Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Ifo του Μονάχου, οι οικογένειες με τουρκικό ή παρόμοιο επίθετο αντιμετωπίζουν λιγότερες πιθανότητες να λάβουν απάντηση στην αίτησή τους για παιδικούς σταθμούς στη Γερμανία, συγκριτικά με όσες έχουν γερμανικά ονόματα. Το ζήτημα φαίνεται να σχετίζεται και με τον χρόνο που εκτιμάται ότι απαιτείται για τη συνεννόηση μεταξύ γονέων και σταθμών.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο του Μονάχου, το Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών Λάιμπνιτς Χάλε (IWH) και το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για την Επιστήμη και την Ανώτατη Εκπαίδευση (DZHW), κατέγραψε ότι το 71% των παιδικών σταθμών και νηπιαγωγείων απάντησε σε αιτήματα γονέων με γερμανικά ονόματα, ενώ μόλις το 66% ανταποκρίθηκε σε οικογένειες με τουρκικά ονόματα. Επιπλέον, οι απαντήσεις προς τις δεύτερες ήταν συντομότερες, λιγότερο ενθαρρυντικές και περιλάμβαναν περιορισμένες προσφορές θέσεων.
Οι ερευνητές απέστειλαν το ίδιο ηλεκτρονικό μήνυμα σε πάνω από 18.000 παιδικούς σταθμούς, αλλάζοντας μόνο το όνομα της οικογένειας. Όπως αναφέρει ο συντάκτης της έρευνας, Χένινγκ Χέρμες, «πολλοί διευθυντές παιδικών σταθμών πρέπει να διαθέσουν περιορισμένο αριθμό θέσεων λόγω έλλειψης προσωπικού και χρόνου», προσθέτοντας ότι «όσοι έχουν περιορισμένο χρόνο μπορεί να δώσουν προτεραιότητα στην απάντηση σε οικογένειες για τις οποίες εκτιμούν ότι θα χρειαστεί να καταβάλουν λιγότερη προσπάθεια».
Σημαντικές διαφορές καταγράφονται και στο περιεχόμενο των απαντήσεων. Οι γονείς με τουρκικά ονόματα είχαν περίπου 20% λιγότερες πιθανότητες να λάβουν συγκεκριμένη προσφορά θέσης. Σε περιοχές όπου παρατηρήθηκαν εντονότερες διακρίσεις, το ποσοστό των παιδιών με μεταναστευτικό υπόβαθρο που ήδη φοιτούσαν σε παιδικούς σταθμούς ήταν χαμηλότερο, η ακροδεξιά παρουσία ενισχυμένη και τα οικονομικά προβλήματα εντονότερα.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, το 2023 μόλις το 22% των παιδιών κάτω των τριών ετών με μεταναστευτικό υπόβαθρο φοιτούσε σε παιδικό σταθμό, έναντι 45% για τα παιδιά χωρίς μεταναστευτικό υπόβαθρο. Όπως σημειώνει ο Σίμον Βίντερχολντ του IWH, «το νόμιμο δικαίωμα από μόνο του δεν εγγυάται ισότιμη πρόσβαση σε παιδικούς σταθμούς», υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περισσότερο προσωπικό και διαφανείς διαδικασίες εγγραφής, ώστε να διασφαλιστεί δικαιότερη πρόσβαση.
Ακόμη και όταν οι γονείς με τουρκικό όνομα δήλωναν πανεπιστημιακό δίπλωμα στην αίτηση, οι διαφορές παρέμεναν, γεγονός που, όπως επισημαίνει ο Φίλιπ Λέργκετπόρερ από το Πολυτεχνείο του Μονάχου, δείχνει πως οι ανισότητες δεν οφείλονται αποκλειστικά σε υποθέσεις για το μορφωτικό επίπεδο των οικογενειών.
Σε παράλληλη έρευνα σε πάνω από 400 διευθυντές παιδικών σταθμών, το 85% δήλωσε ότι αποφασίζει ο ίδιος για τις νέες εισαγωγές, ενώ τέσσερις στους πέντε χειρίζονται μόνοι τις αιτήσεις. Κατά μέσο όρο, δέχονται 14 αιτήσεις εβδομαδιαία, οι οποίες πρέπει να διεκπεραιωθούν εκτός του βασικού παιδαγωγικού έργου.
Όπως επισημαίνει η Φράουκε Πέτερ του DZHW, τα παιδιά από μειονεκτούσες οικογένειες ωφελούνται σημαντικά από την πρώιμη φοίτηση σε παιδικό σταθμό. Ωστόσο, αν δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν θέση, οι εκπαιδευτικές ανισότητες διευρύνονται ήδη πριν την είσοδο στο δημοτικό. «Ο παιδικός σταθμός είναι το πρώτο δομικό στοιχείο στην εκπαιδευτική πορεία. Οι άνισες ευκαιρίες, ακόμη και στην πρόσβαση στο νηπιαγωγείο, μπορούν να έχουν επιπτώσεις μέχρι το πανεπιστήμιο», προειδοποιεί η κυρία Πέτερ.