Το Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας (ΙΜΜΑ) προχωρά σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο εκπαίδευσης και ενδυνάμωσης του προσωπικού του σε ζητήματα προσβασιμότητας ατόμων με αναπηρία.
Ο οδικός χάρτης που έχει διαμορφωθεί περιλαμβάνει ανάπτυξη πολυαισθητηριακών εργαλείων, βελτίωση σήμανσης και προσανατολισμού, καθώς και δράσεις για τη διεύρυνση του κοινού, με στόχο τη δημιουργία ενός συμπεριληπτικού και φιλόξενου μουσείου για όλους.
Οι παρεμβάσεις αυτές αποτυπώνονται στη μελέτη «Αισθήσεις σε Διάλογο: Μια Συμμετοχική Προσέγγιση Προσβασιμότητας», που εκπονήθηκε το προηγούμενο εξάμηνο από το ΙΜΜΑ σε συνεργασία με την Off Stream.
Στη διαδικασία συμμετείχε τετραμελής ομάδα ατόμων με αισθητηριακές αναπηρίες, καθώς και εξειδικευμένοι επαγγελματίες στους τομείς της Μουσειολογίας, της Μουσειοπαιδαγωγικής και της Διερμηνείας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας.
Η προσβασιμότητα ως πυλώνας δημοκρατίας και κοινωνικής δικαιοσύνης
«Η προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία στα Μουσεία δεν συνιστά έναν κατάλογο τεχνικών παρεμβάσεων, αλλά μια διαρκή διαδικασία εξέλιξης και προσαρμογής, μια δυναμική και πολυδιάστατη προσέγγιση που συνδέεται άμεσα με τη συμπερίληψη, τη συμμετοχή και την εκπροσώπηση.
Αποτελεί ένα κεντρικό θέμα δημοκρατίας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κοινωνικής δικαιοσύνης», ανέφεραν στο ΑΠΕ–ΜΠΕ μέλη της ερευνητικής ομάδας που παρουσίασε τη μελέτη στο ΙΜΜΑ.
Η Χριστίνα Βλάχου, πολιτιστική διαχειρίστρια και συνιδρύτρια της Off Stream, επισήμανε ότι η ανάγκη για απτικά αντικείμενα και πολυαισθητηριακά ερεθίσματα προέκυψε μέσα από επιτόπια παρατήρηση και συνεχή διάλογο με τα ίδια τα άτομα με αναπηρία.
Όπως ανέφερε, η διεπιστημονική συνεργασία υπήρξε καθοριστική για την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
Η Στέλα Αναστασάκη, ιστορικός Τέχνης και συνιδρύτρια της Off Stream, σημείωσε ότι οι προτάσεις δεν αποτελούν στατικό σχέδιο, αλλά ένα συνεκτικό πλαίσιο που μπορεί να εξελίσσεται στον χρόνο.
«Οι λύσεις που προκύπτουν δεν διευρύνουν μόνο την πρόσβαση, αλλά αναβαθμίζουν συνολικά τη μουσειακή εμπειρία», τόνισε.
Συμμετοχική προσβασιμότητα και ενδυνάμωση
Η Χαρά Κανάρη, μουσειοπαιδαγωγός και επίκουρη καθηγήτρια του ΤΕΠΑΕ ΑΠΘ, υπογράμμισε ότι η σύγχρονη προσέγγιση της προσβασιμότητας βασίζεται στη συνεργασία και στη δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης.
«Οι λύσεις δεν σχεδιάζονται για τα άτομα με αναπηρία, αλλά μαζί με αυτά», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας το πρόγραμμα «Αισθήσεις σε Διάλογο» ως παράδειγμα αλλαγής παραδείγματος που ενισχύει την ορατότητα και το αίσθημα του ανήκειν.
Ένα νέο μοντέλο Μουσείου που συνδημιουργείται με την κοινότητα
Η Σταυρούλα Μαυρογένη, καθηγήτρια ΠΑΜΑΚ και διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης (ΚΕΜΙΤ) του ΙΜΜΑ, επισήμανε ότι η διεπιστημονική προσέγγιση αποτέλεσε βασικό στοιχείο για τη συγκρότηση μιας αξιόπιστης πρότασης.
Η συνάντηση διαφορετικών επιστημονικών πεδίων σε δημιουργικό διάλογο με τη βιωμένη εμπειρία των συμμετεχόντων δημιούργησε ένα στέρεο πλαίσιο τεκμηρίωσης και πράξης.
Η διευθύντρια του ΙΜΜΑ, Αθηνά Παυλίδου, τόνισε ότι η προσβασιμότητα δεν αφορά μόνο τη φυσική πρόσβαση, αλλά και τη δυνατότητα κατανόησης και συμμετοχής. «Με το έργο “Αισθήσεις σε Διάλογο”, το ΙΜΜΑ υιοθετεί ένα νέο μοντέλο Μουσείου που συνδημιουργείται με την κοινότητα και εξελίσσεται μέσα από τη συνεχή αλληλεπίδραση», υπογράμμισε, προσθέτοντας πως «η τέχνη και ο πολιτισμός έχουν τη δύναμη να ενώνουν και να ενδυναμώνουν».
Όπως σημείωσε, η επόμενη πρόκληση είναι η σταδιακή και μετρήσιμη εφαρμογή της μελέτης, καθώς και η αναζήτηση χρηματοδότησης για την υλοποίησή της.
Το έργο «Αισθήσεις σε Διάλογο» υλοποιήθηκε με την επιχορήγηση και την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, μέσω της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, και περιλαμβάνει προτάσεις για ισότιμη πρόσβαση ατόμων με μερική ή ολική απώλεια όρασης, κώφωση και βαρηκοΐα στο εκθεσιακό περιεχόμενο του ΙΜΜΑ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
