Σε πλήρες αδιέξοδο φαίνεται να βρίσκονται οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχουν ούτε προγραμματίζονται συζητήσεις με το Ιράν. Ταυτόχρονα, η Τεχεράνη διατηρεί τη θέση της για το κλείσιμο του στενού του Ορμούζ, προκαλώντας ανησυχία στις αγορές και τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Παρά τη σημαντική μείωση των εχθροπραξιών σε σχέση με τις πρώτες εβδομάδες των συγκρούσεων, η κατάσταση παραμένει τεταμένη στην περιοχή, με τον πόλεμο να πλησιάζει στον όγδοο μήνα. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν το Ιράν για εκτόξευση δύο βαλλιστικών πυραύλων εναντίον τους, επισημαίνοντας πως στόχος ήταν «η διεθνής ναυσιπλοΐα».
Σε απάντηση, τα ΗΑΕ ανέστειλαν όλες τις «εμπορικές ανταλλαγές» και «χρηματοοικονομικές συναλλαγές» με το Ιράν. Η Τεχεράνη, ωστόσο, διέψευσε κατηγορηματικά ότι προχώρησε σε τέτοιες ενέργειες.
Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ δήλωσε μέσω Truth Social πως «δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ούτε συζητήσεις ούτε συνομιλίες, ούτε προγραμματίζονται, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», προσθέτοντας ότι ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ και το στενό λειτουργεί κανονικά. Αυτή η τοποθέτηση βρίσκεται σε αντίθεση με πρόσφατη δήλωση του ειδικού απεσταλμένου του Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος είχε κάνει λόγο για «πολύ θετικές» συνομιλίες.
Σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου, οι συνομιλίες έχουν ανασταλεί, με τον Τραμπ να απαιτεί τη διακοπή του διαλόγου όσο το Ιράν δεν αποδέχεται τις αμερικανικές θέσεις.
Αμετακίνητες παραμένουν οι ιρανικές θέσεις
Οι ιρανικές αρχές δεν δείχνουν διάθεση υποχώρησης. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ τόνισε ότι το στενό του Ορμούζ δεν θα ανοίξει αν η αμερικανική κυβέρνηση δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της, όπως προκύπτουν από το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ.
Η συμφωνία του Ιουνίου προέβλεπε 60ήμερη προθεσμία για διαπραγματεύσεις και κατάπαυση του πυρός, όμως εκτροχιάστηκε γρήγορα. Μεταξύ των ιρανικών όρων περιλαμβάνονται η άρση του ναυτικού αποκλεισμού, η αποδέσμευση των παγωμένων πόρων, η άρση του πετρελαϊκού εμπάργκο και το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ αναφέρθηκε στην ιδέα μετατροπής του στενού του Ορμούζ σε «αμερικανικό έδαφος», δημοσιεύοντας χάρτη με τη λεζάντα «νέα περιοχή των ΗΠΑ». Παρά τις δηλώσεις του, η κίνηση στο στενό παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα προπολεμικά επίπεδα, με αρκετά πλοία να απενεργοποιούν τους πομπούς γεωγραφικής θέσης για να διασχίσουν την περιοχή.
Εξελίξεις στην περιοχή και οικονομικές επιπτώσεις
Μετά την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη αντέδρασε με πλήγματα σε γειτονικές χώρες και το κλείσιμο του στενού του Ορμούζ, στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων. Οι ΗΠΑ επέβαλαν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια του Κόλπου.
Η αμερικανική κυβέρνηση, αντιμετωπίζοντας εσωτερική δυσαρέσκεια και μείωση αποθεμάτων όπλων, ποντάρει πλέον στις μακροπρόθεσμες συνέπειες της οικονομικής πίεσης με αποκλεισμό λιμανιών και επέκταση κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.
Το Κατάρ, ως μεσολαβητής μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, εκτίμησε ότι μια συμφωνία Ιράν-Ομάν θα μπορούσε να διευκολύνει την επανέναρξη διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου. Ιράν και Ομάν συζητούν για τη μελλοντική διαχείριση του στενού, με την Τεχεράνη να επιδιώκει την επιβολή τελών για παρεχόμενες υπηρεσίες στη θαλάσσια οδό, κάτι που απορρίπτουν οι ΗΠΑ και οι πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες της περιοχής.