Η Γαλλία υπέρ νέας, αντικειμενικής παγκόσμιας χαρτογράφησης

Το υπουργείο Εξωτερικών της Γαλλίας ανακοίνωσε ότι προχωρά στην εγκατάλειψη της μερκατορικής προβολής στη χαρτογράφηση, καθώς η συγκεκριμένη απεικόνιση θεωρείται πως οδηγεί σε υπερτίμηση ορισμένων χωρών σε βάρος άλλων γεωγραφικών περιοχών, όπως της Αφρικής. Η απόφαση γνωστοποιήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών της Γαλλίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό.

Η σχετική ανακοίνωση συμπίπτει με την κατάθεση στον ΟΗΕ ενός κειμένου που στοχεύει στην προώθηση χαρτογραφικών προβολών πιο δίκαιων και επιστημονικά ακριβέστερων, αντανακλώντας πιστότερα το πραγματικό μέγεθος των ηπείρων, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.

Το τετρασέλιδο αυτό κείμενο προωθείται από το Τόγκο και την Αφρικανική Ένωση, με τη στήριξη της Γαλλίας.

Ο γάλλος υπουργός Εξωτερικών τόνισε πως το υπουργείο Ευρώπης και Διεθνών Υποθέσεων θα εγκαταλείψει την προβολή του Μερκάτορ υπέρ χαρτογραφικών απεικονίσεων προσαρμοσμένων στις ανάγκες, πιστότερων στις πραγματικές διαστάσεις και σύμφωνων με τις συστάσεις των χαρτογράφων και των επιστημόνων. Υπογράμμισε ότι η απόφαση εντάσσεται σε μία ευρύτερη προσέγγιση για το πώς οι χαρτογραφήσεις επηρεάζουν την αντίληψη των διεθνών συσχετισμών δύναμης.

Όπως επεσήμανε, «οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα λαμβάνουν οπτικά μία δυσανάλογη σημασία σε σχέση με την Αφρική, την Λατινική Αμερική ή τη Νοτιοανατολική Ασία. Η Γροιλανδία μοιάζει σχεδόν το ίδιο τεράστια με την Αφρική, ενώ η Αφρική είναι στην πραγματικότητα περί τις δεκατέσσερις φορές μεγαλύτερη». Αυτές οι απεικονίσεις, σημείωσε, διαχρονικά επηρεάζουν την παγκόσμια αντίληψη.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι «οι διαστρεβλώσεις καταλήγουν να εδραιώνονται στις αντιλήψεις. Ήρθε η στιγμή για να διορθωθούν», προσθέτοντας ότι «η αλλαγή του χάρτη δεν αλλάζει προφανώς τον κόσμο. Αλλά η διόρθωση μίας απεικόνισης που τον διαστρεβλώνει ήδη εξυπηρετεί την αποκατάσταση της αλήθειας» και συμβάλλει στην αποδόμηση ιστορικών κατασκευών.

Νέες προσεγγίσεις στη χαρτογράφηση

Η εξέλιξη αυτή εναρμονίζεται με τη βούληση της Γαλλίας να υπερασπιστεί τη δική της αντίληψη για τις διεθνείς σχέσεις απέναντι σε απλουστευτικά μοντέλα, είτε πρόκειται για την αντίθεση σε έναν υποτιθέμενο «Παγκόσμιο Νότο» είτε για την προσέγγιση του Κρεμλίνου περί «Συλλογικής Δύσης».

Ο Γεράρδος Μερκάτορ, γεωγράφος, χαρτογράφος, φιλόσοφος και θεολόγος, γεννημένος στη Φλάνδρα το 1512, σχεδίασε τον παγκόσμιο χάρτη του για τις ανάγκες της ναυσιπλοΐας, με αποτέλεσμα η μερκατορική προβολή να μεγεθύνει τεχνητά τα εδάφη σε υψηλά γεωγραφικά πλάτη.

Το κείμενο που κατατίθεται στον ΟΗΕ ενθαρρύνει τους διεθνείς οργανισμούς και τα κράτη να υιοθετούν χαρτογραφικές απεικονίσεις βάσει προβολών όπως η Equal Earth, που αποδίδουν ίση επιφάνεια στις ηπείρους.

Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μία αλλαγή εποχής, καθώς η μερκατορική προβολή αποτελεί απλώς μία από τις πολλές διαθέσιμες μεθόδους απεικόνισης.