Μια συμφωνία που μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη ανακοίνωσαν ΗΠΑ και Βενεζουέλα, με την Ουάσιγκτον να εξασφαλίζει πλειοψηφικό έλεγχο σε ένα τεράστιο πετρελαϊκό εγχείρημα που συνδέεται με περισσότερα από 65 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων.
Με παραχωρήσεις που φτάνουν έως και τα 100 χρόνια και επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, η συμφωνία ανοίγει μια νέα εποχή στις σχέσεις των δύο χωρών, προκαλώντας ταυτόχρονα σοβαρά ερωτήματα για τους ακριβείς όρους, τη νομιμότητα και τις γεωπολιτικές συνέπειές της.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε τη συμφωνία ως τη «μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην παγκόσμια ιστορία», υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκτούν πλειοψηφικό έλεγχο σε περισσότερα από 65 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας, χωρίς, όπως τόνισε, κόστος για τους Αμερικανούς φορολογουμένους.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η συμφωνία αφορά την ανάπτυξη 17 στρατηγικών πετρελαϊκών κοιτασμάτων και προβλέπει τη δημιουργία κοινοπραξίας στην οποία η αμερικανική πλευρά θα διατηρεί τον έλεγχο του 55%, σε συνεργασία με έμπειρο ιδιώτη διαχειριστή στη Βενεζουέλα.
Οι συμβάσεις παραχώρησης φέρεται να έχουν διάρκεια έως και 100 χρόνια, ενώ το συνολικό αποδεδειγμένο δυναμικό των πεδίων ξεπερνά τα 65 δισ. βαρέλια. Πρόκειται για ποσότητα που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το ένα πέμπτο των συνολικών πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας, τα οποία υπολογίζονται σε λίγο πάνω από 300 δισ. βαρέλια.
Με βάση τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, δεν πρόκειται για μία συμβατική αγορά πετρελαϊκών περιουσιακών στοιχείων. Πηγή της αμερικανικής κυβέρνησης περιέγραψε το μοντέλο ως εταιρική συναλλαγή, μέσω της οποίας οι ΗΠΑ αποκτούν μετοχική συμμετοχή, ενώ η συμφωνία έχει χαρακτηριστεί και ως ένα είδος σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μεταξύ Ουάσιγκτον, ιδιωτικών επιχειρήσεων και Βενεζουέλας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προβλεπόμενη πρόσβαση των ΗΠΑ σε εγγυημένες ποσότητες αργού πετρελαίου σε τιμή κόστους. Η παραγωγή του νέου σχήματος αναμένεται να χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, για την αναπλήρωση του Στρατηγικού Αποθέματος Πετρελαίου των Ηνωμένων Πολιτειών και για την κάλυψη αναγκών που συνδέονται με την αμερικανική εθνική άμυνα. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η συμφωνία θα τελεί υπό την εποπτεία του Γραφείου Στρατηγικού Κεφαλαίου του Πενταγώνου.
Τραμπ: «Υπερδιπλασιάζει τα αποθέματα μας»
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η συμφωνία «υπερδιπλασιάζει» τα πετρελαϊκά αποθέματα των ΗΠΑ και θα αυξήσει σημαντικά την προσφορά, συμβάλλοντας, σύμφωνα με τον ίδιο, στη μείωση των τιμών των καυσίμων για τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η συμφωνία επιτεύχθηκε σε συνεργασία με την υπηρεσιακή πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες και ιδιωτικές επιχειρήσεις. Από την αμερικανική πλευρά, κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις είχε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος χαρακτήρισε το deal σημαντική επιτυχία τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για τη Βενεζουέλα.
Για το Καράκας, το οικονομικό διακύβευμα είναι εξίσου τεράστιο. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας εκτιμά ότι το σχέδιο μπορεί να κινητοποιήσει επενδύσεις της τάξης των 100 δισ. δολαρίων, να δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας και να συμβάλει στην ανασυγκρότηση μιας πετρελαϊκής βιομηχανίας που, παρά τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα στον κόσμο, παράγει σήμερα πολύ λιγότερο πετρέλαιο σε σχέση με τα ιστορικά υψηλά επίπεδα των προηγούμενων δεκαετιών.
Στόχος είναι, μεταξύ άλλων, η ενίσχυση της παραγωγής στη ζώνη πετρελαίου του Ορινόκο, με στελέχη του ενεργειακού κλάδου να εκτιμούν ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Γιατί η συμφωνία έχει παγκόσμια σημασία
Σύμφωνα με το Reuters, η σημασία του deal ξεπερνά κατά πολύ τις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ–Βενεζουέλας. Η χώρα της Λατινικής Αμερικής διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα πετρελαϊκά αποθέματα στον κόσμο, περίπου 303 δισ. βαρέλια, που αντιστοιχούν περίπου στο 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Η πρόσβαση των Ηνωμένων Πολιτειών σε ένα τόσο μεγάλο τμήμα αυτών των πόρων μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την ενεργειακή ασφάλεια της Ουάσιγκτον, αλλά και να επηρεάσει τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Παράλληλα, προσφέρει στην αμερικανική κυβέρνηση ένα ισχυρό γεωπολιτικό εργαλείο σε μια περιοχή όπου τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχύσει την παρουσία τους ανταγωνιστικές δυνάμεις, κυρίως η Κίνα και η Ρωσία.
Η συμφωνία εντάσσεται άλλωστε σε μια ευρύτερη επαναπροσέγγιση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας με ξένες εταιρείες. Οι Repsol, Eni και Shell έχουν ήδη συνάψει συμφωνίες με την κυβέρνηση της χώρας, ενώ η Chevron έχει αυξήσει τη συμμετοχή της σε κοινοπραξίες με την κρατική PDVSA.
Τα μεγάλα ερωτήματα και οι αντιδράσεις
Παρά το μέγεθος των ανακοινώσεων, κρίσιμες λεπτομέρειες εξακολουθούν να παραμένουν ασαφείς. Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί οι πλήρεις όροι της συμφωνίας, ούτε έχει αποσαφηνιστεί πλήρως ποια ακριβώς κοιτάσματα και ποιες επιχειρήσεις περιλαμβάνονται, με ποιο νομικό καθεστώς θα ασκείται ο αμερικανικός έλεγχος και ποιες θα είναι οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις κάθε πλευράς. Οι διαθέσιμες πληροφορίες έχουν αφήσει ακόμη και ερωτήματα σχετικά με το εάν η συμφωνία έχει ήδη υπογραφεί και ολοκληρωθεί τυπικά.
Αυτό ακριβώς αποτελεί και το πλέον αμφιλεγόμενο στοιχείο του deal. Η προοπτική μιας συμφωνίας που παρέχει στις Ηνωμένες Πολιτείες άμεσο και μακροχρόνιο ρόλο στη διαχείριση ενός τόσο μεγάλου τμήματος των φυσικών πόρων μιας άλλης κυρίαρχης χώρας έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στη Βενεζουέλα.
Επικριτές υποστηρίζουν ότι ενδέχεται να προκύψουν σοβαρά συνταγματικά και πολιτικά ζητήματα, αμφισβητώντας κατά πόσο η σημερινή κυβέρνηση διαθέτει τη νομιμοποίηση να παραχωρήσει τέτοια δικαιώματα. Παράλληλα, εκτιμάται ότι η συμφωνία μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης τόσο στο εσωτερικό της Βενεζουέλας όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το βέβαιο είναι ότι τα μεγέθη είναι πρωτοφανή: περισσότερα από 65 δισ. βαρέλια, επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, αμερικανικός πλειοψηφικός έλεγχος και συμβάσεις που μπορούν να εκτείνονται σε ορίζοντα ενός αιώνα.
Εφόσον οι όροι που έχουν ανακοινωθεί εφαρμοστούν στην πράξη, η συμφωνία ΗΠΑ–Βενεζουέλας δεν θα αποτελέσει απλώς ακόμη ένα μεγάλο ενεργειακό deal. Θα μπορούσε να μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει τα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας, επηρεάζοντας ταυτόχρονα την παγκόσμια αγορά ενέργειας και τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Λατινική Αμερική για πολλές δεκαετίες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
