Σημαντικά μηνύματα για την ανάγκη εντατικοποίησης των προσπαθειών κατά της κλιματικής αλλαγής έστειλε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, μιλώντας σε διεθνείς ηγέτες στη σύνοδο COP31, που πραγματοποιείται στις τουρκικές ακτές της Μεσογείου. Ο Γκουτέρες τόνισε πως η μέχρι σήμερα αργή αντίδραση έχει οδηγήσει τον πλανήτη «στον δρόμο της καταστροφής».
Απηύθυνε έκκληση προς τις κυβερνήσεις να εντείνουν τις προσπάθειές τους, ώστε να διασφαλιστεί το μέλλον του πλανήτη για τις επόμενες γενιές. Τα σχόλιά του έδωσαν τον τόνο για τις διήμερες συζητήσεις και ομιλίες ηγετών στη διάσκεψη του ΟΗΕ.
Ο Γκουτέρες προειδοποίησε πως «η κλιματική κρίση μας ξεπερνάει», υπογραμμίζοντας την αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τις επιπτώσεις της ανόδου της θερμοκρασίας. Παράλληλα, σημείωσε πως «η επιστήμη δεν μας λέει να παραδοθούμε. Μας λέει να αγωνιστούμε περισσότερο».
Διαπραγματευτές από σχεδόν 200 χώρες επιδιώκουν συμφωνία για την αύξηση του μεριδίου του ηλεκτρισμού στην παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας και την αναβίωση των προσπαθειών απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα. Η σύνοδος πραγματοποιείται σε συγκυρία έντονων γεωπολιτικών και οικονομικών αναταράξεων, ενώ πληθαίνουν οι προειδοποιήσεις για την επιτάχυνση της παγκόσμιας υπερθέρμανσης.
Έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα αναφέρει ότι ο πλανήτης κινείται προς υπέρβαση του ορίου υπερθέρμανσης του 1,5 βαθμού Κελσίου, όπως είχε τεθεί στη Συμφωνία του Παρισιού. Το 2026 χαρακτηρίζεται ήδη από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως κύματα καύσωνα στη Δυτική Ευρώπη και καταστροφικές πλημμύρες στο Νεπάλ.
Διεθνής συμμετοχή και προκλήσεις
Ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας, Λοράν Φαμπιούς, που είχε προεδρεύσει της συνόδου του Παρισιού, επισήμανε τη σημασία των παρεμβάσεων των ηγετών για την ενίσχυση των διαπραγματεύσεων, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη εφαρμογής των δεσμεύσεων.
Μεταξύ των βασικών ομιλητών της σημερινής ημέρας συγκαταλέγονται ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Κινέζος αντιπρόεδρος Χαν Ζενγκ και η πρόεδρος των Νησιών Μάρσαλ Χίλντα Χάινε.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως η μεγαλύτερη ιστορικά χώρα εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου, απουσιάζουν για δεύτερη διαδοχική χρονιά, καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συνεργασία για το κλίμα μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο το 2025. Απουσίες καταγράφονται επίσης από ηγέτες χωρών όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιαπωνία, η Ιταλία και ο Καναδάς.
Ο διευθυντής του Power Shift Africa, Μοχάμεντ Άντοου, τόνισε πως «οι μεγαλύτερες οικονομίες στον κόσμο θα πρέπει να ηγούνται της απάντησης στην κλιματική κρίση, και όχι να την αφήνουν στους άλλους».
Προτάσεις και οικονομικές διαστάσεις
Η Τουρκία, ως διοργανώτρια χώρα της COP31, προωθεί στόχο αύξησης του μεριδίου του ηλεκτρισμού στη συνολική κατανάλωση ενέργειας στο 35% ως το 2035. Η πρόταση, ωστόσο, δέχεται επικρίσεις καθώς δεν προβλέπει υποχρεωτική παραγωγή ενέργειας από καθαρές πηγές, ενώ παραμένει ανοιχτό το θέμα της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε για ταχύτερη μετάβαση προς καθαρές μορφές ενέργειας, επισημαίνοντας ότι «όπως οι δεινόσαυροι, η ενέργεια από ορυκτά καύσιμα πρέπει να εξαφανιστεί». Σημείωσε, ωστόσο, πως η αλλαγή αυτή απαιτεί αποφασιστική πολιτική βούληση, καθώς το ενεργειακό λόμπι επιχειρεί να καθυστερήσει τις εξελίξεις.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ ζήτησε να φορολογηθούν τα υπερκέρδη των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών, ώστε οι πόροι να διατεθούν για τη στήριξη των ευάλωτων χωρών. «Μόνο το τελευταίο τρίμηνο, οι εννέα μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρίες ενθυλάκωσαν κέρδη 95 δισ. δολαρίων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τόνισε επίσης ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα πλήττει και τις οικονομίες, με τις αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου να προκαλούν αλυσιδωτές επιπτώσεις. «Τα τρία τέταρτα της ανθρωπότητας ζουν σε χώρες που εισάγουν ορυκτά καύσιμα και είναι όμηροι σε σοκ τιμών που δεν δημιούργησαν και δεν μπορούν να ελέγξουν», επεσήμανε.
Ολοκληρώνοντας, υπογράμμισε πως τα πρόσφατα γεγονότα αναδεικνύουν ότι η ενεργειακή εξάρτηση αποτελεί «συνταγή για χρόνια ανασφάλεια και κατάρρευση του επιπέδου διαβίωσης».