Στο στόχαστρο ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών βρέθηκε το μεγαλύτερο κέντρο δεδομένων της Ρωσίας, πλήττοντας τις φιλοδοξίες της Μόσχας για ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης ανάλογης ισχύος με αυτή των ΗΠΑ και της Κίνας. Η επίθεση σημειώθηκε στο κέντρο δεδομένων του Μπαλάκοβο, ιδιοκτησίας της Sberbank, της μεγαλύτερης τράπεζας και εταιρείας τεχνολογίας της χώρας, και ακολούθησε σειρά επιθέσεων σε εγκαταστάσεις της Yandex την προηγούμενη εβδομάδα.
Ο πρώτος αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Sberbank, Αλεξάντερ Βεντιάκιν, δήλωσε ότι «το κέντρο επεξεργασίας δεδομένων δέχτηκε επίθεση. Παράλληλα, όλα τα συστήματα και οι υπηρεσίες της Sberbank λειτουργούν κανονικά και χωρίς διακοπές».
Παράλληλα, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν πραγματοποίησε άτυπη συνάντηση με ανώτατα στελέχη για την «ασφάλεια των πληροφοριών», με τη συμμετοχή του διευθύνοντος συμβούλου της Sberbank, Γκέρμαν Γκρεφ. Το Κρεμλίνο διευκρίνισε ότι η συνάντηση δεν συνδέεται με τις επιθέσεις στα κέντρα δεδομένων.
Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο RIA, το κέντρο δεδομένων της Sberbank που επλήγη σκόπευε να φιλοξενήσει τον μεγαλύτερο υπερυπολογιστή της Ρωσίας, με προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας το 2027.
Τα κέντρα δεδομένων της Yandex που επλήγησαν πρόσφατα στεγάζουν συνολικά τρεις υπερυπολογιστές. Μέχρι στιγμής, ούτε η Yandex ούτε η Sberbank έχουν διευκρινίσει εάν οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης υπέστησαν ζημιές από τις επιθέσεις.
Προκλήσεις στην αγορά μικροτσίπ και τεχνολογικού εξοπλισμού
Η Sberbank και η Yandex αποτελούν τους βασικούς παίκτες στην εγχώρια αγορά τεχνητής νοημοσύνης, με τα μοντέλα GigaChat και YandexGPT να κυριαρχούν. Παρά τις σημαντικές επενδύσεις, οι ρωσικές εταιρείες εκτιμάται ότι υστερούν έως και εννέα μήνες σε σχέση με τους διεθνείς ανταγωνιστές λόγω δυτικών κυρώσεων, που περιορίζουν την πρόσβαση σε προηγμένο εξοπλισμό.
Όπως είχε δηλώσει ο Γκρεφ, «είναι σαφές ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζουμε κατά την αγορά σύγχρονων μονάδων επεξεργασίας γραφικών. Τόσο εμείς όσο και η Yandex αντιμετωπίζουμε αυτό το πρόβλημα», επισημαίνοντας ως βασική αιτία καθυστέρησης την έλλειψη πρόσβασης σε κρίσιμες τεχνολογίες.
Η Sberbank βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για την αγορά τσιπ από κινέζους κατασκευαστές, ωστόσο το μονοπώλιο της Nvidia στην πλατφόρμα λογισμικού CUDA αποτελεί σημαντικό εμπόδιο, όπως ανέφερε ο Βεντιάκιν σε πρόσφατη συνέντευξή του.
Η Yandex χρησιμοποιεί υπερυπολογιστές με μικροτσίπ Nvidia A100, που έχουν ήδη αντικατασταθεί διεθνώς από τα H100. Η Sberbank διαθέτει δύο υπερυπολογιστές, με τον «Christofari Neo» να κατατάσσεται στην 167η θέση παγκοσμίως, ενώ ο «Chervonenkis» της Yandex βρίσκεται στην 101η θέση της λίστας Top 500.
Επιπτώσεις και μέτρα προστασίας
Σύμφωνα με αναλυτές, η αντικατάσταση των μικροτσίπ ενδέχεται να καθυστερήσει σημαντικά λόγω κυρώσεων, ενώ πιθανές ζημιές στους υπερυπολογιστές θα μπορούσαν να επιφέρουν περαιτέρω οπισθοδρόμηση στον ρωσικό κλάδο τεχνητής νοημοσύνης.
Η απουσία διακοπών στη λειτουργία της Sberbank, σε αντίθεση με τη Yandex όπου παρατηρήθηκαν προβλήματα σε υπηρεσίες ταξί και παράδοσης φαγητού, αποδίδεται από σχολιαστές σε καλύτερη προστασία των υποδομών της τράπεζας. Ορισμένοι μάλιστα επικαλούνται σχετικό διάταγμα του Πούτιν, που επιτρέπει στο κράτος να αναλαμβάνει τη διαχείριση ανεπαρκώς προστατευμένων εγκαταστάσεων.
Το κέντρο δεδομένων της Sberbank βρίσκεται κοντά στον πυρηνικό σταθμό του Μπαλάκοβο και τον υδροηλεκτρικό σταθμό του Σαράτοφ, χωρίς να αναφερθούν ζημιές σε αυτές τις εγκαταστάσεις.
Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις αποτελούν απάντηση σε ρωσικές ενέργειες εναντίον ουκρανικών υποδομών δεδομένων, ενώ και οι δύο χώρες έχουν στοχοποιήσει στρατηγικές εγκαταστάσεις, όπως διυλιστήρια, σταθμούς ενέργειας και εταιρείες ηλεκτρονικού εμπορίου.
Το ρωσικό υπουργείο Ψηφιακής Ανάπτυξης ανακοίνωσε διαπραγματεύσεις με τις ένοπλες δυνάμεις για τη θωράκιση των κέντρων δεδομένων. Παράλληλα, συζητείται η μεταφορά τους σε υπόγειες εγκαταστάσεις για προστασία από επιθέσεις drones. Ο Βαλέρι Γερμακόφ της Rostelecom τόνισε την ανάγκη δημιουργίας ενός «θησαυροφυλακίου δεδομένων της Ημέρας της Κρίσης» για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των δεδομένων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
