Δεκαοκτώ μέλη του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών καλούν την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να μπλοκάρει κάθε πιθανή προσπάθεια επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, επικαλούμενοι τους περιορισμούς που εξακολουθούν να ισχύουν λόγω της αγοράς του ρωσικού συστήματος S-400 από την Άγκυρα.
Σε επιστολή που απευθύνεται στον επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας Στιβ Σκαλίζ και στον επικεφαλής της δημοκρατικής μειοψηφίας Χακίμ Τζέφρις, οι Δημοκρατικοί βουλευτές ζητούν από τη Βουλή να είναι έτοιμη να ασκήσει τις εξουσίες που προβλέπει η νομοθεσία, εφόσον η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρήσει να προχωρήσει σε πώληση ή μεταβίβαση των αμερικανικών μαχητικών στην Τουρκία.
Η πρωτοβουλία, με επικεφαλής τη Δημοκρατική βουλευτή Ντίνα Τάιτους, έρχεται ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου και στον απόηχο πληροφοριών ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει τρόπους για την επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Οι νομοθέτες αναφέρονται σε πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έκανε λόγο για ένα «μεγάλο δώρο» προς τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς και σε δήλωση του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς περί αξιολόγησης των νομικών δυνατοτήτων για μια τέτοια πώληση.
Στην επιστολή υπενθυμίζεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απέκλεισαν την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την αγορά των S-400 από τη Ρωσία, καθώς κρίθηκε πως η συνύπαρξη των δύο συστημάτων θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο ευαίσθητες πληροφορίες για τις δυνατότητες του αεροσκάφους.
Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι τον Δεκέμβριο του 2020 η τότε κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στην τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών βάσει του νόμου CAATSA, λόγω της αγοράς των S-400. Όπως σημειώνουν, η απόφαση αυτή εξακολουθεί να ισχύει.
Στο νομικό σκέλος, οι υπογράφοντες επικαλούνται τόσο τον CAATSA όσο και τον νόμο περί Εθνικής Άμυνας για το οικονομικό έτος 2020, ο οποίος απαγορεύει τη μεταβίβαση F-35 στην Τουρκία όσο η Άγκυρα εξακολουθεί να κατέχει το ρωσικό σύστημα και δεν παρέχει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα επιδιώξει εκ νέου την απόκτησή του.
Σύμφωνα με την επιστολή, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η Τουρκία έχει απομακρύνει ή αποσύρει το ρωσικό σύστημα, γεγονός που διατηρεί σε ισχύ τους λόγους επιβολής των κυρώσεων.
Οι βουλευτές υποστηρίζουν ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, ενδεχόμενη επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 θα έθετε την κυβέρνηση σε σύγκρουση με τις νόμιμες υποχρεώσεις της.
Επικαλούνται επίσης την κατάθεση του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής στις 3 Ιουνίου 2026, όπου, σύμφωνα με την επιστολή, αναγνώρισε ότι η κυβέρνηση δεσμεύεται από τον νόμο να διατηρήσει τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας.
Στρατηγικές και πολιτικές επιπτώσεις
Πέρα από τις νομικές παραμέτρους, οι υπογράφοντες προειδοποιούν ότι πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα θα έστελνε λανθασμένο μήνυμα στους εταίρους των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο. Αναφέρονται στη στάση της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα, την Κύπρο, το Αζερμπαϊτζάν και το Ισραήλ, επισημαίνοντας τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης στην περιοχή.
Κατά τους βουλευτές, η παροχή ενός από τα πιο προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα στην Τουρκία χωρίς να έχουν αρθεί οι λόγοι του αποκλεισμού της θα μπορούσε να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των συμμάχων που τηρούν τους κανόνες.
Οι υπογράφοντες τονίζουν ότι ο CAATSA εγκρίθηκε με συντριπτικές διακομματικές πλειοψηφίες, προκειμένου το Κογκρέσο να διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο σε αποφάσεις σχετικές με την παροχή αμερικανικής στρατιωτικής τεχνολογίας σε χώρες που συνεργάζονται με αντιπάλους των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Η ακεραιότητα αυτού του πλαισίου, καθώς και το μήνυμα που στέλνει σε κάθε χώρα που σταθμίζει αν θα αγοράσει ρωσικά όπλα, εξαρτώνται από την προθυμία του Κογκρέσου να το εφαρμόσει», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι βουλευτές.
Την επιστολή υπογράφουν οι Ντίνα Τάιτους, Κρις Πάπας, Μάγκι Γκούντλαντερ, Γκρέις Μενγκ, Φρανκ Παλόουν Τζούνιορ, Μπραντ Σνάιντερ, Τζος Γκότχαϊμερ, Τζάρεντ Μόσκοβιτς, Τεντ Λιου, Μπραντ Σέρμαν, Μάικ Κουίγκλι, Νταν Γκόλντμαν, Τζέιμς ΜακΓκόβερν, Στίβεν Λιντς, Τζιμ Κόστα, Τζορτζ Λάτιμερ, Γκέιμπ Άμο και Ρόμπερτ Μενέντεζ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
