Η Ευρωπαϊκή Ένωση και περίπου 30 χώρες, ανάμεσά τους η Γαλλία, η Βρετανία και ο Καναδάς, προχώρησαν χθες σε καταδίκη των εκτελέσεων διαδηλωτών από τις δικαστικές αρχές του Ιράν, οι οποίες έχουν παρουσιάσει σημαντική αύξηση το τελευταίο διάστημα.
Σε κοινή τους δήλωση, οι χώρες αυτές «καταδικάζουν με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τις εκτελέσεις διαδηλωτών που συνεχίζονται και την προσφυγή στη θανατική ποινή από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», υπογραμμίζοντας πως η πρακτική αυτή αποσκοπεί στο να «κάνει να σιωπήσουν οι διαφωνούντες, να εκφοβίσει τις κοινότητες και να τιμωρήσει τους ανθρώπους που ασκούν τα θεμελιώδη δικαιώματά τους».
Οι χώρες ζητούν από το ιρανικό καθεστώς να σταματήσει άμεσα την εφαρμογή της θανατικής ποινής και να απελευθερώσει όλους όσοι κρατούνται αυθαίρετα, τονίζοντας επίσης την ανάγκη να «ακούσει τη φωνή του λαού του ο οποίος ζητεί αλλαγή».
Σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών, μετά την ένταξη επιπλέον κρατών, ο συνολικός αριθμός των υπογραφόντων έφτασε τους 32, ξεκινώντας από μια αρχική ομάδα 26 χωρών και την επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ Κάγια Κάλλας.
Εκτός από τη Γαλλία, τη Βρετανία και τον Καναδά, στη δήλωση συμμετέχουν πολλά ευρωπαϊκά κράτη, όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Ιρλανδία, οι χώρες της Βαλτικής και οι σκανδιναβικές, καθώς και η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία.
Αντιδράσεις και διεθνής ανησυχία
Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό, σε ανάρτησή του στο X, ανέφερε: «Επτά μήνες μετά τα μαζικά εγκλήματα που διαπράχθηκαν σε βάρος του ιρανικού λαού που ξεσηκώθηκε για να ζητήσει δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια, το καθεστώς συνεχίζει την αιματοχυσία αυξάνοντας τις εκτελέσεις. Η ανυπόφορη και απάνθρωπη αυτή καταστολή πρέπει να σταματήσει».
Απαντώντας στις επικρίσεις, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε πως «Χώρες όπως η Γαλλία πρέπει να σταματήσουν να κάνουν κήρυγμα στον κόσμο όσον αφορά τα ‘ανθρώπινα δικαιώματα’ και το διεθνές δίκαιο. Η υποκρισία αυτή είναι κατάφωρη και ντροπιαστική», προσθέτοντας ότι «Η υποστήριξή σας στη γενοκτονία του Ισραήλ στη Γάζα –και στην επίθεσή του κατά του Ιράν— εξάλειψε κάθε ηθική υπεροχή που πιστεύατε ότι είχατε».
Την περασμένη Τετάρτη, ο ΟΗΕ εξέφρασε «ανησυχία» για την αύξηση του αριθμού των εκτελέσεων στο Ιράν, με τουλάχιστον 56 ανθρώπους να έχουν θανατωθεί για λόγους εθνικής ασφάλειας μετά τους πρώτους απαγχονισμούς που σχετίζονται με διαδηλώσεις στις αρχές του έτους.
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ προειδοποίησε ότι «πάνω από 100 άλλοι άνθρωποι κινδυνεύουν να εκτελεστούν για παρόμοιες κατηγορίες», χωρίς να συμπεριλαμβάνονται εκείνοι που αντιμετωπίζουν άλλες κατηγορίες.
Κλιμάκωση της καταστολής και στατιστικά στοιχεία
Οι εκτελέσεις στο Ιράν αυξήθηκαν μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, με αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Πολλοί από τους εκτελεσθέντες είχαν καταδικαστεί για συμμετοχή σε διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου.
Το κύμα διαμαρτυρίας, που αρχικά προκλήθηκε από την ακρίβεια, εξελίχθηκε γρήγορα σε εκτεταμένες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, με κορύφωση στις 8 και 9 Ιανουαρίου.
Οι ιρανικές αρχές αναφέρουν πάνω από 3.000 νεκρούς, αποδίδοντας τη βία σε «τρομοκρατικές ενέργειες» που αποδίδονται σε ΗΠΑ και Ισραήλ. Μη κυβερνητικές οργανώσεις που εδρεύουν στο εξωτερικό υποστηρίζουν ότι η καταστολή οδήγησε σε χιλιάδες επιπλέον θανάτους.
Σύμφωνα με μκο, μεταξύ των οποίων η Διεθνής Αμνηστία, το Ιράν είναι η χώρα που εφαρμόζει περισσότερο τη θανατική ποινή μετά την Κίνα.
Το 2025, οι ιρανικές αρχές εκτέλεσαν τουλάχιστον 1.639 ανθρώπους, αριθμό ρεκόρ από το 1989, σύμφωνα με στοιχεία των μη κυβερνητικών οργανώσεων «Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Ιράν» (Iran Human Rights) και «Μαζί κατά της Θανατικής Ποινής» (Ensemble contre la peine de mort, ECPM).