Επιμένει το Ιράν για διατήρηση του ελέγχου στο Στενό του Ορμούζ

Η Τεχεράνη επανέλαβε την πρόθεσή της να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ, παρά την ανακοίνωση της Ουάσιγκτον για αναστολή ορισμένων κυρώσεων, κυρίως στον τομέα του πετρελαίου. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Οι διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν το Σαββατοκύριακο στην Ελβετία δημιούργησαν, σύμφωνα με τον αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, «πολύ στέρεες βάσεις» για μια οριστική συμφωνία. Ο ίδιος ανακοίνωσε την αναστολή για δύο μήνες των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο.

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, δήλωσε ότι το στενό του Ορμούζ δεν θα επανέλθει στην προπολεμική κατάσταση, υπογραμμίζοντας πως η χώρα του θα συνεχίσει να το «διαχειρίζεται». Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων ανέφερε ότι η θέση αυτή παραμένει αμετακίνητη.

Το στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σχεδόν το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, λειτουργούσε χωρίς περιορισμούς πριν από την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Ο Γαλιμπάφ επανέλαβε ότι «η διαχείριση του στενού δεν θα είναι ποτέ αυτή που ήταν πριν από τον πόλεμο».

Συμφωνία για αποδέσμευση ιρανικών πόρων

Η Τεχεράνη ανακοίνωσε συμφωνία με τις ΗΠΑ στην Ελβετία για την «άμεση» αποδέσμευση 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που είχαν παγώσει στο εξωτερικό. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας Καζέμ Γαριμπαμπαντί, τα ποσά θα διατεθούν σε δύο δόσεις των 6 δισ. δολαρίων.

Ο Βανς επισήμανε ότι οι ΗΠΑ θα διασφαλίσουν πως οι πόροι αυτοί «δεν θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας».

Διαπραγματεύσεις και επιπτώσεις στις αγορές

Οι συνομιλίες στην Ελβετία δημιούργησαν προσδοκίες για σταθεροποίηση, οδηγώντας την τιμή του πετρελαίου Μπρεντ κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, έναντι των 126 δολαρίων που είχε φθάσει στην κορύφωση της σύρραξης. Μεσολαβητές στις διαπραγματεύσεις είναι το Πακιστάν και το Κατάρ, ενώ η οριστική συμφωνία αναμένεται εντός 60 ημερών.

Ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν πρόκειται να επισκεφθεί το Ισλαμαμπάντ, ενώ ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο θα πραγματοποιήσει περιοδεία σε ΗΑΕ, Μπαχρέιν και Κουβέιτ. Παράλληλα, η ιρανική διαπραγματευτική ομάδα, υπό τον Γαλιμπάφ, μεταβαίνει στο Ομάν για περαιτέρω συζητήσεις σχετικά με τη διαχείριση του στενού του Ορμούζ.

Υπό την πίεση του πληθωρισμού και της μείωσης της αγοραστικής δύναμης των Αμερικανών, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επιταχύνει τις διπλωματικές κινήσεις προς την Τεχεράνη. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι «όλες οι συναλλαγές» που αφορούν ιρανικούς υδρογονάνθρακες «επιτρέπονται ως την 21η Αυγούστου».

Πυρηνικό πρόγραμμα και περιφερειακές εξελίξεις

Σε αντάλλαγμα, η Τεχεράνη φέρεται να δέχθηκε την επιστροφή επιθεωρητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), αν και αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί από την ιρανική πλευρά. Οι επιθεωρήσεις είχαν ανασταλεί μετά τους βομβαρδισμούς του Ιουνίου 2025, αφήνοντας ανοιχτά ερωτήματα για τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου.

Η Ισλαμική Δημοκρατία επιμένει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, υπερασπιζόμενη το δικαίωμά της σε πλήρες πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.

Η «πρώτη αληθινή δοκιμασία» στον Λίβανο

Στο μέτωπο του Λιβάνου, συμφωνήθηκε η δημιουργία «κλιμακίου διαχείρισης συγκρούσεων» για τον τερματισμό των εχθροπραξιών μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολά. Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βανς για την εδραίωση της κατάπαυσης του πυρός και τη μείωση της ισραηλινής στρατιωτικής δραστηριότητας.

Οι συγκρούσεις έχουν προκαλέσει πάνω από 4.100 θανάτους και έναν εκατομμύριο εκτοπισμένους στη λιβανική επικράτεια. Ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί χαρακτήρισε τη διατήρηση της εκεχειρίας «την πρώτη αληθινή δοκιμασία» για το αμερικανοϊρανικό μνημόνιο κατανόησης.