Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε σκλήρυνση των κυρώσεων κατά της Κούβας, εισάγοντας νέους περιορισμούς σε χρηματοοικονομικές συναλλαγές που αφορούν το νησί της Καραϊβικής, συμπεριλαμβανομένου του αναπτυσσόμενου ιδιωτικού τομέα.
Οι κυρώσεις, σύμφωνα με ενημέρωση της υπηρεσίας ελέγχου ξένων πόρων (OFAC) του υπουργείου Οικονομικών, απαγορεύουν κάθε χρηματοοικονομική συναλλαγή, ακόμη και «έμμεση», με κουβανικές οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις, με έμφαση σε όσες συνδέονται με τον μηχανισμό ασφαλείας και τον όμιλο GAESA του στρατού.
Η OFAC καταργεί την εξουσιοδότηση που επέτρεπε από το 2024 σε αμερικανικές τράπεζες να διεκπεραιώνουν πληρωμές σε δολάρια, όπου η Κούβα συμμετείχε ως τρίτο μέρος και δεν εμπλέκονταν αμερικανοί υπήκοοι («U-Turn transactions»). Επιπρόσθετα, οι νέοι κανονισμοί καταργούν τη δυνατότητα αμερικανικών τραπεζών να ανοίγουν και να διατηρούν λογαριασμούς στο όνομα κουβανών υπηκόων που δραστηριοποιούνται ως ανεξάρτητοι επιχειρηματίες του ιδιωτικού τομέα.
Η πρόσβαση των κουβανών επιχειρηματιών στο αμερικανικό τραπεζικό σύστημα είχε εγκριθεί το 2024, επί προεδρίας του Τζο Μπάιντεν, με στόχο την ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα στην Κούβα. Ωστόσο, τα νέα μέτρα δημιουργούν επιπλέον εμπόδια, όπως σχολίασε ο κουβανός υπουργός Εξωτερικών Μπρούνο Ροδρίγκες, επισημαίνοντας ότι «έχουν σκοπό να εμποδίσουν τη διαδικασία οικονομικών μετασχηματισμών σε εξέλιξη». Ο ίδιος αναφέρθηκε στο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων προς την οικονομία της αγοράς που ξεκίνησε η Αβάνα τον Ιούνιο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με τον ΥΠΕΞ της Κούβας, επιτίθεται «ανοικτά τόσο στον δημόσιο τομέα όσο και στον ιδιωτικό τομέα», παρά τις διαβεβαιώσεις ορισμένων Αμερικανών αξιωματούχων για στήριξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Ο Ονιέλ Ντίας, σύμβουλος του ιδιωτικού τομέα στην Κούβα, τόνισε πως το μέτρο αυτό «εγείρει επιπλέον εμπόδια για την επιτυχία» του ιδιωτικού τομέα, αποκλείοντας κάθε τραπεζική σύνδεση με τις ΗΠΑ.
Επιπλέον, εκφράζονται ανησυχίες ότι η σκλήρυνση των μέτρων θα οδηγήσει και μη αμερικανικές τράπεζες να αυστηροποιήσουν τις διαδικασίες τους, προκαλώντας επιπρόσθετες δυσκολίες στις διεθνείς πληρωμές του κουβανικού ιδιωτικού τομέα, ο οποίος διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στις εισαγωγές βασικών αγαθών και καυσίμων.
Επιπτώσεις στο εμπόριο και τα ταξίδια
Η πολιτική «μέγιστης πίεσης» της Ουάσιγκτον προς την Αβάνα συμπίπτει με σημαντική αύξηση των εισαγωγών από τις ΗΠΑ προς την Κούβα, κυρίως μέσω του ιδιωτικού τομέα. Σύμφωνα με στοιχεία των αμερικανικών αρχών, τον Ιούλιο η Κούβα εισήγαγε εμπορεύματα αξίας 149 εκατ. δολαρίων, το υψηλότερο ποσό από το 1992, ενώ το διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου οι εισαγωγές ανήλθαν σε 674 εκατ. δολάρια, ποσό αντίστοιχο με το σύνολο των εισαγωγών του 2025.
Οι νέοι κανονισμοί της OFAC περιορίζουν περαιτέρω τις κατηγορίες επιτρεπόμενων ταξιδιών στην Κούβα για Αμερικανούς. Τα ταξίδια πολιτισμικών ανταλλαγών («people-to-people») και οι επαγγελματικές συναντήσεις απαιτούν πλέον κυβερνητική έγκριση.
Μετά την επιστροφή του ρεπουμπλικάνου δισεκατομμυριούχου Τραμπ στην εξουσία το 2025, οι σχέσεις Ουάσιγκτον-Αβάνας έχουν οδηγηθεί σε νέα ένταση. Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτηρίζει την Κούβα «εξαιρετική απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ» και έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι «θα πάρει» τον έλεγχο του νησιού.
Η Ουάσιγκτον, επιδιώκοντας αλλαγή καθεστώτος στην Κούβα, επιβάλλει από τον Ιανουάριο de facto πετρελαϊκό αποκλεισμό στο νησί, επιτείνοντας την ήδη σοβαρή οικονομική και ενεργειακή κρίση που αντιμετωπίζουν οι 9,4 εκατομμύρια κάτοικοι της χώρας.