Σε κοινή διακήρυξη για το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση προχώρησαν οι ηγέτες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, κατά τη συνάντησή τους στο Κάρντιφ. Όπως επισημαίνεται, το μέλλον των εθνών τους «βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Η πρωτοφανής αυτή συνάντηση ακολούθησε τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε την πιθανή ένωση της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας με τη Βόρεια Ιρλανδία ως «κάτι το φανταστικό».
Σήμερα, Σκωτία, Ουαλία και Βόρεια Ιρλανδία διοικούνται από κόμματα που στηρίζουν την ανεξαρτησία από το Ηνωμένο Βασίλειο, μια εξέλιξη που δεν είχε προηγούμενο από το 1999, όταν θεσπίστηκαν οι τοπικοί θεσμοί αυτονομίας. Ο πρωθυπουργός της Σκωτίας και επικεφαλής του Plaid Cymru, Ριν απ Γιόρουερθ, υποδέχθηκε τον Σκωτσέζο πρωθυπουργό και αρχηγό του SNP Τζον Σουίνι, τη Μισέλ Ο’ Νιλ, πρωθυπουργό της Βόρειας Ιρλανδίας και αντιπρόεδρο του Σιν Φέιν, καθώς και τη Μαίρη Λου ΜακΝτόναλντ, πρόεδρο του Σιν Φέιν.
Στη συμφωνία που υπέγραψαν, οι ηγέτες τονίζουν: «Τα έθνη μας έχουν το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση». Παράλληλα, ζητούν από τη βρετανική κυβέρνηση να προχωρήσει σε συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, εκφράζοντας τη βεβαιότητα πως «το μέλλον των εθνών μας βρίσκεται στους κόλπους της ΕΕ», αφού το Brexit «έπληξε» την οικονομία τους.
Διαδοχικές βρετανικές κυβερνήσεις έχουν απορρίψει την οργάνωση νέων δημοψηφισμάτων για την ανεξαρτησία, μετά το δημοψήφισμα του 2014 στη Σκωτία, όπου το 55% τάχθηκε κατά. Πρόσφατα η Ντάουνινγκ Στριτ απέκλεισε και πάλι ένα τέτοιο ενδεχόμενο, με τον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ να δηλώνει ότι «πιστεύει σθεναρά στην Ένωση» του ΗΒ.
Ο πρόεδρος Τραμπ, ωστόσο, εκτίμησε πως «τελικά θα γίνει» η ένωση της Ιρλανδίας με τη Βόρεια Ιρλανδία.
Το Σιν Φέιν επιδιώκει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος έως το 2030.
Σύμφωνα με τη Μισέλ Ο’Νιλ, οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου καταδεικνύουν ότι «η συζήτηση για την ένωση είναι ζωντανή και οι άνθρωποι ενδιαφέρονται ζωηρά» τόσο τοπικά όσο και «σε διεθνή κλίμακα».
Αυτοδιάθεση με διαφορετικούς ρυθμούς
Στη συνέντευξη Τύπου, οι ηγέτες υπογράμμισαν ότι κάθε έθνος θα πορευτεί προς την αυτοδιάθεση με τον δικό του ρυθμό.
Ο Τζον Σουίνι εκτίμησε πως δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας θα πρέπει να διεξαχθεί εντός πενταετίας.
Όσον αφορά την Ουαλία, ο Ριν απ Γιόρουερθ χαρακτήρισε την ανεξαρτησία «μακρινό στόχο», χωρίς να προσδιορίζει χρονοδιάγραμμα, σημειώνοντας ότι «προτιμά να αφήσει το ζήτημα στα χέρια του ουαλικού λαού». Παράλληλα, διαπιστώνει ότι «η διακυβέρνηση από το Ουεστμίνστερ δεν λειτουργεί».
Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Άντι Μπέρναμ, που προηγουμένως διατέλεσε δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ, έχει θέσει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της αποκέντρωσης. Ωστόσο, ο Ριν απ Γιόρουερθ υποστηρίζει ότι «η μεταβίβαση εξουσιών σε ένα έθνος διαφέρει σημαντικά από εκείνη που αφορά μια περιφέρεια ή πόλη της Αγγλίας».
Σύμφωνα με τον καθηγητή πολιτικών επιστημών του Πανεπιστημίου του Αμπερντίν, Μάικλ Κίτινγκ, η κοινή διακήρυξη των τριών ηγετών είναι «πολιτικά σημαντική», καθώς παραδοσιακά τα SNP και Plaid Cymru κρατούσαν αποστάσεις από το Σιν Φέιν. Παρά ταύτα, εκτιμά ότι «αυτό είναι απίθανο να αλλάξει τη γνώμη της βρετανικής κυβέρνησης».