Η Συρία εκφράζει την προσδοκία για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με το Ισραήλ, με στόχο μια συμφωνία ασφαλείας που θα μπορούσε να οδηγήσει στην αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από συριακό έδαφος, σύμφωνα με δηλώσεις του Σύρου υπουργού Εξωτερικών Άσααντ αλ Σαϊμπάνι.
Σε συνέντευξή του στο Reuters από τη Δαμασκό, ο Σαϊμπάνι κάλεσε το Ισραήλ να εκμεταλλευτεί την ιστορική ευκαιρία που προσφέρει η διπλωματία, τονίζοντας πως προτεραιότητα της Συρίας είναι να σταματήσουν οι ισραηλινές επιθέσεις. Οι δηλώσεις ήρθαν λίγες ημέρες μετά τον βομβαρδισμό της συριακής αεροπορικής βάσης Αμπού αλ Ντουχούρ από τον ισραηλινό στρατό.
Περισσότερο από έναν χρόνο, οι ΗΠΑ προσπαθούν να μεσολαβήσουν για μια συμφωνία ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ και της κυβέρνησης του Σύρου προέδρου Άχμαντ αλ Σάρα, νέου συμμάχου των Αμερικανών στη Μέση Ανατολή. Η διαδικασία ωστόσο δυσχεραίνεται λόγω της παρουσίας ισραηλινών στρατευμάτων στη Συρία και των επιθέσεων που πραγματοποιεί το Ισραήλ επικαλούμενο λόγους ασφαλείας.
Ο Σαϊμπάνι σημείωσε ότι οι συνομιλίες έχουν παγώσει μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, αλλά εκτιμά πως σύντομα θα υπάρξει επανεκκίνηση.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Συρίας και Ισραήλ διακόπηκαν μετά το πλήγμα στην αεροπορική βάση την Τρίτη, ενώ ο Σύρος υπουργός τόνισε ότι «θα πρέπει να υπάρχουν επαφές, κυρίως με μια πλευρά που συνεχώς απειλεί την ασφάλεια της Συρίας», διευκρινίζοντας ωστόσο πως αν οι επαφές δεν αποφέρουν αποτέλεσμα, δεν είναι απαραίτητες.
Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει σχολιάσει τις εξελίξεις.
Αμερικανική πίεση και περιφερειακές εξελίξεις
Ο πρόεδρος Σάρα υπογραμμίζει πως η Συρία δεν αποτελεί απειλή για τα υπόλοιπα κράτη, με τη Δαμασκό να επικεντρώνεται στην ανοικοδόμηση μετά από 14 χρόνια εμφυλίου πολέμου.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχίες για τη συριακή ηγεσία μετά την ανατροπή του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, χαρακτηρίζοντας κάποιους από τους νέους ηγέτες ως ελάχιστα συγκαλυμμένους τζιχαντιστές, παρά τη σύσφιξη των σχέσεων της Συρίας με τις ΗΠΑ.
Μετά την ανατροπή Άσαντ, το Ισραήλ κατέλαβε εδάφη στη νοτιοδυτική Συρία για να προστατεύσει τους πολίτες του, ενώ πραγματοποίησε πολλαπλές επιθέσεις σε συριακές στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Ο Σαϊμπάνι υποστήριξε ότι το Ισραήλ δεν έχει καταφέρει να διασφαλίσει την ασφάλειά του μέσω της βίας και εκτίμησε πως οι διαπραγματεύσεις θα επανεκκινήσουν σύντομα, καθώς οι ΗΠΑ πιέζουν το Ισραήλ να επιστρέψει στο τραπέζι του διαλόγου.
Όταν ρωτήθηκε για το βαθμό αισιοδοξίας του, ο Σύρος υπουργός απάντησε: «είναι πολύ δύσκολο να βάζει κανείς στοιχήματα με το Ισραήλ», εκφράζοντας ωστόσο την ελπίδα για σταθερές σχέσεις με τους γείτονες και για συμφωνίες που θα ενισχύσουν την ειρήνη και τη διπλωματία στην περιοχή.
Η ένταση μεταξύ Συρίας και Ισραήλ κορυφώθηκε την Τρίτη, όταν ο ισραηλινός στρατός βομβάρδισε την αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντούχουρ, επικαλούμενος την πρόθεση της Δαμασκού να επιτρέψει την ανάπτυξη τουρκικών δυνάμεων. Η Δαμασκός και η Άγκυρα διέψευσαν τον ισχυρισμό.
Ο Σαϊμπάνι δήλωσε ότι η Συρία σέβεται τις ανησυχίες ασφαλείας του Ισραήλ, αλλά ζήτησε και αντίστοιχο σεβασμό για τις συριακές ανησυχίες, όπως η χρήση του συριακού εναέριου χώρου από το Ισραήλ, οι επιδρομές και οι συλλήψεις στη νότια Συρία.
Προοπτικές συμφωνίας και το ζήτημα των Υψιπέδων του Γκολάν
Στις αρχές του έτους, οι δύο πλευρές είχαν φτάσει κοντά σε συμφωνία ασφαλείας, που προέβλεπε τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων και την απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων από τα κατεχόμενα συριακά εδάφη.
Η συμφωνία περιλάμβανε τη δημιουργία ζωνών ασφαλείας στα σύνορα, με παρουσία μόνο του ΟΗΕ σε ορισμένες περιοχές και διαβαθμισμένη παρουσία των συριακών δυνάμεων αλλού. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Σαϊμπάνι, το Ισραήλ απέφυγε την εφαρμογή της, καθώς δεν επέδειξε βούληση για επίτευξη συμφωνίας.
Συρία και Ισραήλ βρίσκονται τεχνικά σε κατάσταση πολέμου από το 1948, ενώ τα Υψίπεδα του Γκολάν παραμένουν υπό ισραηλινή κατοχή από το 1967.
Προτεραιότητα για τη Δαμασκό είναι ο τερματισμός των επιθέσεων πριν την οριστικοποίηση οποιασδήποτε συμφωνίας ασφαλείας. Στη συνέχεια, θα μπορούσαν να τεθούν επί τάπητος τα θέματα της ειρήνης και των Υψιπέδων του Γκολάν.
Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, δήλωσε πως η Ουάσινγκτον εργάζεται για τη δημιουργία μηχανισμού πρόληψης συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας. Ο Σαϊμπάνι επεσήμανε ότι δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία για τον μηχανισμό αυτό, ο οποίος θα πρέπει να συμβάλει στον τερματισμό των επιθέσεων και να ανοίξει τον δρόμο για συμφωνία ασφαλείας, αντί να «εδραιώσει (…) την ισραηλινή κατοχή».