Η ελληνική αμυντική βιομηχανία βρίσκεται σε φάση αναδιάταξης, καθώς διαμορφώνεται γύρω από δύο βασικούς άξονες που αντικατοπτρίζουν τις διεθνείς εξελίξεις στον τομέα της άμυνας.
Αφενός, κυριαρχεί ο παραδοσιακός τομέας της παραγωγής και βιομηχανικής υποστήριξης, που περιλαμβάνει πυρομαχικά, οχήματα, συντήρηση, επισκευές και αναβαθμίσεις πλατφορμών. Αφετέρου, αναπτύσσεται δυναμικά ο τεχνολογικός τομέας, με έμφαση σε ηλεκτρονικά, αισθητήρες, λογισμικό, δικτυοκεντρικές εφαρμογές και λύσεις για σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες, όπως UAV/anti-drone, C4I και διαλειτουργικότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική πολιτεία και η αγορά επιδιώκουν να αυξήσουν το εγχώριο αποτύπωμα στα εξοπλιστικά προγράμματα και τις συμπαραγωγές. Στόχος είναι η διατήρηση μέρους της προστιθέμενης αξίας, της τεχνογνωσίας και της απασχόλησης εντός Ελλάδας. Όπως έχει επισημάνει ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, η χώρα δεν πρέπει να περιοριστεί σε ρόλο χρηματοδότη χωρίς ουσιαστική βιομηχανική συμμετοχή, αλλά να διεκδικήσει ουσιώδη μερίδια στην παραγωγική διαδικασία.
Ο πρώτος άξονας, που αφορά την παραγωγή και τη βιομηχανική βάση, παραμένει θεμελιώδης για την αυτάρκεια της χώρας. Τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) αποτελούν βασικό πυλώνα στην παραγωγή πυρομαχικών και συναφών υποστηρικτικών δραστηριοτήτων. Η σημασία τους γίνεται ιδιαίτερα εμφανής σε περιόδους αυξημένης ζήτησης, όπου η διαθεσιμότητα αποθεμάτων και η δυνατότητα αναπλήρωσης αποκτούν κρίσιμο ρόλο.
Η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην υποστήριξη, συντήρηση και αναβάθμιση αεροπορικών μέσων, επηρεάζοντας άμεσα τη διαθεσιμότητα των συστημάτων. Στη χερσαία διάσταση, η ΕΛΒΟ εξειδικεύεται σε στρατιωτικά και ειδικά οχήματα, καλύπτοντας ανάγκες του Στρατού Ξηράς και των σωμάτων ασφαλείας, αλλά και συμβάλλοντας στην ανανέωση και υποστήριξη στόλου σε βάθος χρόνου.
Στο παραδοσιακό αυτό οικοσύστημα εντάσσονται και νέοι βιομηχανικοί παίκτες, όπως η METLEN Energy & Metals, μέσω της M Technologies, που επενδύουν σε παραγωγικές δυνατότητες με αμυντικό προσανατολισμό. Ο κόμβος του Βόλου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ενσωμάτωσης μεγαλύτερων βιομηχανικών ομίλων σε ευρωπαϊκά και συμμαχικά προγράμματα, διεκδικώντας ρόλο σε υποκατασκευές και συναρμολογήσεις.
Τεχνολογική αναβάθμιση και συνεργασίες
Ο δεύτερος άξονας, που αφορά την τεχνολογία, μετασχηματίζει τις ισορροπίες στη διεθνή άμυνα. Πληροφορία, αισθητήρες, επικοινωνία και διασύνδεση συστημάτων αποκτούν πλέον ισότιμη σημασία με το υλικό. Η INTRACOM DEFENSE (IDE) διατηρεί ηγετική θέση στα αμυντικά ηλεκτρονικά και τις επικοινωνίες, ενώ η SCYTALYS αναπτύσσει λύσεις C4I και συστήματα διαχείρισης επιχειρησιακής εικόνας.
Εταιρείες όπως η THEON και η MILTECH εξειδικεύονται σε ηλεκτρο-οπτικά συστήματα, νυχτερινή όραση και θερμική απεικόνιση, τεχνολογίες που θεωρούνται πλέον βασικές. Παράλληλα, η Prisma Electronics δραστηριοποιείται στις ICT λύσεις και τα αμυντικά ηλεκτρονικά, δίνοντας έμφαση στη γεφύρωση επιχειρησιακών αναγκών με ψηφιακή υλοποίηση.
Η στρατηγική της συνεργατικότητας ενισχύεται, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου οικοσυστήματος στην ελληνική αμυντική βιομηχανία. Ο επικεφαλής της THEON, Κριστιάν Χατζημηνάς, έχει αναφερθεί στη σημασία των συνεργασιών μεταξύ ελληνικών εταιρειών όπως τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, η METLEN, η Space Hellas, η Elfon, η Mevaco, η Sinai και η Siamidis. Ιδιαίτερη αναφορά έχει γίνει στη Siamidis, που δραστηριοποιείται σε στολές υψηλής τεχνολογίας, με ετήσια έσοδα περίπου 80 εκατ. ευρώ και σημαντικό ανεκτέλεστο έργο, βασισμένο κυρίως στις εξαγωγές.
Η THEON προχωρά σε μνημόνια συνεργασίας με ελληνικούς ομίλους, στοχεύοντας σε κοινές διεθνείς παρουσίες και ολοκληρωμένες προσφορές υποκατασκευαστικού έργου. Η φιλοσοφία είναι η δημιουργία ενιαίου αφηγήματος, σύμφωνα με το οποίο η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις ή υποσυστήματα, συνδυάζοντας βιομηχανική παραγωγή και τεχνολογία.
Ο ρόλος των ναυπηγείων και το στοίχημα της συνέχειας
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και τα ναυπηγεία, όπως του Σκαραμαγκά, της Ελευσίνας, της Σύρου και της Σαλαμίνας, τα οποία έχουν επιστρέψει στο προσκήνιο των επενδύσεων και των συμπαραγωγών. Η ύπαρξη εγχώριας ναυπηγικής βάσης ενισχύει τόσο την επιχειρησιακή διαθεσιμότητα του στόλου όσο και τη δυνατότητα διεκδίκησης βιομηχανικού έργου σε ναυπηγήσεις, αναβαθμίσεις και υποκατασκευές.
Το ζητούμενο είναι η μετατροπή των ναυπηγείων σε επιταχυντές μόνιμου έργου με προστιθέμενη αξία, συμμετοχή σε προγράμματα ναυπηγήσεων και δημιουργία αξιόπιστης αλυσίδας προμηθευτών. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η συνέπεια σε παραγγελίες, σαφής προγραμματισμός και πιστοποιήσεις, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος περιορισμού της συζήτησης σε θεωρητικές αναφορές περί «αναγέννησης».
Σημεία τομής και προοπτικές
Υπάρχουν τομείς όπου οι δύο άξονες – βιομηχανική βάση και τεχνολογικό υπόβαθρο – συναντώνται και συνεργάζονται στενά. Τα UAV και τα συστήματα αντιμετώπισης drones αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς απαιτούν τόσο βιομηχανική ικανότητα κατασκευής όσο και ισχυρή τεχνολογική υποστήριξη σε αισθητήρες, λογισμικό και δικτυώσεις.
Το ίδιο ισχύει και για τα συστήματα επιτήρησης συνόρων και θαλάσσιας επιτήρησης, όπου η αξία μιας πλατφόρμας εξαρτάται από τα ενσωματωμένα συστήματα και τη διασύνδεσή της. Η διεθνής τάση αναδεικνύει τη σημασία των δεδομένων και των δικτύων έναντι της μεμονωμένης πλατφόρμας, καθιστώντας αναγκαία τη συνύπαρξη βιομηχανικής βάσης και τεχνολογικής καινοτομίας.
Συνολικά, ο νέος χάρτης της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας χαρακτηρίζεται από πολυδιάστατη ανάπτυξη και ανάγκη για συντονισμένες ενέργειες. Η χώρα διατηρεί ισχυρούς πυλώνες στη βαριά υποστήριξη και παραγωγή υλικού, ενώ ενισχύει το τεχνολογικό της οικοσύστημα. Το διπλό στοίχημα για το μέλλον αφορά αφενός τη σταθερότητα των παραγγελιών και των επενδύσεων, αφετέρου τη μετατροπή της τεχνολογικής εξειδίκευσης σε διεθνώς ανταγωνιστικά προϊόντα και συμπαραγωγές, διατηρώντας αξία, γνώση και εξαγωγικές προοπτικές εντός Ελλάδας.
Σε διαφορετική περίπτωση, υπάρχει ο κίνδυνος η ελληνική αμυντική βιομηχανία να παραμείνει μεταξύ φιλόδοξων δηλώσεων και αποσπασματικών ενεργειών. Εάν όμως το εγχείρημα πετύχει, το εγχώριο αποτύπωμα θα μετατραπεί σε ουσιαστική βιομηχανική επιστροφή για τη χώρα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
