Σημαντικές καταγγελίες για τους θανάτους εκατοντάδων κρατουμένων στο Ελ Σαλβαδόρ μετά την κήρυξη κατάστασης εκτάκτου ανάγκης από τον πρόεδρο Ναγίμπ Μπουκέλε ήρθαν στο φως κατά τη διάρκεια ακρόασης της Διαμερικανικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΔΕΑΔ) στον Παναμά.
Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης, που παραμένει σε ισχύ για περισσότερα από τέσσερα χρόνια, αποτελεί βασικό μέτρο στον «πόλεμο εναντίον των συμμοριών» που έχει εξαγγείλει ο κ. Μπουκέλε. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι με αυτό τον τρόπο η εγκληματικότητα στη χώρα έχει μειωθεί στο χαμηλότερο επίπεδο της ιστορίας της.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε πρόσφατα η σαλβαδοριανή εισαγγελία, από την έναρξη του μέτρου έχουν συλληφθεί και φυλακιστεί χωρίς ένταλμα 93.000 άνθρωποι, με το 90% αυτών να παραμένει έγκλειστο χωρίς δίκη.
Όπως ανέφερε ο δικηγόρος της ΜΚΟ Cristosal, Νταβίντ Μοράλες, τουλάχιστον 454 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους σε καθεστώς προσωρινής κράτησης κατά τη διάρκεια της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Σύμφωνα με οργανώσεις, το 78% των νεκρών κρατουμένων δεν είχαν καμία σχέση με συμμορίες, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για βίαιους θανάτους σε τουλάχιστον 87 περιπτώσεις.
Ο Νταβίντ Μοράλες αναφέρθηκε σε «πιθανές εξωδικαστικές εκτελέσεις».
Το κράτος του Σαλβαδόρ δεν εκπροσωπήθηκε στην ακρόαση της ΔΕΑΔ, γεγονός που σχολίασε ο πρόεδρος της Επιτροπής Εστουάρδο Ραλόν, σημειώνοντας ότι «η παρουσία (κρατικών αξιωματούχων) θα επέτρεπε να ακούσουμε απευθείας τις εξηγήσεις τους, να λάβουμε γνώση των επίσημων στοιχείων και να εμπλουτίσουμε τον διάλογο».
Η Ίνγκριντ Εσκομπάρ, διευθύντρια της ΜΚΟ Socorro Jurídico Humanitario, εκτίμησε ότι ο συνολικός αριθμός θανάτων κρατουμένων από την έναρξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης φτάνει τους 582.
Όπως σημείωσε, στις φυλακές που έχουν ανεγερθεί για άτομα που οι αρχές θεωρούν ότι συνδέονται με το οργανωμένο έγκλημα, «το πρώτο πράγμα που γίνεται είναι η υποδοχή τους με ξυλοδαρμό».
Η ίδια έκανε λόγο για «σεξουαλική βία», «άρνηση ιατρικής περίθαλψης», «στέρηση τροφής και νερού» και κατήγγειλε τον θάνατο του αδελφού της, ο οποίος είχε συλληφθεί για πλημμέλημα.
Ο πρόεδρος Μπουκέλε πρόσφατα παρουσίασε σχέδιο για την απελευθέρωση περίπου 5.000 ανθρώπων που χαρακτήρισε ως ευκαιριακούς συνεργάτες συμμοριών, διευκρινίζοντας ότι η απελευθέρωση θα εξαρτηθεί από τον βαθμό εμπλοκής και τη σοβαρότητα των αδικημάτων τους.
Ωστόσο, ο ειδικός εισηγητής της ΔΕΑΔ για το Σαλβαδόρ, Ριάντ Ινσανάλι, προειδοποίησε για τον κίνδυνο αθώοι να δηλώσουν ένοχοι προκειμένου να επωφεληθούν από το σχέδιο του αρχηγού του κράτους.