Με την αντίστροφη μέτρηση για τον νέο 7ετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2028-2034 να έχει ξεκινήσει, οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών για το τελικό ύψος του παραμένουν σημαντικές. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου, μετά την ανταλλαγή απόψεων για τη συμβιβαστική πρόταση της απερχόμενης Κυπριακής Προεδρίας, κάλεσε την Ιρλανδία –που ανέλαβε την Προεδρία από την 1η Ιουλίου– να συνεχίσει τις προσπάθειες για επίτευξη συμφωνίας πριν το τέλος του 2026. Στόχος είναι η ολοκλήρωση των νομοθετικών διαδικασιών το 2027 και η έναρξη των χρηματοδοτήσεων από τον Ιανουάριο του 2028.
Η διαπραγμάτευση στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων βασίζεται στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από τον Ιούλιο και Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, η οποία προβλέπει σημαντική αύξηση των δαπανών σε σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, έναντι περίπου 1,2 - 1,3 τρισ. ευρώ της τρέχουσας περιόδου (2021-2027).
Σύμφωνα με το Euronews, η Κυπριακή Προεδρία πρότεινε μείωση των δαπανών κατά 32,8 δισ. ευρώ ή περίπου 2% σε σχέση με την πρόταση της Κομισιόν, προκαλώντας αντιδράσεις από τις χώρες του Βορρά –Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία, Φινλανδία, Δανία και Σουηδία– που ζητούν μεγαλύτερες περικοπές.
Όπως αναφέρει το Reuters, η Γερμανία, η οποία αποτελεί τη χώρα με τη μεγαλύτερη καθαρή εισφορά στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, επιδιώκει περικοπή ύψους 400 δισ. ευρώ. Σε κυβερνητικό έγγραφο επισημαίνεται ότι το σχέδιο της Κομισιόν θα αύξανε την ετήσια εισφορά της σε πάνω από 50 δισ. ευρώ, ενώ ακόμη και με την περικοπή των 400 δισ. ευρώ, ο προϋπολογισμός θα παρέμενε αυξημένος κατά 27% σε σχέση με τον σημερινό.
Σε πραγματικούς όρους, αφαιρουμένου του πληθωρισμού, ο προτεινόμενος προϋπολογισμός 2028-2034 δεν είναι σημαντικά μεγαλύτερος από εκείνον της περιόδου 2021-2027. Σε σταθερές τιμές 2025, οι δαπάνες ανέρχονται σε περίπου 1,7 τρισ. ευρώ, εκ των οποίων 134 δισ. ευρώ αφορούν αποπληρωμές χρεολυσίων από το Ταμείο Ανάκαμψης (Next Generation EU) και όχι νέες επενδύσεις.
Η πρόταση της Κυπριακής Προεδρίας δεν ικανοποίησε τις λεγόμενες «φειδωλές χώρες» του Βορρά, που ζητούν επιπλέον περικοπές. Η τελική αναμέτρηση αναμένεται στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου. Ο Πολωνός Επίτροπος για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ, Πιοτρ Σεραφίν, προειδοποίησε ότι ένας «φειδωλός προϋπολογισμός δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι μοντέρνος», υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο περικοπών σε κρίσιμες προτεραιότητες όπως η άμυνα και η ενεργειακή ασφάλεια.
Ο ίδιος σημείωσε ότι ένας περιορισμένος προϋπολογισμός δεν θα μειώσει αναγκαστικά το κόστος για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους, καθώς πολλές δαπάνες θα χρειαστεί να καλυφθούν σε εθνικό επίπεδο, με χαμηλότερη αποτελεσματικότητα.
Οι νέες προτεραιότητες και οι προβλεπόμενες δαπάνες
Η αύξηση του προϋπολογισμού στην πρόταση της Κομισιόν συνδέεται κυρίως με νέες δαπάνες στους τομείς όπου η Ευρώπη αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις, όπως η ενίσχυση της άμυνας και η ενδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας απέναντι στις πιέσεις από ΗΠΑ και Κίνα.
Συγκεκριμένα, προβλέπονται περίπου 500 δισ. ευρώ για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, 131 δισ. ευρώ για την ασφάλεια (άμυνα και διαστημική δραστηριότητα), 175 δισ. ευρώ για ερευνητικά προγράμματα μέσω του Horizon Europe και 67,4 δισ. ευρώ για την πράσινη μετάβαση και τη στροφή της βιομηχανίας προς καθαρή ενέργεια.
Για τη στήριξη των αγροτικών εισοδημάτων μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) προβλέπονται 300 δισ. ευρώ, ενώ για τις πολιτικές συνοχής –μέσω των αναπτυξιακών ταμείων (ΕΣΠΑ) και του Κοινωνικού Ταμείου– προβλέπονται 450 δισ. ευρώ.
Μία καινοτομία αποτελεί η ενοποίηση των δαπανών για συνοχή, αγροτικό τομέα και μετανάστευση σε ένα νέο «Σχέδιο Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης» (National and Regional Partnership Plan) για κάθε χώρα, που θα συνδέει επενδύσεις με μεταρρυθμίσεις, κατά το πρότυπο των Εθνικών Σχεδίων Ανάκαμψης. Για την Ελλάδα, η πρόταση προβλέπει συνολικό ποσό 49,2 δισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034.
Τέλος, ο προϋπολογισμός της Κομισιόν περιλαμβάνει 182 δισ. ευρώ για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ –αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια καθώς και διεύρυνση– και 104 δισ. ευρώ για τη διοικητική λειτουργία των θεσμών.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
