Το Στενό του Ορμούζ παραμένει το σημαντικότερο γεωπολιτικό μέτωπο της Μέσης Ανατολής, καθώς η πορεία των διαπραγματεύσεων για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας συνδέεται άμεσα με τη σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και με τη σταθερότητα του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασού. Παρά τα θετικά μηνύματα από το Ομάν, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι η επαναλειτουργία του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου περάσματος θα εξαρτηθεί από την ικανοποίηση μιας σειράς πολιτικών και στρατιωτικών όρων που θέτει προς την Ουάσινγκτον.
Θετικό κλίμα στις συνομιλίες
Όπως αναφέρει το Reuters, το Ομάν ανακοίνωσε ότι οι διαπραγματεύσεις για τους όρους της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ διεξάγονται σε «θετικό και εποικοδομητικό κλίμα». Η σύντομη ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της χώρας δεν διευκρίνισε ποιες χώρες συμμετέχουν στις συνομιλίες, ωστόσο κάλεσε όλες τις πλευρές να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά «αυτές τις διαπραγματεύσεις και την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η οποία λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα όλων των μερών».
Το σουλτανάτο, το οποίο συνορεύει με το Ιράν μέσω του Στενού του Ορμούζ και διαδραματίζει διαμεσολαβητικό ρόλο, βρίσκεται εδώ και εβδομάδες σε διαβουλεύσεις με την Τεχεράνη για τη διαμόρφωση ενός νέου μηχανισμού ρύθμισης της ναυσιπλοΐας στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας διακινείται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας και εκτίμησε ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν εισέλθει στο τελικό τους στάδιο.
Οι απαιτήσεις της Τεχεράνης
Παρά τη θετική εικόνα των συνομιλιών, η ιρανική ηγεσία επιμένει ότι το Στενό του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξει άμεσα. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει:
- να δεσμευθούν ότι δεν θα διατυπώσουν ξανά απειλές κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας,
- να τερματίσουν οριστικά τον πόλεμο εναντίον του Ιράν και των περιφερειακών συμμάχων του,
- να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων,
- να αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από την περιοχή,
- να αποζημιώσουν πλήρως το Ιράν για τις ζημιές του πολέμου,
- να άρουν τις οικονομικές κυρώσεις και
- να αποδεσμεύσουν τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει από τις απαιτήσεις αυτές και ζητεί από την Ουάσινγκτον να αποδείξει με πράξεις μια ουσιαστική αλλαγή πολιτικής.
Δεν υπάρχουν άμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η Ουάσινγκτον συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις, ισχυρισμό που η Τεχεράνη απορρίπτει, όπως μεταδίδει το Associated Press.
Ο Αμπάς Αραγτσί ξεκαθάρισε ότι δεν διεξάγονται απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών και ότι η ανταλλαγή μηνυμάτων γίνεται αποκλειστικά μέσω μεσαζόντων. Παράλληλα, κατηγόρησε την αμερικανική πλευρά ότι παραβιάζει την ενδιάμεση συμφωνία που υπεγράφη τον Ιούνιο.
Όπως ανέφερε, η συμφωνία που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση με το Ομάν θα καθορίσει το νέο πλαίσιο διέλευσης των πλοίων μόνον όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες εκπληρώσουν τους όρους της Τεχεράνης και καταστεί δυνατή η επαναλειτουργία του Στενού.
Οι Φρουροί της Επανάστασης σκληραίνουν τη στάση τους
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ξεκαθάρισε ότι το Ιράν θα συνεχίσει να κρατά κλειστό το Στενό του Ορμούζ μέχρι οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποδεχθούν όλους τους όρους που έχει θέσει.
Εκπρόσωπος των Φρουρών δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η τρέχουσα στρατηγική μας είναι να κρατήσουμε αυτό το στενό κλειστό μέχρι ο εχθρός να αποδεχτεί όλους τους όρους μας». Συμπλήρωσε μάλιστα ότι «το Στενό του Ορμούζ είναι πλέον θέατρο πολέμου για εμάς, όχι θαλάσσιος διάδρομος», αποτυπώνοντας το ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα που επικρατεί στην περιοχή.
Νέες επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα
Το Ομάν καταδίκασε παράλληλα τις επανειλημμένες επιθέσεις σε πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, χαρακτηρίζοντάς τες «παραβίαση» του διεθνούς δικαίου και των χωρικών υδάτων, καθώς και σοβαρή απειλή για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Η ανακοίνωση εκδόθηκε λίγο μετά την ενημέρωση του βρετανικού UKMTO ότι εμπορικό πλοίο επλήγη από άγνωστο βλήμα ανοικτά των ακτών του Ομάν. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το πλοίο και το πλήρωμά του είναι ασφαλείς, ενώ δεν έχουν αναφερθεί περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Η κρίση επεκτείνεται στην Ερυθρά Θάλασσα
Όπως αναφέρει το Al Jazeera, την ίδια ώρα, το μέτωπο της έντασης επεκτείνεται και στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι Χούθι της Υεμένης ανέλαβαν την ευθύνη για επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος σε διυλιστήριο της Saudi Aramco στην Τζιζάν της Σαουδικής Αραβίας, υποστηρίζοντας ότι πραγματοποίησαν «πλήγμα ακριβείας» ως απάντηση στις σαουδαραβικές επιθέσεις εναντίον στόχων στη βορειοδυτική Υεμένη.
Οι σαουδαραβικές αρχές ανακοίνωσαν ότι η πυρκαγιά τέθηκε γρήγορα υπό έλεγχο και ότι δεν υπήρξαν τραυματισμοί. Παράλληλα, οι αντάρτες έχουν ανακοινώσει αποκλεισμό των σαουδαραβικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ έχουν εντείνει και τις επιθέσεις τους κατά των κυβερνητικών δυνάμεων της Υεμένης που υποστηρίζονται από το Ριάντ.
Παρότι τόσο το Ομάν όσο και το Ιράν εμφανίζονται αισιόδοξα ότι μια συμφωνία για το νέο πλαίσιο της ναυσιπλοΐας βρίσκεται κοντά, η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ εξακολουθεί να εξαρτάται από τη συνολική πορεία της αντιπαράθεσης μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Μέχρι τότε, το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη παραμένει κλειστό, ενώ οι συγκρούσεις σε Ορμούζ, Ερυθρά Θάλασσα και Υεμένη συντηρούν ένα εξαιρετικά εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον με άμεσες συνέπειες για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, τις αγορές ενέργειας και τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
