Παρά το γεγονός πως η Ελλάδα διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες ακτογραμμές στην Ευρώπη, πλήθος φυσικών υδάτινων πόρων και έναν μοναδικό συνδυασμό νησιών που προσφέρουν αμέτρητες ευκαιρίες για τουρισμό και αναψυχή, η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα από τα πλέον σοβαρά ζητήματα δημόσιας υγείας: τους πνιγμούς. Κάθε χρόνο, δεκάδες πολίτες χάνουν τη ζωή τους στη θάλασσα ή σε άλλα υδάτινα περιβάλλοντα, ακόμη και σε φαινομενικά ακίνδυνες δραστηριότητες, όπως η κολύμβηση.
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Ατυχημάτων του οργανισμού Safe Water Sports, σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία και το Λιμενικό Σώμα, για το 2024 σημειώθηκαν συνολικά 395 θάνατοι στο υδάτινο περιβάλλον, εκ των οποίων οι 388 συνέβησαν στη θάλασσα - αριθμός μειωμένος κατά 10 σε σύγκριση με το 2023, παραμένοντας ωστόσο στο ανησυχητικό όριο. Οι υπόλοιπες απώλειες καταγράφηκαν σε λίμνες, ποτάμια και δεξαμενές κολύμβησης.
Στατιστικά πνιγμών: Σημάδια βελτίωσης, αλλά και ανησυχίας
Τo 2024, το ποσοστό ναυαγοσωστικής κάλυψης ανήλθε στο 93%, σημειώνοντας αύξηση 2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Για το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι στατιστικές δείχνουν περαιτέρω βελτίωση, με 91 θανάσιμα ατυχήματα στη θάλασσα – αριθμός μειωμένος κατά 23% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι 71 εκ των θυμάτων ήταν άνω των 60 ετών, ενώ το 66% των θανόντων ήταν άνδρες. Η ναυαγοσωστική κάλυψη για το 2025 μέχρι στιγμής ανέρχεται στο 88%.
Όπως τονίζει ο ιδρυτής και πρόεδρος του Safe Water Sports, Δρ Παναγιώτης Πασχαλάκης, «η πρόληψη αποτελεί θεμέλιο της προσπάθειας για την ενίσχυση της ασφάλειας στο υδάτινο περιβάλλον». Εστιάζει στη συμβολή της εκπαίδευσης από νεαρή ηλικία και συμπληρώνει ότι «η στοχευμένη ενημέρωση, η εκπαίδευση και η συνεργασία όλων των φορέων αποδίδουν και σώζουν ζωές. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τη μείωση των ατυχημάτων ως αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας».
Ευάλωτες ομάδες και προτεραιότητες πρόληψης
Τα στατιστικά αναδεικνύουν τις ομάδες υψηλού κινδύνου: το 68% των θυμάτων ήταν άνδρες και το 83% άτομα άνω των 60 ετών, επιβεβαιώνοντας πως η τρίτη ηλικία αποτελεί την πλέον ευάλωτη κατηγορία, κυρίως λόγω μειωμένων φυσικών δεξιοτήτων ή έλλειψης επαρκούς ενημέρωσης για τους κινδύνους. Δυστυχώς, μετρώνται και δύο περιστατικά παιδικού πνιγμού, καθώς και 14 τραυματισμοί από θαλάσσια σπορ, εκ των οποίων οι έξι αφορούσαν ανηλίκους.
Στον τομέα της πρόληψης, ο κ. Πασχαλάκης υπογραμμίζει: «Έχουμε ήδη ξεκινήσει μια στοχευμένη ενημερωτική εκστρατεία σε συνεργασία με το Υπουργείο Ναυτιλίας, το Λιμενικό Σώμα, το Υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΔΥ, με σκοπό την παροχή συμβουλών και οδηγιών πρόληψης στις μεγαλύτερες ηλικίες. Η ενημέρωση, η ενίσχυση της συνείδησης κινδύνου και η προώθηση υπεύθυνης συμπεριφοράς είναι ο δρόμος για ουσιαστική μείωση των ατυχημάτων».
Διοικητικά και θεσμικά εμπόδια στη ναυαγοσωστική κάλυψη
Ο Διευθυντής της Ελληνικής Ναυαγοσωστικής Ακαδημίας (ΕΚΑΝ) Νίκος Γιοβανίδης επισημαίνει ότι ο σημαντικότερος παράγοντας για την απουσία ναυαγοσωστών από τις ακτές ήδη από την 1η Ιουνίου είναι οι καθυστερήσεις των δήμων στη διενέργεια των απαραίτητων διαγωνισμών. «Τα ναυαγοσωστικά έργα είναι ιδιαίτερα απαιτητικά και δαπανηρά, συνεπώς η έγκαιρη προετοιμασία είναι ζωτικής σημασίας», σημειώνει. Κάνει επίσης λόγο για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δήμοι αναφορικά με τις διαδικασίες πρόσληψης, τη γραφειοκρατία και την εξασφάλιση στέγασης για το προσωπικό.
«Είναι αδύνατο να οργανωθεί αποτελεσματικά μια ναυαγοσωστική ομάδα την τελευταία στιγμή, ειδικά όταν σημαντικό ποσοστό των διαγωνισμών ολοκληρώνεται μετά την 1η Ιουνίου, οπότε έχει ήδη ξεκινήσει η τουριστική περίοδος», υπογραμμίζει ο κ. Γιοβανίδης. Προσθέτει ότι η διαδικασία εκπαίδευσης και πιστοποίησης ναυαγοσωστών παραμένει εξαιρετικά γραφειοκρατική και σύνθετη.
Προτάσεις για θεσμικές και οικονομικές αλλαγές
Ο δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, από την πλευρά του, τονίζει ότι η ανάθεση της ναυαγοσωστικής κάλυψης στους δήμους συχνά καθυστερεί λόγω των χρονοβόρων διαδικασιών στις Λιμενικές Αρχές. «Η κατάσταση θα βελτιωθεί σημαντικά εφόσον το Λιμενικό καθορίζει το ωράριο κάλυψης πολύ νωρίς, στην αρχή κάθε έτους, ώστε οι δήμοι να προχωρούν έγκαιρα στην πρόσληψη προσωπικού. Ταυτόχρονα – με τη λήψη της σχετικής απόφασης – πρέπει να υπολογίζεται και το απαιτούμενο κόστος, το οποίο να καλύπτεται πλήρως από το Υπουργείο Εσωτερικών». Μόνο μέσα από τέτοιες θεσμικές και οικονομικές τομές μπορεί να διασφαλιστεί η έγκαιρη και αποτελεσματική ναυαγοσωστική κάλυψη στις ελληνικές ακτές, προς όφελος της δημόσιας ασφάλειας.
Ρεπορτάζ: Αλεξάνδρα Χατζηγεωργίου
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
