Σε μια κομβική εξέλιξη για τις διαπραγματεύσεις που αφορούν τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έθεσαν για πρώτη φορά το ενδεχόμενο παραχώρησης εδαφών στη Ρωσία με αντάλλαγμα την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Οι δηλώσεις αυτές ακολούθησαν δύο ημέρες απευθείας συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με αμερικανική μεσολάβηση, ενώ ο Αμερικανός απεσταλμένος Τζάρεντ Κούσνερ προσπάθησε να υποβαθμίσει τη σημασία τους.
Υπό την αυξανόμενη πίεση των ρωσικών επιθέσεων ενόψει του χειμώνα, ο Ζελένσκι τόνισε ότι η Ρωσία «ποντάρει τα πάντα» στη φετινή στρατιωτική εκστρατεία. Οι δηλώσεις έγιναν μετά την επίσκεψή του στη Δανία και την Ιρλανδία, όπου συναντήθηκε με Ευρωπαίους ηγέτες και τους Αμερικανούς απεσταλμένους Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ.
Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, για πρώτη φορά από την αμερικανική πλευρά τέθηκε το ερώτημα εάν η Ουκρανία θα αποχωρούσε από το Ντονμπάς σε αντάλλαγμα για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Ο Ζελένσκι επεσήμανε ότι το ζήτημα της ένταξης στην Συμμαχία επανήλθε στην ατζέντα, ενώ το Κίεβο παραμένει αντίθετο σε καθεστώς ουδετερότητας.
Η Ουκρανία επιδιώκει την είσοδό της στο ΝΑΤΟ μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014, με τη Μόσχα να αντιδρά έντονα σε αυτό το ενδεχόμενο και να κατηγορεί τη Βορειοατλαντική Συμμαχία για ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγάς της.
Νέες ιδέες στις διαπραγματεύσεις
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ο Κούσνερ δήλωσε στο Χ ότι προέκυψαν αρκετές νέες ιδέες, οι οποίες βρίσκονται υπό αξιολόγηση. Ορισμένες από αυτές, όπως ανέφερε, ενδέχεται να οδηγήσουν άμεσα σε σημαντική πρόοδο, ενώ άλλες ίσως εξελιχθούν σε νέες προτάσεις που θα συμβάλουν στη γεφύρωση των διαφορών.
Χωρίς να σχολιάσει απευθείας τις δηλώσεις Ζελένσκι, ο Κούσνερ εξέφρασε τη λύπη του για τη μετάδοση «μαξιμαλιστικών θέσεων και από τις δύο πλευρές» μέσω των μέσων ενημέρωσης, συνοδευόμενων από έντονη ρητορική.
Οι διαπραγματεύσεις στο Αμπού Ντάμπι, οι πρώτες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας από τον Φεβρουάριο, δεν οδήγησαν σε ουσιαστική πρόοδο προς επίλυση της κρίσης.
Ωστόσο, επετεύχθη συμφωνία για συμμετοχή Ευρωπαίων στις επόμενες διαπραγματεύσεις, καθώς Μόσχα και Ουάσινγκτον δηλώνουν ότι προτίθενται να συζητήσουν όχι μόνο για τον πόλεμο αλλά και για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Στο Δουβλίνο, οι Ευρωπαίοι συμφώνησαν να εκπροσωπηθούν στις επόμενες συνομιλίες από πέντε χώρες – Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, Πολωνία και Ιταλία – καθώς και εκπροσώπους της ΕΕ.
Ασφάλεια και εγγυήσεις για την Ουκρανία
Ο Κούσνερ υπογράμμισε πως «μια ειρήνη με διάρκεια απαιτεί αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία» και ότι το ΝΑΤΟ παραμένει θεμελιώδης πυλώνας της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι σημείωσε ότι «η πραγματική ασφάλεια στην Ευρώπη σημαίνει ΕΕ και ΝΑΤΟ» και πως η σειρά των ενεργειών πρέπει να είναι: εκεχειρία, τερματισμός του πολέμου και εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.
Παράλληλα, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι η Μόσχα απέρριψε στο Αμπού Ντάμπι την πρόταση του Κιέβου για ενεργειακή εκεχειρία, ενώ το Κίεβο απέρριψε πρόταση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν για «ανθρωπιστική αποστολή» στην Κοστιαντινίφκα, χαρακτηρίζοντάς την ως «ελιγμό» για την προώθηση ρωσικών στρατευμάτων στο Ντονμπάς.
Για την αποτροπή νέας επίθεσης μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών, το Κίεβο συζητά με τους εταίρους του ένα ολοκληρωμένο πακέτο εγγυήσεων ασφαλείας που αφορά το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, συμπεριλαμβάνοντας τη διασφάλιση ενός ισχυρού ουκρανικού στρατού και συμφωνίες για τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση.
Εφόσον οι δυτικές χώρες επικυρώσουν αυτές τις προτάσεις, θα παρουσιαστούν στην «ουκρανική κοινωνία», σύμφωνα με τον Ζελένσκι.
Με την έναρξη των εργασιών του νέου Κογκρέσου στην Ουάσινγκτον τον Ιανουάριο, όπου πλειοψηφούν οι Δημοκρατικοί, ο Ουκρανός πρόεδρος ζήτησε νέο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας από τις ΗΠΑ. Όπως υποστήριξε, αυτό θα ανάγκαζε τον Πούτιν να τερματίσει τις συγκρούσεις.