Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει με κατηγορηματικό τρόπο την απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο, σύμφωνα με πρόσφατη ρηματική διακοίνωση προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Όπως επισημαίνει το Κάιρο, η έγκριση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει τον νομικό του χαρακτήρα και δεν δημιουργεί καμία έννομη συνέπεια έναντι της Αιγύπτου.
Στη διακοίνωση, με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 2026 και επίσημη δημοσίευση στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (Α/81/479), η αιγυπτιακή πλευρά αμφισβητεί τις μονομερείς θαλάσσιες οριοθετήσεις της Λιβύης, απορρίπτει τις τουρκολιβυκές συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας του 2022 και του 2025 και διατηρεί ρητώς το δικαίωμα προστασίας των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στη Μεσόγειο.
Η νέα διπλωματική παρέμβαση ακολουθεί την απόφαση της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει το μνημόνιο που υπεγράφη μεταξύ Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης στις 27 Νοεμβρίου 2019. Με την απόφαση αυτή, το λιβυκό Κοινοβούλιο ανέτρεψε την προηγούμενη στάση του, καταργώντας αποφάσεις του 2020 με τις οποίες είχε απορρίψει την κύρωση των συμφωνιών με την Άγκυρα.
Στη ρηματική διακοίνωση, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου στον ΟΗΕ τονίζει ότι το Κάιρο διατηρεί ακέραιη τη θέση του έναντι της τουρκολιβυκής συμφωνίας του 2019. Η Αίγυπτος δηλώνει ότι απορρίπτει το μνημόνιο κατανόησης και το θεωρεί απολύτως άκυρο και στερούμενο οποιασδήποτε έννομης συνέπειας.
Η αιγυπτιακή πλευρά υπενθυμίζει ότι αυτή η θέση έχει διατυπωθεί και σε προηγούμενες ρηματικές διακοινώσεις προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, επισημαίνοντας τη συνέπεια της αιγυπτιακής στάσης από το 2019 έως σήμερα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νομικές συνέπειες της πρόσφατης απόφασης του λιβυκού Κοινοβουλίου. Όπως σημειώνεται, «η φερόμενη κύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει το γεγονός ότι το μνημόνιο παραμένει άκυρο και εξακολουθεί να μην παράγει οποιαδήποτε έννομη συνέπεια έναντι της Αιγύπτου».
Το Κάιρο διατηρεί αμετάβλητες τις θεμελιώδεις νομικές αντιρρήσεις του, τονίζοντας ότι η μεταβολή της στάσης της λιβυκής Βουλής δεν αίρει τις ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί ήδη από το 2019.
Παράλληλα, η Αίγυπτος υπογραμμίζει ότι το μνημόνιο κατανόησης και οποιεσδήποτε ενέργειες απορρέουν από αυτό παραβιάζουν τις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και την καθιερωμένη πρακτική σχετικά με την οριοθέτηση θαλάσσιων συνόρων.
Απόρριψη ενεργειακών συμφωνιών Τουρκίας - Λιβύης
Η αιγυπτιακή διακοίνωση επεκτείνεται και στις μετέπειτα συμφωνίες συνεργασίας Άγκυρας και Τρίπολης στον τομέα της ενέργειας. Συγκεκριμένα, το Κάιρο απορρίπτει τόσο το μνημόνιο κατανόησης του Οκτωβρίου 2022 για τη συνεργασία στους υδρογονάνθρακες όσο και το μνημόνιο του Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου (TPAO).
Η Αίγυπτος χαρακτηρίζει αμφότερα τα μνημόνια άκυρα και στερούμενα οποιασδήποτε έννομης συνέπειας, παραπέμποντας και σε προηγούμενες σχετικές διακοινώσεις της.
Αντιρρήσεις για τις μονομερείς θαλάσσιες οριοθετήσεις της Λιβύης
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στις εξωτερικές οριογραμμές των θαλάσσιων ζωνών που ανακοίνωσε μονομερώς η Λιβύη με διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025. Η Αίγυπτος δηλώνει ότι απορρίπτει και δεν αναγνωρίζει τις συγκεκριμένες οριογραμμές, καθώς αυτές επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όρια της Αιγύπτου στη Μεσόγειο.
Επιπλέον, διατυπώνεται ειδική αντίρρηση και για τα ανατολικά θαλάσσια όρια που ανακοινώθηκαν από τη Λιβύη, τα οποία -σύμφωνα με το Κάιρο- βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των αιγυπτιακών θαλάσσιων ζωνών, παραγνωρίζοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Αιγύπτου στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της.
Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει τη σαφή αντίθεση της αιγυπτιακής πλευράς στις λιβυκές θαλάσσιες διεκδικήσεις, τις οποίες θεωρεί επικαλυπτόμενες με περιοχές όπου η ίδια προβάλλει κυριαρχικά δικαιώματα.
Ρητή επιφύλαξη για την προστασία κυριαρχικών δικαιωμάτων
Το Κάιρο απορρίπτει εκ των προτέρων οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με επίκληση των τουρκολιβυκών μνημονίων ή των μονομερών λιβυκών δηλώσεων, εφόσον συγκρούεται με τα θαλάσσια όρια που έχει ανακοινώσει η Αίγυπτος.
Η αιγυπτιακή πλευρά διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα δικαιώματά της που κατοχυρώνονται από το διεθνές δίκαιο και να αντιταχθεί σε οποιαδήποτε απόπειρα προσβολής τους, επεκτείνοντας τις αντιρρήσεις της και σε πιθανές ενέργειες εφαρμογής των επίμαχων συμφωνιών.
Ανοιχτή σε διαπραγματεύσεις στη βάση του διεθνούς δικαίου
Η Αίγυπτος ολοκληρώνει τη διακοίνωση επαναβεβαιώνοντας την προσήλωσή της στη διπλωματική οδό και τη διαπραγματευτική επίλυση των εκκρεμοτήτων θαλάσσιας οριοθέτησης. Δηλώνει ότι παραμένει ανοιχτή σε συνεργασία και διαπραγμάτευση με τα γειτονικά κράτη, με στόχο τη σύναψη συμφωνιών στη βάση των αρχών του διεθνούς δικαίου και δίκαιων λύσεων που εξυπηρετούν τα κοινά συμφέροντα.
Με την τοποθέτηση αυτή, το Κάιρο διαχωρίζει την απόρριψη των υφιστάμενων τουρκολιβυκών συμφωνιών και των μονομερών λιβυκών οριοθετήσεων από τη δυνατότητα επίτευξης μελλοντικών συμφωνιών θαλάσσιας οριοθέτησης μέσω διαπραγματεύσεων.
Τέλος, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου ζητεί την επίσημη καταγραφή και δημοσιοποίηση των νομικών της αντιρρήσεων στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, επαναβεβαιώνοντας τη θέση της έναντι τόσο του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 όσο και των μεταγενέστερων συμφωνιών και θαλάσσιων διεκδικήσεων που θεωρεί ότι θίγουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα στη Μεσόγειο.