Η νέα συμφωνία ΗΠΑ – Σαουδικής Αραβίας, που επιτρέπει στο Ριάντ να κατασκευάσει πυρηνικούς αντιδραστήρες με αμερικανική τεχνολογία και να εμπλουτίζει ουράνιο, προκαλεί έντονες ανησυχίες στο Ισραήλ για πιθανή έναρξη κούρσας εξοπλισμών στη Μέση Ανατολή.
Η συμφωνία, η οποία χρειάζεται την έγκριση του Κογκρέσου, ανακοινώθηκε χθες και αποσκοπεί στην ανάπτυξη ενός σαουδαραβικού πυρηνικού προγράμματος για ειρηνικούς σκοπούς. Ωστόσο, στο Ισραήλ επικρατεί σκεπτικισμός σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της στην περιφερειακή ασφάλεια.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και οι υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών δεν έχουν σχολιάσει ακόμη τη συμφωνία. Επικριτές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να υπονομεύσει τα στρατηγικά συμφέροντα του Ισραήλ.
«Η πυρηνική συμφωνία που διαμορφώνεται με τη Σαουδική Αραβία, παρακάμπτοντας το Ισραήλ, είναι μια σοβαρή στρατηγική αποτυχία που θέτει σε κίνδυνο την ασφάλειά μας», δήλωσε ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ, ο οποίος επιδιώκει πολιτική υπεροχή έναντι του Νετανιάχου στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. «Ο πυρηνικός εμπλουτισμός σε σαουδαραβικό έδαφος θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια περιφερειακή πυρηνική μάχη και μια επικίνδυνη απώλεια ελέγχου».
Ανάλογες ανησυχίες εξέφρασε και ο πρώην υπουργός Άμυνας Αβίγκντορ Λίμπερμαν, υποστηρίζοντας ότι «το πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα στη Σαουδική Αραβία θα καταλήξει σε πυρηνικά όπλα και θα οδηγήσει σε μια τρελή εξοπλιστική κούρσα σε όλη τη Μέση Ανατολή». Όπως τόνισε, το Ισραήλ πρέπει να αντιταχθεί στη συμφωνία και να ασκήσει πίεση στο Κογκρέσο για να την αποτρέψει.
Πολιτικές και στρατηγικές προεκτάσεις
Η ιδέα μιας συμφωνίας με τη Σαουδική Αραβία για ειρηνική χρήση πυρηνικής ενέργειας εξετάζεται εδώ και χρόνια, τόσο κατά την πρώτη διακυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ όσο και επί της θητείας του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν. Ωστόσο, οι συνομιλίες δεν είχαν οδηγήσει μέχρι σήμερα σε συμφωνία, εν μέρει λόγω των προειδοποιήσεων οργανώσεων κατά της διάδοσης των πυρηνικών όπλων.
Οι οργανώσεις αυτές υποστηρίζουν ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για τη Σαουδική Αραβία να αναπτύξει στρατιωτικές πυρηνικές δυνατότητες. Παράλληλα, στο Ισραήλ υπήρχε η προσδοκία ότι η οποιαδήποτε συμφωνία θα εντασσόταν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εξομάλυνσης σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, όπως προέβλεπε το σχέδιο Μπάιντεν.
«Δεν υπάρχει αξιωματούχος ασφαλείας που θα πει ότι η εισαγωγή πυρηνικών ικανοτήτων για ειρηνικούς σκοπούς στη Σαουδική Αραβία, χωρίς η κίνηση αυτή να εντάσσεται στην οικοδόμηση μιας μετριοπαθούς περιφερειακής συμμαχίας, είναι ένα βήμα που είναι καλό για την ασφάλεια του Ισραήλ», δήλωσε ο πρώην υπουργός Άμυνας Μπένι Γκαντς, υπογραμμίζοντας τους κινδύνους για την περιφερειακή σταθερότητα.