ανάλογα με το περιστατικό. Η αγγειακή προσπέλαση γίνεται κατά κανόνα με κεντρικό φλεβικό καθετήρα υπό χειρουργικές συνθήκες από εξειδικευμένους ιατρούς.
Η πλασμαφαίρεση δεν διενεργείται σε μονάδες ημερήσιας νοσηλείας και δεν πρέπει να συγχέεται με την αιμοκάθαρση, η οποία στη χώρα μας πραγματοποιείται και εκτός νοσοκομείων σε ειδικά κέντρα με συγκεκριμένες προδιαγραφές.
Επιπλέον, η πλασμαφαίρεση δεν αφορά ασθενείς που έρχονται και φεύγουν αυθημερόν από το νοσοκομείο, εκτός εξαιρετικά σπάνιων περιπτώσεων. Πρόκειται για επείγουσα θεραπεία που απαιτεί πολλαπλές συνεδρίες σε βάθος ημερών ή εβδομάδων, ανάλογα με τη νόσο και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς.
Η εκτέλεση της πλασμαφαίρεσης αποφασίζεται από ειδικούς ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων με εμπειρία στις σχετικές παθήσεις, ενώ η παρακολούθηση και η επίβλεψη ανήκει σε ειδικούς Νεφρολόγους τριτοβάθμιων νοσοκομείων και εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό.
Τονίζεται επίσης ότι η πλασμαφαίρεση δεν είναι μέθοδος χωρίς επιπλοκές. Κατά τη διάρκεια ή και μετά το τέλος της διαδικασίας μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως υπόταση, διαταραχές ηλεκτρολυτών, αλλεργικές αντιδράσεις ή διαταραχές στην πήξη του αίματος. Για το λόγο αυτό, απαιτείται συνεχής και στενή παρακολούθηση σε εξειδικευμένες Μονάδες και παραμονή του ασθενούς στο νοσοκομείο καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας.
Συνολικά, η πλασμαφαίρεση αποτελεί εξειδικευμένη θεραπευτική παρέμβαση με σαφή και τεκμηριωμένη ένδειξη, η οποία απαιτεί εξατομικευμένο θεραπευτικό πρωτόκολλο, εξειδικευμένο νοσοκομειακό περιβάλλον και έμπειρο προσωπικό. Το κοινό και οι ασθενείς καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε διαφημίσεις ή «ιατρούς» που ισχυρίζονται ότι πραγματοποιούν τη μέθοδο εκτός των αυστηρά καθορισμένων συνθηκών.