Το Ιράν ζητά από ΗΠΑ αποδοχή όλων των όρων για άνοιγμα Ορμούζ

Το στενό του Ορμούζ έχει αναδειχθεί σε κομβικό σημείο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να διαμηνύουν ότι θα παραμείνει κλειστό όσο η Ουάσιγκτον δεν αποδέχεται όλους τους όρους που θέτει η Τεχεράνη. Η στάση αυτή φαίνεται να απομακρύνει τις ελπίδες για ταχεία επίλυση της κρίσης, όπως προκύπτει από τις τελευταίες εξελίξεις.

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξή του στον ιστότοπο Axios, υποβάθμισε τις ιρανικές απαιτήσεις, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ παραμένουν «διακριτικές» και παρακολουθούν το Ιράν, το οποίο αντιμετωπίζει «καλπάζοντα πληθωρισμό» και σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Κατά τον ίδιο, η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη ώστε τίθεται ζήτημα καταβολής μισθών στους Ιρανούς στρατιωτικούς.

Οι ΗΠΑ έχουν επαναφέρει από τον Ιούλιο τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο, γεγονός που, σύμφωνα με τον πρόεδρο Τραμπ, εντείνει την οικονομική κρίση στο Ιράν. «Θα φέρει αποτέλεσμα. Πάντα φέρνει αποτέλεσμα», ανέφερε χαρακτηριστικά, παρομοιάζοντας την κατάσταση με «παρτίδα σκακιού».

Το στενό του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της διαμάχης, καθώς η Τεχεράνη και οι Φρουροί της Επανάστασης το χαρακτηρίζουν «θέατρο του πολέμου κι όχι μόνο θαλάσσια οδό». Όπως σημειώνουν, η στρατηγική τους είναι να διατηρήσουν το στενό κλειστό μέχρι να γίνουν αποδεκτοί όλοι οι όροι τους.

Η επαναλειτουργία του στενού, κρίσιμου για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων, αποτελεί πρωταρχικό στόχο για τον Ντόναλντ Τραμπ, υπερβαίνοντας ακόμη και τα ζητήματα του πυρηνικού προγράμματος και των πυραύλων του Ιράν. Παρά τις διαβεβαιώσεις για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, οι νέοι όροι που τέθηκαν από την Τεχεράνη περιλαμβάνουν τον τερματισμό του πολέμου και της επιθετικότητας από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, την άρση των κυρώσεων και του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, καθώς και την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Αρκετές από αυτές τις διευθετήσεις είχαν ήδη συμπεριληφθεί στο μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη μεταξύ των δύο προέδρων τον Ιούνιο, το οποίο είχε ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερες διαπραγματεύσεις και προσωρινή επαναλειτουργία του στενού, οδηγώντας σε πτώση των τιμών του πετρελαίου πριν εκτροχιαστεί η διαδικασία.

Διαφωνίες και διαπραγματεύσεις μέσω ενδιάμεσων

Παρά τις διαφωνίες που έχουν ανακύψει μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε τη θέση του ως προς το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τονίζοντας ότι «με συμφωνία ή χωρίς», το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας διέψευσε εκ νέου ότι υπάρχουν απευθείας διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον, κάνοντας λόγο για «ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω ενδιάμεσων». Ο Αμπάς Αραγτσί απέκλεισε τη συνέχιση των συνομιλιών όσο συνεχίζονται «οι αμερικανικές παραβιάσεις» της συμφωνίας του Ισλαμαμπάντ.

Το Ιράν δηλώνει πως διάλογος διεξάγεται μόνο με το Ομάν, για τον καθορισμό του μελλοντικού δρομολογίου των πλοίων που θα διασχίζουν το στενό του Ορμούζ. Οι σχετικές συνομιλίες βρίσκονται στην «τελική φάση» τους, σύμφωνα με τον κ. Αραγτσί.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, πάντως, δήλωσε στη συνέντευξή του ότι «μισο-διαπραγματευόμαστε» με την Τεχεράνη. Η ιρανική πλευρά αποκλείει την επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση και προτίθεται να επιβάλει τέλη για τις υπηρεσίες στο Ορμούζ, παρά τις αντιδράσεις των ΗΠΑ.

Εξελίξεις στην Υεμένη και νέα μέτωπα

Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν ανασταλεί για πάνω από μια εβδομάδα, με τον πρόεδρο Τραμπ να έχει θέσει ως όρο για την αναστολή αυτή την επίτευξη συμφωνίας για το άνοιγμα του στενού.

Στο μέτωπο της Υεμένης, το κίνημα Ανσαραλά (Χούθι) ανακοίνωσε επίθεση με drones σε διυλιστήριο της ARAMCO στην Ερυθρά θάλασσα. Το Ριάντ ανέφερε πως η πυρκαγιά που προκλήθηκε τέθηκε υπό έλεγχο, χωρίς να διευκρινιστεί η αιτία.

Οι Χούθι εξαπέλυσαν επίσης βαλλιστικούς πυραύλους και drones κατά στρατιωτικών στόχων και αποθηκών όπλων στη Μόκα, με τουλάχιστον 11 νεκρούς, μεταξύ των οποίων στρατιωτικοί και άμαχοι, σύμφωνα με ιατρικές πηγές.

Έπειτα από τέσσερα χρόνια σχετικής ηρεμίας, η επανέναρξη των εχθροπραξιών τον Ιούλιο σηματοδότησε νέο κύκλο περιφερειακής ανάφλεξης, μετά τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.

Οι Χούθι επέβαλαν αποκλεισμό στα σαουδαραβικά πλοία και λιμάνια στην Ερυθρά θάλασσα, γεγονός που αύξησε τη σημασία της περιοχής για το εμπόριο υδρογονανθράκων μετά την παράλυση του Ορμούζ. Οι επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας συνεχίστηκαν, παρά την κατάπαυση του πυρός που είχε διαπραγματευτεί ο ΟΗΕ το 2022.

Η Σαουδική Αραβία, σύμμαχος των ΗΠΑ και επανειλημμένα στόχος του Ιράν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, υπέγραψε πρόσφατα συμφωνία αμοιβαίας άμυνας με το Πακιστάν και την Τουρκία.