Οι πολίτες της Βουλγαρίας προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για να εκλέξουν τον επόμενο ή την επόμενη πρόεδρο της χώρας, σε μια εκλογική διαδικασία που διεξάγεται υπό το βάρος ανησυχιών για την ασφάλεια. Οι ανησυχίες αυτές εντάθηκαν μετά από επιθέσεις drones σε εμπορικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, σε μικρή απόσταση από τα βουλγαρικά παράλια.
Η απερχόμενη πρόεδρος Ιλιάνα Γιότοβα, η οποία υποστηρίζει τον διάλογο με τη Μόσχα και αντιτίθεται στη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, εμφανίζεται ως το φαβορί της σημερινής ψηφοφορίας.
Σύμφωνα με τέσσερις δημοσκοπήσεις που δημοσιοποιήθηκαν από την Τετάρτη, η πολιτικός συγκεντρώνει μεταξύ 41,1% και 47,3% των προθέσεων ψήφου, ενώ ο Αντρέι Γκιούροφ, πρώην υπηρεσιακός πρωθυπουργός που στηρίζεται από την αντιπολίτευση και τονίζει τον δυτικό προσανατολισμό της χώρας, λαμβάνει μεταξύ 27,8% και 30,6%.
Ο επικεφαλής του ακροδεξιού, φιλορωσικού κόμματος Βαντράζντανε («Αναγέννηση») καταγράφει ποσοστά μεταξύ 10,2% και 12,8%.
Σε περίπτωση εκλογής της, η κ. Γιότοβα θα γίνει η πρώτη γυναίκα που θα εκλεγεί απευθείας από τον λαό στην προεδρία της Βουλγαρίας, χώρας με πληθυσμό 6,4 εκατομμυρίων κατοίκων.
Η ενδεχόμενη νίκη της εκτιμάται ότι θα ενίσχυε τον πρωθυπουργό Ρούμεν Ράντεφ, τον οποίο διαδέχθηκε τον Ιανουάριο μετά την παραίτησή του για να διεκδικήσει έδρα στις βουλευτικές εκλογές, και ο οποίος επίσης στηρίζει τον διάλογο με τη Ρωσία.
Με προϋπηρεσία στη δημοσιογραφία και το σοσιαλιστικό κόμμα, η κ. Γιότοβα είχε εκλεγεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν αναλάβει αντιπρόεδρος του κ. Ράντεφ το 2016 και το 2021.
Η προεκλογική της εκστρατεία ξεκίνησε στη Χρυσή Εκκλησία της Βελίκι Πρεσλάφ, ιστορικής πρωτεύουσας της πρώτης βουλγαρικής αυτοκρατορίας, τονίζοντας το πατριωτικό στοιχείο.
Έχει θέσει ως βασικές προτεραιότητες την εθνική ενότητα, την αντιμετώπιση της φτώχειας και τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, προβάλλοντας το σύνθημα ότι θα είναι «πρόεδρος της ειρήνης».
Χωρίς να αμφισβητεί την ένταξη της Βουλγαρίας στην ΕΕ και το NATO, η ίδια αντιτίθεται στη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία και προωθεί διαπραγματεύσεις μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.
«Δεν χρειαζόμαστε συμμαχία των προθύμων για την Ουκρανία, αλλά συμμαχία για την ειρήνη στην Ουκρανία», δήλωσε χαρακτηριστικά σε προεκλογική της ομιλία, σχολιάζοντας τη στάση ευρωπαϊκών κυβερνήσεων υπέρ του Κιέβου.
Για πολλούς ψηφοφόρους, όπως η 85χρονη Ιρίνα Ιλίεβα, η κύρια ανησυχία παραμένει ο πόλεμος. «Όποιο κι αν είναι το πρόσωπο που θα εκλεγεί (...) θα πρέπει να κάνει το παν προκειμένου τα προβλήματα να επιλύονται ειρηνικά», σχολίασε κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης της κ. Γιότοβα στη Ντιμίτροφγκραντ.
Στις 6 και 13 Οκτωβρίου, τέσσερα εμπορικά πλοία δέχθηκαν επίθεση από drones ανοιχτά των βουλγαρικών ακτών, με 21 αγνοούμενους. Ο Ρούμεν Ράντεφ κάλεσε τη ρωσίδα πρεσβεύτρια στη Σόφια και χαρακτήρισε τις επιθέσεις ευνοϊκές για τα συμφέροντα της Μόσχας, αποφεύγοντας ωστόσο να αποδώσει επίσημα ευθύνη στη Ρωσία λόγω έλλειψης αποδείξεων.
Ζητήθηκε η συνδρομή των συμμάχων της Σόφιας στο NATO για ενίσχυση της αεροπορικής επιτήρησης και στάλθηκε αμερικανικό αεροσκάφος P-8 Poseidon.
Διχασμός για τις σχέσεις με τη Ρωσία
Η Βουλγαρία, με ιστορικά στενές σχέσεις με τη Ρωσία, παραμένει σήμερα βαθιά διχασμένη ως προς τον προσανατολισμό της εξωτερικής της πολιτικής.
Συνολικά 27 υποψήφιοι και υποψήφιες διεκδικούν την προεδρία και την αντιπροεδρία στον πρώτο γύρο των εκλογών, με περίπου τους μισούς να τάσσονται ανοιχτά υπέρ του Κρεμλίνου.
Ο πολιτολόγος Πάρβαν Σιμεόνοφ επισημαίνει ότι στις εκλογές συγκρούονται δύο οράματα: το ένα «συντηρητικό, λαϊκό, στραμμένο στην Ανατολή», και το άλλο «προσκείμενο στη Δύση, ελιτιστικό και φιλελεύθερο».
Απέναντι στην Ιλιάνα Γιότοβα, ο Αντρέι Γκιούροφ, πρώην υποδιοικητής της κεντρικής τράπεζας και πρώην υπηρεσιακός πρωθυπουργός, δηλώνει ότι η χώρα πρέπει να είναι «αξιόπιστος εταίρος στο NATO» και να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της με ισχυρή διπλωματία και ξεκάθαρες θέσεις.
Ο Τόρος Τόροσαν, ιδιοκτήτης γκαλερί και ιστορικός τέχνης, δήλωσε ότι οι εκλογές είναι «αποφασιστικές για τη Βουλγαρία, για τα παιδιά μας και για κάθε Βούλγαρο», υπογραμμίζοντας τη σημασία της εκλογικής αναμέτρησης σε μια περίοδο που, όπως εκτίμησε, ο συσχετισμός δύναμης κλίνει προς φιλορωσικά ρεύματα.
Η Βέσελα Τσέρνεβα, αναπληρώτρια διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τις Διεθνείς Σχέσεις, τονίζει ότι ο πρόεδρος της Βουλγαρίας καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε διαφορετικά γεωπολιτικά συμφέροντα ή να ενισχύσει την επιρροή της χώρας στην ΕΕ και να συμβάλει σε ισχυρότερες ευρωπαϊκές πολιτικές.
Η ψηφοφορία ξεκίνησε στις 07:00 και τα εκλογικά τμήματα θα κλείσουν στις 20:00, τοπική ώρα. Αν δεν υπάρξει νικητής από τον πρώτο γύρο, οι δύο επικρατέστεροι υποψήφιοι θα αναμετρηθούν σε δεύτερο γύρο την 1η Νοεμβρίου.