Το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ/ΓΣΕΕ), σε συνεργασία με την ALCO, παρουσίασε τα αποτελέσματα της πανελλαδικής έρευνας «Νέοι και Εργασία 2025», η οποία εξετάζει τις στάσεις της Generation Z (νέοι έως 29 ετών) απέναντι στην εργασία, την εκπαίδευση και τις μελλοντικές προοπτικές.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 σε δείγμα 1.500 εργαζόμενων νέων και καταγράφει μια γενιά που εργάζεται, διεκδικεί αξιοπρέπεια και προοπτική, αλλά αντιμετωπίζει ένα περιβάλλον επισφάλειας και εξάντλησης.
Τα κυριότερα ευρήματα της έρευνας παρουσιάζονται μέσα από επτά θεματικούς άξονες:
Οικονομική εξάρτηση και αδυναμία αυτονομίας
Μόνο το 20% των νέων εργαζομένων ζουν αυτόνομα, ενώ το 45% συνεχίζει να διαμένει με την οικογένειά του. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 65% για όσους εργάζονται με μερική απασχόληση, ενώ το 30% ζει με φίλο ή σύντροφο.
Μόλις το 30% συμμετέχει οικονομικά στα έξοδα στέγασης. Το 70% δηλώνει ότι τα εισοδήματά του δεν καλύπτουν τις βασικές ανάγκες, ενώ το 62% αναφέρει οικονομική εξάρτηση από τους γονείς.
Σύμφωνα με την έρευνα, η παράταση της εξάρτησης από την οικογένεια δεν αποτελεί επιλογή, αλλά αναγκαιότητα, λόγω χαμηλών μισθών, υψηλού κόστους στέγασης και ανεπαρκούς κοινωνικού κράτους.
Ασυνέχεια εκπαίδευσης και απασχόλησης
Το 38% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι η εργασία του δεν συνδέεται με το αντικείμενο σπουδών ή κατάρτισής του, ενώ το 49% θεωρεί ότι η εκπαίδευσή του δεν προσέφερε επαρκή προετοιμασία για την αγορά εργασίας.
Παράλληλα, το 86% εμφανίζει διάθεση για συνεχιζόμενη μάθηση και το 65% αισθάνεται επάρκεια στις ψηφιακές δεξιότητες. Ωστόσο, το χάσμα μεταξύ εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας οδηγεί σε φαινόμενα υποαπασχόλησης και απογοήτευσης.
Εργασιακή καθημερινότητα: πίεση και άγχος
Το 62% των νέων δηλώνει ότι η εργασία επηρεάζει αρνητικά την προσωπική του ζωή, ενώ το 60% βιώνει εξουθένωση και το 46% παρατηρεί επιβάρυνση στην υγεία ή τον ύπνο του.
Η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής καταγράφεται μόλις στο 21%, με τη συνολική ικανοποίηση να φτάνει το 35%. Το 53% αντιμετωπίζει άγχος ή στρες, γεγονός που καθιστά την ποιότητα εργασίας κρίσιμο παράγοντα ψυχικής υγείας.
Αξίες και στάσεις απέναντι στην εργασία
Η ψυχική υγεία προτάσσεται έναντι της οικονομικής ασφάλειας από το 70% των νέων, ενώ το 73% θεωρεί ότι η εργασία πρέπει να έχει νόημα πέρα από την αμοιβή.
Το 47% βλέπει την εργασία ως πηγή ταυτότητας, ενώ το 44% θα άλλαζε εργασία αν δεν τον εξέφραζε, ακόμα και με απώλεια εισοδήματος. Μόνο το 36% δηλώνει ότι μπορεί να αναπτύσσει πρωτοβουλίες και να εκφράζει ιδέες στη δουλειά του.
Παρά τις αξίες αυθεντικότητας και δημιουργικότητας, το 65% δηλώνει ότι θα αποδεχόταν άτυπη εργασία αν δεν υπήρχε άλλη επιλογή, γεγονός που αναδεικνύει το βάθος της εργασιακής ανασφάλειας.
Θεσμική εμπιστοσύνη και συλλογική δράση
Η εμπιστοσύνη στους κρατικούς θεσμούς προστασίας παραμένει χαμηλή (15%), ενώ το 65% δηλώνει δυσπιστία. Μόνο το 30% αναφέρει ύπαρξη ενεργού σωματείου στον χώρο εργασίας του.
Το 36% έχει συμμετάσχει σε απεργία ή συλλογική κινητοποίηση, ενώ το 67% θα συμμετείχε αν θεωρούσε δίκαιο το αίτημα. Το 60% δηλώνει ότι γνωρίζει τα εργασιακά του δικαιώματα.
Προοπτικές και μέλλον
Το 72% των νέων εργαζομένων δεν διαβλέπει επαγγελματικές προοπτικές στην Ελλάδα και μόνο το 9% δηλώνει ικανοποιημένο από τις επαγγελματικές του ευκαιρίες. Το 46% ενδιαφέρεται να εργαστεί στο εξωτερικό, ενώ το 79% πιστεύει πως η γενιά των γονιών του έζησε καλύτερες συνθήκες.
Παρά τα υψηλά επίπεδα εξοικείωσης με την Τεχνητή Νοημοσύνη (53%), το 65% θεωρεί ότι δεν μπορεί να δημιουργήσει οικογένεια υπό τις παρούσες εργασιακές συνθήκες.
Η έρευνα σκιαγραφεί μια γενιά μορφωμένη και αξιακά ώριμη, η οποία ζει σε περιβάλλον χαμηλών προσδοκιών και δομικής αβεβαιότητας. Η πιθανότητα νέου brain drain είναι ορατή, καθώς χωρίς αναβάθμιση μισθών, σταθερότητα, συλλογική προστασία και επενδύσεις στην ψυχική υγεία και τη μάθηση, καμία πολιτική ανάσχεσης του φαινομένου δεν μπορεί να πετύχει.
Η Generation Z δεν διεκδικεί απλώς μια εργασία, αλλά ένα μέλλον με νόημα και δικαιοσύνη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
