Σε αντίθεση με τη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση, όπου η ακροδεξιά ενισχύει τη θέση της, στη Σουηδία σημειώνεται υποχώρηση της άκρας δεξιάς, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών της Κυριακής. Η καταμέτρηση των ψήφων συνεχίζεται, ωστόσο οι Δημοκράτες της Σουηδίας (SD), το ακροδεξιό κόμμα, κατέγραψαν απώλειες για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια.
Για πρώτη φορά από το 2010, όταν εισήλθαν στο κοινοβούλιο, οι SD είδαν το ποσοστό τους να μειώνεται. Συγκεκριμένα, έχασαν τρεις ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις εκλογές του 2022, υποχωρώντας από το 20,5% στο 17,6%. Παράλληλα, παραχώρησαν τη δεύτερη θέση στη μετριοπαθή δεξιά του απερχόμενου πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον.
Ο ηγέτης των SD, Τζίμι Άκεσον, παραδέχθηκε το βράδυ της Κυριακής: «Είναι προφανές ότι χάσαμε κάποιο ποσοστό».
Το αποτέλεσμα προκαλεί έκπληξη, δεδομένης της ενίσχυσης της εθνικιστικής και ριζοσπαστικής δεξιάς σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία της Τζόρτζια Μελόνι, η AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ και το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η μεταναστευτική πολιτική και το νέο πολιτικό σκηνικό
Σύμφωνα με τον Άντερς Σάνερστεντ, καθηγητή πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Λουντ, στο παρελθόν πολλοί ψηφοφόροι επέλεγαν τους Δημοκράτες της Σουηδίας λόγω της στάσης τους στο μεταναστευτικό. Ωστόσο, τα περισσότερα σουηδικά κόμματα, συμπεριλαμβανομένων των Σοσιαλδημοκρατών, υιοθέτησαν πλέον αυστηρότερη γραμμή απέναντι στη μετανάστευση.
Το μεγάλο μεταναστευτικό κύμα του 2015 και η αύξηση των αιτημάτων ασύλου άλλαξαν σημαντικά τα δεδομένα στη Σουηδία, μια χώρα με παράδοση στη γενναιόδωρη πολιτική υποδοχής προσφύγων. Πλέον, τόσο οι κυβερνήσεις της αριστεράς όσο και της δεξιάς ακολουθούν πιο αυστηρή πολιτική, με τη στήριξη της κοινής γνώμης.
Ο Ουλφ Κρίστερσον είχε τοποθετήσει το μεταναστευτικό στο επίκεντρο της διακυβέρνησής του, ενώ η στροφή των άλλων κομμάτων φαίνεται ότι συνέβαλε στην υποχώρηση των SD. Πλέον, το κόμμα αναζητά νέα θέματα για να προσελκύσει ψηφοφόρους, καθώς η μεταναστευτική ατζέντα έχει χάσει τη δυναμική της, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Σάνερστεντ.
Η Ανίκα Φρέντεν, επίσης καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Λουντ, σημειώνει ότι οι SD δεν κατάφεραν να ενισχύσουν τη θέση τους σε άλλα ζητήματα.
Η ανθεκτικότητα των Σοσιαλδημοκρατών
Η υποχώρηση της ακροδεξιάς συνδέεται και με τη μακρά ιστορία της σοσιαλδημοκρατίας στη Σουηδία, σύμφωνα με τον Άντερς Σουχόνεν, επικεφαλής του ινστιτούτου Katalys. Όπως επισημαίνει, οι Σοσιαλδημοκράτες διατηρούν ισχυρή απήχηση, καθώς θεωρούνται οι θεμελιωτές του κοινωνικού κράτους.
Στην προεκλογική εκστρατεία κυριάρχησαν ζητήματα όπως η αγοραστική δύναμη και η ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, ευνοώντας το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Κεντρικό διακύβευμα αποτέλεσε, επίσης, η αποτροπή της ανόδου των SD στην εξουσία και η απομάκρυνση της κυβέρνησης Κρίστερσον.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, αν και η κυβέρνηση μειοψηφίας του Κρίστερσον στηριζόταν στους SD, ο ίδιος είχε δηλώσει την πρόθεσή του να συνεργαστεί μαζί τους σε περίπτωση εκλογικής νίκης.
Επί του παρόντος, η κεντροαριστερά διαθέτει 176 έδρες έναντι 173 της δεξιάς και της ακροδεξιάς. Η τελική επιβεβαίωση της νίκης αναμένεται μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης των ψήφων, η οποία εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί έως την Τετάρτη.