Νέες οδοί εξαγωγής πετρελαίου πέρα από τα Στενά του Ορμούζ

Η αυξανόμενη ένταση στη ναυσιπλοΐα στο στενό του Ορμούζ, ως συνέπεια του πολέμου, έχει ωθήσει τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες του Κόλπου να εντείνουν τις προσπάθειές τους για εξεύρεση εναλλακτικών οδών μεταφοράς πετρελαίου. Νέα σχέδια αγωγών ανακοινώνονται ή επανέρχονται στο προσκήνιο, με στόχο τη διασφάλιση της απρόσκοπτης ροής αργού εκτός του στενού.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ), το 2025 μεταφέρονταν καθημερινά 14,95 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου μέσω του Ορμούζ. Το Ιράν εξήγαγε περίπου 1,69 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, με εκτιμήσεις ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί το στρατηγικής σημασίας πέρασμα μακροπρόθεσμα, όπως ανέφερε ο Άντριου Γουίλσον, διευθυντής της BRS.

Όπως επισημαίνει ο κ. Γουίλσον, η Τεχεράνη θα παράγει τόσο όσο μπορεί να εξάγει όσο μπορεί στην Κίνα. Δεν είναι αληθινό πρόβλημα για το Ιράν. Από τα υπόλοιπα 13,26 εκατομμύρια βαρέλια, έως και 11,5 εκατομμύρια θα μπορούσαν να ανακατευθυνθούν, εφόσον αυξηθεί η δυναμικότητα των αγωγών και ολοκληρωθούν τα τρέχοντα έργα, σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις και ειδικούς του κλάδου.

Η Σαουδική Αραβία, πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, μετέφερε περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσω του αγωγού ανατολής-δύσης που συνδέει την Αμπκάικ με το λιμάνι Γιάνμπου στην Ερυθρά Θάλασσα. Τον Μάρτιο του 2025, η Aramco ανακοίνωσε αύξηση της δυναμικότητας του αγωγού στα 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, αυξάνοντας τη διαθέσιμη δυναμικότητα για μεταφορά αργού εκτός Ορμούζ στα 5 εκατομμύρια βαρέλια.

Το Ινστιτούτο Έρευνας για την Ενέργεια (IER) αναφέρει ότι το Ριάντ εξετάζει περαιτέρω αύξηση κατά έως 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί αν θα εκσυγχρονιστεί ο υπάρχων αγωγός ή θα κατασκευαστεί νέος παράλληλος. Ο κ. Γουίλσον εκτιμά πως το σχέδιο αυτό θα μπορούσε να ολοκληρωθεί έως το 2030-2031.

Εναλλακτικές αγωγών στα ΗΑΕ, Ιράκ, Κουβέιτ και Μπαχρέιν

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, πριν τον πόλεμο, εξήγαγαν περίπου 1,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσω αγωγού που συνδέει τα κοιτάσματα στη Χαμπσάν με το λιμάνι Φουτζάιρα στον κόλπο του Ομάν, νότια του στενού του Ορμούζ. Η δυναμικότητα του αγωγού φθάνει τα 1,8 εκατομμύρια βαρέλια, αφήνοντας περιθώριο για επιπλέον 700.000 βαρέλια.

Τον Μάιο, τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν την επιτάχυνση της κατασκευής δεύτερου αγωγού, παράλληλου με τον υπάρχοντα, ο οποίος αναμένεται να διπλασιάσει τη δυναμικότητα μεταφοράς αργού προς τη Φουτζάιρα, εφόσον τεθεί σε λειτουργία το 2027, σύμφωνα με τις αρχές στο Αμπού Ντάμπι.

Το Ιράκ, σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, υπέγραψε συμφωνία με τη Συρία για την επαναλειτουργία αγωγού που συνδέει τις δύο χώρες και παραμένει κλειστός επί δεκαετίες. Η επανεκκίνηση του αγωγού, με αρχική δυναμικότητα 2 εκατομμυρίων βαρελιών, θα επέτρεπε εξαγωγές μέσω της Μεσογείου, χωρίς όμως να έχει ανακοινωθεί χρονοδιάγραμμα, ενώ παραμένουν οι πολιτικές και οικονομικές προκλήσεις.

Το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν δεν διαθέτουν σήμερα αγωγούς που να παρακάμπτουν το στενό του Ορμούζ. Πρόσφατα, όμως, πραγματοποίησαν συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία για πιθανή σύνδεση με τους δικούς της αγωγούς, σύμφωνα με το IER.