Μαθαίνοντας επιστήμη μέσα από το παιχνίδι: Το έργο PlayProofS στο ΑΠΘ

Ενθαρρυντικά αποτελέσματα κατέγραψε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για την εισαγωγή των φυσικών επιστημών στο νηπιαγωγείο, που υλοποιήθηκε σε έξι σχολικές μονάδες με τη συμμετοχή 200 παιδιών ηλικίας 4-6 ετών. 

Το πρόγραμμα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου «PlayProofS» από το Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).

Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μεθόδους, οι ερευνητές επέλεξαν να εντάξουν τις φυσικές επιστήμες στον κόσμο των παιδιών. Μέσω κλασικών προσχολικών βιβλίων και κατάλληλης επιμόρφωσης των νηπιαγωγών, εισήχθησαν έννοιες όπως η έλξη, η τριβή και η βαρύτητα. 

Τα παιδιά καθοδηγήθηκαν να εξερευνήσουν, να πειραματιστούν και να δημιουργήσουν επιστημονικά παιχνίδια με επαναχρησιμοποιούμενα καθημερινά υλικά.

Όπως ανέφερε η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος, Γλυκερία Φραγκιαδάκη, στόχος ήταν η ανάπτυξη της επιστημονικότητας των παιδιών μέσα από το παιχνίδι, που αποτελεί τη βασική εκπαιδευτική δραστηριότητα στις μικρές ηλικίες.

 Η προσέγγιση αυτή επέτρεψε στα παιδιά να αποκτήσουν τόσο περιεχομενική όσο και διαδικαστική γνώση, να κατανοούν τι μαθαίνουν και να αναπτύξουν δεξιότητες επιστημονικού γραμματισμού με άμεση σύνδεση στην καθημερινότητά τους.

Κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας, τα παιδιά ανέλαβαν ενεργό ρόλο δημιουργού και όχι απλού καταναλωτή έτοιμων υλικών, ενισχύοντας την ολιστική μάθηση στις φυσικές επιστήμες. 

Η συλλογική διαδικασία κατασκευής επιστημονικών παιχνιδιών προώθησε τη συμμετοχή, τη συνεργασία και την ανάπτυξη δεξιοτήτων μοντελοποίησης, ενώ ταυτόχρονα ενίσχυσε την προσωπική σημασία των επιστημονικών εννοιών.

Σύμφωνα με την κ. Φραγκιαδάκη, η μάθηση στις φυσικές επιστήμες μέσω παιχνιδιού είναι μια πολυτροπική διαδικασία. Τα παιδιά αξιοποίησαν ποικίλα μέσα επικοινωνίας, όπως γλώσσα, οπτικές αναπαραστάσεις και χειρονομίες, για να εκφράσουν επιστημονικές έννοιες και να τις συνδέσουν με την καθημερινή ζωή.

Οι νηπιαγωγοί που συμμετείχαν στο πρόγραμμα υπογράμμισαν τη σημασία της εννοιολόγησης της εκπαίδευσης στις φυσικές επιστήμες ως διαδικασίας μάθησης και ανακάλυψης. Τονίστηκε η ανάγκη προσαρμογής των εκπαιδευτικών πρακτικών στις απαιτήσεις του νηπιαγωγείου, με έμφαση στη συλλογικότητα και την κοινότητα, αντί για προσεγγίσεις εστιασμένες στην αυθεντία.

Το ερευνητικό έργο «Διασφαλίζοντας τον παιγνιώδη χαρακτήρα των Φυσικών Επιστημών: Ενισχύοντας τον επιστημονικό γραμματισμό των μικρών παιδιών μέσα από το παιχνίδι» (PlayProofS) υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της δράσης του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. «Χρηματοδότηση της Βασικής Έρευνας» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.