Σε μία προσπάθεια εξεύρεσης λύσης στην πολιτική και θεσμική κρίση που έχει ξεσπάσει στην Πολωνία, ο πρόεδρος της Πολωνίας αναμένεται να συναντήσει σήμερα εκπροσώπους των κομμάτων της πλειοψηφίας και της αντιπολίτευσης. Η κατάσταση κλιμακώθηκε δραματικά την Παρασκευή, όταν η αστυνομία επενέβη στο Συνταγματικό Δικαστήριο στη Βαρσοβία.
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του Κάρολ Ναβρότσκι, «εξαιτίας της απειλής για την εσωτερική ασφάλεια της Δημοκρατίας της Πολωνίας, συγκαλώ σήμερα επείγουσες διαβουλεύσεις με τη συμμετοχή αντιπροσώπων των κοινοβουλευτικών δυνάμεων». Τη δήλωση αυτή ανέγνωσε νωρίς το πρωί μπροστά στο Συνταγματικό Δικαστήριο ο προσωπάρχης του, Πάβελ Σερφερνάκερ.
Το πολωνικό Συνταγματικό Δικαστήριο βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο αντιπαράθεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των εθνικιστών του PiS (Δίκαιο και Δικαιοσύνη), λόγω ανησυχιών για υπερβολική πολιτική επιρροή. Κατά τις κυβερνητικές θητείες του PiS (2015-2023), διορίστηκαν δικαστές με εμφανή πολιτική στράτευση, γεγονός που δεν αναγνωρίζεται ούτε από την ΕΕ ούτε από τον νυν επικεφαλής της κυβέρνησης, Ντόναλντ Τουσκ.
Μετά την επιστροφή του στην εξουσία το 2023, ο Τουσκ, πρώην επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δεσμεύτηκε να επιλύσει την κρίση. Ωστόσο, οι διορισμοί στο Συνταγματικό Δικαστήριο που προώθησε η κυβέρνησή του και η Δίαιτα, δεν επικυρώθηκαν από τον αρχηγό του κράτους, ο οποίος συνεχίζει να μπλοκάρει τη διαδικασία.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε περαιτέρω την Παρασκευή, όταν ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας ανέλαβαν τον έλεγχο του χώρου του δικαστηρίου για να περιορίσουν την πρόσβαση. Ο υπουργός Δικαιοσύνης, που είναι και γενικός εισαγγελέας, ζήτησε την άρση της ασυλίας του προέδρου του δικαστηρίου, ο οποίος είχε διοριστεί από το PiS. Παράλληλα, δικαστής που διορίστηκε πρόσφατα από την πλειοψηφία δήλωσε ότι αναλαμβάνει προσωρινά την προεδρία.
Ο Ντόναλντ Τουσκ τόνισε ότι «η αποκατάσταση του κράτους δικαίου αποτελεί καθήκον μας» και επισήμανε ότι «έπειτα από δεκαετίες παρανομίας υπό το PiS, είναι μια διαδικασία δύσκολη, μερικές φορές οδυνηρή, η οποία απαιτεί αποφασιστική δράση. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος».
Η επέμβαση των αστυνομικών δυνάμεων συνέπεσε με το ταξίδι του Ναβρότσκι προς τη Σενεγάλη, όπου θα παρευρισκόταν στην έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων Νέων. Ο πρόεδρος της Πολωνίας ακύρωσε άμεσα το ταξίδι και επέστρεψε στη Βαρσοβία, μεταβαίνοντας το βράδυ στο δικαστήριο.
Σύμφωνα με τηλεοπτικές εικόνες, ο πρώην πυγμάχος δυσκολεύτηκε να εισέλθει στο δικαστήριο, καθώς χρειάστηκε να σπρώξει δικαστές που επιχείρησαν να τον εμποδίσουν. Τελικά, αποχώρησε αργά τη νύχτα.