Κάθε χρόνο και καλύτερα πηγαίνει ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ζαγοράς, ο οποίος μπορεί να συμπληρώνει φέτος 110 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας ως ο αρχαιότερος της χώρας, ωστόσο παραμένει σταθερά προσανατολισμένος στο μέλλον. Με περίπου 800 μέλη, ο Συνεταιρισμός στηρίζει το 90% της τοπικής οικονομίας και συγκεντρώνει σχεδόν το σύνολο των παραγωγών της περιοχής.
Τρεις γενιές έχουν ήδη «μεγαλώσει» μέσα σε αυτόν, ενώ η τέταρτη κάνει τα πρώτα της βήματα, αναλαμβάνοντας ενεργό ρόλο στη διατήρηση και εξέλιξη της παραγωγής των χαρακτηριστικών προϊόντων της Ζαγοράς.
Στις τάξεις του Συνεταιρισμού συμμετέχουν πλέον πολλοί νέοι άνθρωποι, ενώ ακόμη περισσότεροι ετοιμάζονται να παραλάβουν τη σκυτάλη από τους γονείς τους, διασφαλίζοντας τη συνέχεια μιας μακράς αγροτικής παράδοσης.
Πρόκειται για έναν συνεταιρισμό πρότυπο για τα ελληνικά δεδομένα, που έχει ταυτιστεί με την παραγωγή των φημισμένων κόκκινων μήλων Στάρκιν Ντελίσιους.
Τα μήλα αυτά αποτελούν και το κύριο προϊόν του Συνεταιρισμού και από το 1996 είναι πιστοποιημένα ως Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), φέροντας το αναγνωρίσιμο πλέον σήμα «Ζαγορίν».
Ο ετήσιος κύκλος εργασιών του Συνεταιρισμού για το 2025 ανήλθε περίπου στα 18 εκατ. ευρώ και η εξαιρετικά επιτυχής πορεία του αποκτά ξεχωριστή σημασία σε μια εποχή που ο αγροτικός τομεας βρίσκεται σε κρίση και δοκιμάζεται από τις καταχρήσεις στις επιδοτήσεις που αποκαλύφθηκαν με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Από την Καλιφόρνια στη Ζαγορά
Η ιστορία τους ξεκινά με έναν σχεδόν θρυλικό τρόπο, όταν τα πρώτα μπόλια από την Καλιφόρνια έφτασαν στη Ζαγορά και εμβολιάστηκαν σε άγριες μηλιές από τους παππούδες των σημερινών καλλιεργητών. Σήμερα, τα κόκκινα μήλα της περιοχής συγκαταλέγονται στα πλέον αναγνωρίσιμα ελληνικά αγροτικά προϊόντα.
Όπως ανέφερε στο BD ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, Γιάννης Κράββαρης, η εντατική καλλιέργεια του κόκκινου μήλου ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980 και η επιτυχημένη πορεία του Συνεταιρισμού συνέβαλε καθοριστικά στο να παραμείνει νεανικός πληθυσμός στην περιοχή.
Σήμερα ο Συνεταιρισμός διαχειρίζεται περίπου 12.000 στρέμματα γης, κύριο προϊόν τα κόκκινα μήλα Starking Delicious (ΠΟΠ), ενώ καλλιεργούνται επίσης Golden Delicious, Gala και Fuji και το φιρίκι Πηλίου. Ο Συνεταιρισμός ελέγχει περίπου το 8-10% της συνολικής παραγωγής μήλων στην Ελλάδα, ενώ ειδικά στα κόκκινα μήλα το μερίδιο του brand ZAGORIN στην εγχώρια αγορά είναι πολύ υψηλότερο.
Ο ετήσιος κύκλος εργασιών του συνεταιρισμού για το 2025 ανήλθε περίπου στα 18 εκατ. ευρώ.
Μάλιστα η φετινή παραγωγή κινήθηκε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, αγγίζοντας τους 15.000 τόνους φρούτων, εκ των οποίων οι 12.000 τόνοι αφορούσαν κόκκινα μήλα, και 3.000 τόνοι ήταν κάστανα, αχλάδια, ακτινίδια, φιρίκια και μήλα γκόλντεν. «Εμπορικά η χρονιά εξελίσσεται εξαιρετικά, με τόσο μεγάλη ζήτηση που θα εξαντλήσουμε τα αποθέματα νωρίτερα», σημείωσε μιλώντας στο BD ο κ. Κράββαρης.
Το κόκκινο μήλο Ζαγοράς κατοχυρώθηκε ως ΠΟΠ το 1996 και ήταν το πρώτο μήλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση που έλαβε σχετική πιστοποίηση, μια διαδικασία ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς προϋποθέτει πολυετή και τεκμηριωμένη καλλιέργεια του προϊόντος στην ίδια περιοχή.
Πέραν των κόκκινων μήλων, από τον συνεταιρισμό έχουν ήδη κατατεθεί φάκελοι για την κατοχύρωση ΠΟΠ και άλλων προϊόντων, όπως το αχλάδι και το κάστανο Πηλίου, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται και η διαδικασία για τα καλοκαιρινά μήλα Γκαλά, τα οποία καλλιεργούνται στην περιοχή εδώ και 25 χρόνια.
Οι εξαγωγές, ανάλογα με τη χρονιά, φτάνουν μέχρι το 10% της παραγωγής, με βασικές αγορές την Αίγυπτο, την Κύπρο, την Ιορδανία και το Ισραήλ και αυτό γιατί η εγχώρια αγορά απορροφά το μεγαλύτερο μέρος.
Σύστημα ολοκληρωμένης διαχείρισης και επενδύσεις
Ο Συνεταιρισμός διακρίνεται και για την προσήλωσή στις καλλιεργητικές τεχνικές με στόχο την ποιότητα των προϊόντων και την προστασία των καλλιεργητών - καταναλωτών παράλληλα με τη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος.
Το παραπάνω επιτυγχάνεται με Τεχνικές που ενσωματώνονται στο Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Γεωργικής Παραγωγής και αφορά όλες τις καλλιέργειες των παραγωγών – μελών. Παράλληλα ένα πλήρες Σύστημα Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων για όλα προϊόντα που διαχειρίζεται και εμπορεύεται, εξασφαλίζει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο του στόχου.
Το Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης είναι ένα σύστημα οργάνωσης μιας γεωργικής εκμετάλλευσης που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, Ορθή Γεωργική Πρακτική, Ασφάλεια και Υγιεινή Εργαζομένων, Ασφάλεια Προϊόντων, Ιχνηλασιμότητα και Φιλοπεριβαλλοντικές Δράσεις.
Στοχεύει στη δημιουργία της βάσης για αποτελεσματική και επικερδή παραγωγή, σε μια οικονομικά βιώσιμη και περιβαλλοντικά υπεύθυνη γεωργική επιχείρηση, ενσωματώνοντας σύγχρονες καλλιεργητικές πρακτικές, με αποτέλεσμα τη μείωση των εισροών.
Η ολοκληρωμένη διαχείριση καλλιεργειών μπορεί να θεωρηθεί ως ένας τρόπος γεωργικής παραγωγής μεταξύ της συμβατικής και βιολογικής γεωργίας, με στόχο την πλήρη κάλυψη των απαιτήσεων του σύγχρονου καταναλωτή.
Τέλος, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ζαγοράς προχωρά το πρόγραμμα επενδύσεων που είχε για τον εκσυγχρονισμό των ψυκτικών εγκαταστάσεων στο διαλογητήριο της Ζαγοράς Πηλίου, με τεχνολογία τελευταίας γενιάς που χρησιμοποιεί νερό, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Επίσης έχει ήδη προχωρήσει και η αγορά οικοπέδου στη ΒΙΠΕ για τη δημιουργία νέων ψυκτικών εγκαταστάσεων, ένα έργο που βρίσκεται στη φάση της αδειοδότησης.