Σαφές μήνυμα κατά της εξύμνησης εγκληματιών πολέμου έστειλε η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος, τονίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές «αντιβαίνουν στις θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες και δεν έχουν θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτε σε χώρες που φιλοδοξούν να γίνουν κράτη μέλη της».
Η δήλωση της Κος πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο του ετήσιου στρατηγικού φόρουμ στο Μπλεντ της Σλοβενίας, με αφορμή τον θάνατο του Ράτκο Μλάντιτς, πρώην στρατιωτικού ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας.
Ο Μλάντιτς, ο οποίος εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης μετά την καταδίκη του για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας (1992-95), απεβίωσε την περασμένη Πέμπτη σε κέντρο κράτησης του ΟΗΕ στη Χάγη, σε ηλικία 83 ετών.
Ο θάνατός του επήλθε λίγες ημέρες μετά την απόρριψη του τελευταίου αιτήματος της σερβικής κυβέρνησης να μεταφερθεί σε στρατιωτικό νοσοκομείο στο Βελιγράδι για θεραπεία.
Η σερβική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι ο πρώην στρατιωτικός ηγέτης θα κηδευτεί δημοσία δαπάνη, «με τις στρατιωτικές και κρατικές τιμές που δικαιούται». Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς κατηγόρησε το δικαστήριο του ΟΗΕ για εγκλήματα πολέμου για «απολίτιστη συμπεριφορά», επειδή δεν επέτρεψε στον Μλάντιτς να πεθάνει στη Σερβία.
Παράλληλα, η Επίτροπος Κος υπογράμμισε πως ο Μλάντιτς ήταν «καταδικασμένος εγκληματίας πολέμου, που εξέτισε ποινή ισόβιας κάθειρξης για τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα και για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
«Σε αυτή τη βάση θα αξιολογήσουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση», πρόσθεσε η Κος, ανακοινώνοντας ότι θα επισκεφθεί τη Σερβία στις 9 Σεπτεμβρίου.
Η Σερβία υπέβαλε αίτημα ένταξης στην ΕΕ το 2009 και απέκτησε καθεστώς υποψήφιας χώρας τον Μάρτιο του 2012. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις έχουν «παγώσει» εξαιτίας ανεπαρκών μεταρρυθμίσεων στον τομέα του κράτους δικαίου και συνεχιζόμενων εντάσεων με το Κόσοβο.
Ο Μλάντιτς, γνωστός και ως "ο χασάπης των Βαλκανίων", αποτέλεσε μέλος τριανδρίας μαζί με τον πρώην πρόεδρο της Γιουγκοσλαβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και τον πρώην πολιτικό ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας Ράντοβαν Κάρατζιτς, την περίοδο που η πρώην Γιουγκοσλαβία βυθιζόταν στις σφαγές μετά την πτώση του κομμουνισμού.
Ο πόλεμος στη Βοσνία στοίχισε τη ζωή σε περίπου 100.000 ανθρώπους και προκάλεσε τον εκτοπισμό 2,2 εκατομμυρίων ατόμων.
Στη Σρεμπρένιτσα, οι σερβικές δυνάμεις υπό τη διοίκηση του Μλάντιτς εκτέλεσαν 8.000 Βόσνιους μουσουλμάνους που είχαν αναζητήσει καταφύγιο σε θύλακα υπό την προστασία των Ηνωμένων Εθνών.