Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιοποίησε η Διεθνής Αμνηστία, το κίνημα M23, το οποίο υποστηρίζεται από τον στρατό της Ρουάντας, κατηγορείται για λαθραία εξαγωγή πρώτων υλών από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε πολύτιμα ορυκτά μέταλλα, όπως το κολτάνιο και ο χρυσός.
Όπως επισημαίνει η γενική γραμματέας της Αμνηστίας, Ανιές Καλαμάρ, σε σχετική ανακοίνωση, «η Ρουάντα συνεχίζει να προσπορίζεται κέρδη παράνομα από την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου της ΛΔ Κονγκό». Το ένοπλο κίνημα φέρεται να ελέγχει την πρόσβαση σε πολυάριθμες περιοχές εξόρυξης και να μεταφέρει παράνομα μεγάλες ποσότητες ορυκτών στη Ρουάντα.
Η οργάνωση αναφέρει επίσης ότι οι αντάρτες του M23 αναγκάζουν δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να εργάζονται υπό καταναγκαστικές συνθήκες σε μεταλλεία στις περιοχές γύρω από τη Ρουμπαγιά και τη Λομερά, στις επαρχίες Βόρειο και Νότιο Κίβου. Καταγράφονται περιστατικά δολοφονιών, βασανιστηρίων, αυθαίρετων κρατήσεων και καταναγκαστικής εργασίας, με την Αμνηστία να σημειώνει ότι ορισμένες από αυτές τις πρακτικές ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα πολέμου.
Η έκθεση βασίστηκε σε συνεντεύξεις με 26 άτομα, μεταξύ των οποίων μεταλλωρύχοι, ειδικοί, ιδιοκτήτες μεταλλείων και συγγενείς θυμάτων, καθώς και στην ανάλυση φωτογραφικού και βιντεοληπτικού υλικού. Η ΜΚΟ τεκμηρίωσε τους θανάτους 18 μεταλλωρύχων, εκ των οποίων οι δέκα ξυλοκοπήθηκαν μέχρι θανάτου και δύο τουφεκίστηκαν, σύμφωνα με μαρτυρίες.
Στην έκθεση σημειώνεται ότι ούτε εκπρόσωπος του M23 ούτε της κυβέρνησης της Ρουάντας απάντησαν στα αιτήματα για σχολιασμό των καταγγελιών. Παράλληλα, κάτοικοι και εργαζόμενοι στα μεταλλεία καταγγέλλουν βασανιστήρια και κακομεταχείριση από μέλη του M23 και δυνάμεις ασφαλείας.
Η Ανιές Καλαμάρ καλεί τη διεθνή κοινότητα να παρέμβει, επισημαίνοντας πως «οι διεθνείς παράγοντες πρέπει να σπάσουν τη σιωπή τους για τις φρικαλεότητες του M23 και το λαθρεμπόριο μεταλλευμάτων (που εξορύσσονται) από περιοχές πληγείσες από τον πόλεμο. Χρειάζεται να εγγυηθούν ότι οι δράστες, συμπεριλαμβανομένων κυβερνητικών αξιωματούχων στη Ρουάντα, θα λογοδοτήσουν».
Ελέγχος περιοχών και οικονομική σημασία των ορυκτών
Το κίνημα M23 δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια στο ανατολικό τμήμα της ΛΔ Κονγκό και έχει θέσει υπό τον έλεγχό του το μεγαλύτερο μέρος των επαρχιών Βόρειο και Νότιο Κίβου. Σύμφωνα με έγγραφο ειδικών του ΟΗΕ, η οργάνωση υποστηρίζεται από περίπου 4.000 μέλη του στρατού της Ρουάντας.
Οι περιοχές που ελέγχει το M23 διαθέτουν υπέδαφος πλούσιο σε ορυκτά όπως το κολτάνιο, ο χρυσός, το νικέλιο, το κοβάλτιο και ο χαλκός, που αποτελούν βασικές πρώτες ύλες για την παραγωγή προϊόντων τεχνολογίας, όπως τα smartphones, αλλά και για την αυτοκινητοβιομηχανία, ειδικά στα ηλεκτρικά οχήματα.
Το M23 ελέγχει τόσο την εξόρυξη όσο και το εμπόριο και τη μεταφορά των μεταλλευμάτων, επιβάλλοντας παράλληλα φόρους σε αυτά τα προϊόντα.