Περίπου 1.200 μαθητές από 35 σχολεία της χώρας, από την Καστοριά και τη Φλώρινα έως το Διδυμότειχο, την Κεφαλονιά, την Πάτρα, την Κρήτη και τη Μυτιλήνη, συμμετείχαν στο πρόγραμμα «Γραμματισμός στις Ειδήσεις για Νέους», μετατρέποντας τις σχολικές αίθουσες σε μικρά δημοσιογραφικά εργαστήρια με στόχο την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.
Το πρόγραμμα, που διοργανώθηκε από το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, έδωσε στους μαθητές την ευκαιρία να βιώσουν στην πράξη τη διαδικασία της δημοσιογραφικής παραγωγής. Οι συμμετέχοντες ερεύνησαν, διασταύρωσαν πληροφορίες, αξιολόγησαν πηγές, πήραν συνεντεύξεις και δημιούργησαν δικό τους περιεχόμενο.
«Έμπαινα στο διαδίκτυο και ό,τι έβλεπα το υιοθετούσα άκριτα», δηλώνει ο Στάθης Μπαμπουκλής, μαθητής του Γενικού Λυκείου Ψυχικού, ο οποίος μαζί με τους συμμαθητές του δημιούργησε την εφημερίδα Unmuted και podcast για την καταπολέμηση των fake news. «Τώρα βλέπω τίτλο, φωτογραφία, κείμενο, την ποιότητα του λόγου και την υπογραφή», προσθέτει.
Ανάλογη εμπειρία περιγράφει και η Εβελίνα Παναγιωτοπούλου από το 2ο Γενικό Λύκειο Γέρακα, η οποία συνειδητοποίησε ότι «ό,τι βλέπουμε δεν είναι πάντα αληθινό». Πλέον, ελέγχει προσεκτικά τις ειδήσεις και τις πηγές τους.
Στην Κομοτηνή, ο Γιώργος Κερτίδης από το 1ο Γενικό Λύκειο συμμετείχε στη δημιουργία της μαθητικής εφημερίδας Μηδενική Εστίαση. «Μάθαμε εργαλεία και τρόπους να αναγνωρίζουμε την εγκυρότητα μιας είδησης», σημειώνει, τονίζοντας τη σημασία της διάδοσης αυτής της γνώσης.
Δημιουργικές δράσεις στα σχολεία
Οι μαθητές παρήγαγαν εφημερίδες, podcasts και βίντεο, προσεγγίζοντας ζητήματα της εκπαίδευσης, της καθημερινότητας και των τοπικών κοινωνιών. Στο 1ο ΕΠΑΛ Κορυδαλλού, δημιούργησαν podcast με εκπαιδευτικούς για το μέλλον της εκπαίδευσης. Η ομάδα Media Lab του 1ου ΓΕΛ Ασπροπύργου υλοποίησε την καμπάνια «MAGA - Μια πόλη, δυο αλήθειες» για την περιβαλλοντική επιβάρυνση της περιοχής. Στο 1ο Λύκειο Αχαρνών, οι μαθητές δημιούργησαν βίντεο για το χθες, το σήμερα και το αύριο της πόλης τους.
Αναφορές κυβερνητικών στελεχών
Ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, χαρακτήρισε το πρόγραμμα «κατάθεση ψυχής» και εξέφρασε υπερηφάνεια για την πρωτοβουλία, που όπως είπε, απαντά στην κρίση της παραπληροφόρησης. Επεσήμανε ότι η παραπληροφόρηση απειλεί όχι μόνο τη δημοκρατία, αλλά και την καθημερινότητα των πολιτών, ενώ μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τις διεθνείς σχέσεις της χώρας.
Ο κ. Μαρινάκης τόνισε ότι η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης απαιτεί καλλιέργεια κριτικής σκέψης και ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, επισημαίνοντας ότι «η προσπάθεια αυτή δεν αφορά ένα κόμμα ή μια κυβέρνηση». Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη διαμόρφωσης κανόνων για το διαδίκτυο χωρίς περιορισμό της ελευθερίας έκφρασης και στη σχετική ευρωπαϊκή συζήτηση για την άρση της ανωνυμίας στο διαδίκτυο.
Η συμβολή του υπουργείου Παιδείας
Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, εστίασε στις προκλήσεις της εποχής της τεχνητής νοημοσύνης, επισημαίνοντας ότι «πολλές φορές δεν είμαστε βέβαιοι ούτε για αυτό που βλέπουμε ούτε για αυτό που ακούμε». Υπογράμμισε ότι η δύναμη της εποχής είναι η κριτική αξιολόγηση της πληροφορίας και όχι η απλή πρόσβαση σε αυτή.
Η κ. Ζαχαράκη συνεχάρη τους μαθητές για τη δημιουργικότητά τους, τονίζοντας ότι έγιναν «ερευνητές, δημιουργοί και ενεργοί πολίτες». Συνέδεσε δε τη φιλοσοφία του προγράμματος με τον διάλογο για το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη το σχολείο να καλλιεργεί δεξιότητες έρευνας, επιχειρηματολογίας και κριτικής επεξεργασίας πληροφοριών.
Προς μια εθνική στρατηγική για την παιδεία στα μέσα
Ο γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτρης Κιρμικίρογλου, χαρακτήρισε το πρόγραμμα «πρωτοποριακό και καινοτόμο» και ανακοίνωσε τη δημιουργία γνωμοδοτικής ομάδας ειδικών για την Εθνική Στρατηγική Παιδείας στα Μέσα. Τόνισε ότι στόχος είναι η καλλιέργεια «κριτικών συνομιλητών» και η ενίσχυση του δημόσιου διαλόγου στα κοινωνικά δίκτυα.
Ο ειδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης, Ιωάννης Μαστρογεωργίου, αναφέρθηκε στις μεγάλες αλλαγές που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη και κάλεσε τους μαθητές να επενδύσουν στη βαθιά γνώση και την εκπαίδευση, σημειώνοντας ότι «η τεχνητή νοημοσύνη θα δώσει την ταχύτητα, αλλά την ουσία θα τη δώσει αυτό που σας καθιστά ανθρώπους».
Ο ρόλος της εκπαίδευσης και της συνεργασίας
Ο επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος, καθηγητής του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ και διευθυντής του Εργαστηρίου Ειρηνευτικής Δημοσιογραφίας, Νίκος Παναγιώτου, υπογράμμισε ότι οι μαθητές λειτούργησαν ως ενεργοί αναγνώστες και όχι ως παθητικοί δέκτες, αποδεικνύοντας ότι η εκπαίδευση μπορεί να εξοπλίσει τη νέα γενιά με εργαλεία κριτικής σκέψης απέναντι στην παραπληροφόρηση.
Η συντονίστρια του προγράμματος και προϊσταμένη του Τμήματος Οπτικοακουστικών Μέσων και Διαδικτύου της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Αικατερίνη Πολύζου, συνεχάρη όλους τους συμμετέχοντες, επισημαίνοντας ότι η επιτυχία του προγράμματος βασίστηκε στη συλλογική προσπάθεια και στην ενεργό συμμετοχή μαθητών, εκπαιδευτικών και οικογενειών.
Όπως ανέφερε, η ανταπόκριση των μαθητών ξεπέρασε κάθε προσδοκία, αποδεικνύοντας ότι οι νέοι μπορούν να αποτελέσουν φορείς αλλαγής και δημιουργίας όταν τους δοθεί ο κατάλληλος χώρος έκφρασης και συνεργασίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
